IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

W pogoni za idea�em

Autor: Karolina Hajek

�r�d�o: www.psychotekst.pl

W celu sprostania wymogom mody ludzko�� od pradawnych czas�w deformowa�a swoje cia�a i dokonywa�a r�norakich samookalecze�. Czy wsp�czesne zabiegi upi�kszaj�ce odbiegaj� od tych szokuj�cych praktyk? Czy chirurg plastyczny spe�nia rol� wsp�czesnego szamana ?

Ingerowanie w wygl�d zewn�trzny, maj�ce na celu zwi�kszenie atrakcyjno�ci fizycznej, jest odmian� ludzkiego zachowania tak star� jak �wiat. Wra�liwo�� na estetyk� wygl�du nie jest zreszt� cech�, kt�r� mogliby�my przypisywa� wy��cznie cz�owiekowi. Korzenie tego zjawiska tkwi� g��boko jeszcze w jego zwierz�cej naturze i maj� zwi�zek ze sfer� �ycia seksualnego. Pi�kno, poci�g estetyczny w ca�ej przyrodzie jest wst�pn� faz� mi�o�ci, pierwszym wabikiem mi�osnym. R�nica pomi�dzy zwierz�tami stroj�cymi si� w kolorow� szat� godow�, a cz�owiekiem polega nie tylko na tym, �e cz�owiek dysponuje wi�ksz� skal� �rodk�w wyrazu, lecz tak�e na tym, �e nie waha si� poprawia� b��d�w i niedostatk�w natury we w�asnej budowie fizycznej. Poza tym wra�liwo�� na pi�kno naszej powierzchowno�ci nie mo�na z ca�� pewno�ci� t�umaczy� jedynie motywacj� seksualn�. Ju� w kulturach prymitywnych dba�o�� o wygl�d by�a cz�ci� r�nych religijnych i plemiennych rytua��w. Obrz�dy inicjacji, czyli wprowadzenia m�odego cz�owieka w �ycie doros�ych po osi�gni�ciu dojrza�o�ci p�ciowej, najcz�ciej ��czy�y si� z r�nymi zabiegami "chirurgicznymi", takimi jak: obrzezanie, tatuowanie, czy blizny ornamentacyjne. Tatua� bliznowy by� praktykowany u wszystkich lud�w ciemnosk�rych. Polega on na wykonywaniu g��bokich naci�� sk�ry i nasycaniu ich sokami i proszkami ro�linnymi. Chc�c uzyska� rysunek g�adki, pozwala�o si� na szybkie gojenie ran, utrudnia�o si� natomiast gojenie w przypadku, ch�ci uzyskania g��bokich blizn lub guz�w. Tatua� taki odznacza� si� wielkim bogactwem form plastycznych i niejednokrotnie pokrywa� znaczn� cz�� powierzchni cia�a. Repertuar zabieg�w estetycznych u lud�w prymitywnych nale�y poszerzy� o deformacje r�nych cz�ci twarzy. Polinezyjczycy np. �amali sobie, a potem sp�aszczali nosy, z kolei australijscy aborygeni dodatkowo go jeszcze powi�kszali. W niekt�rych regionach Indonezji mieszka�cy dla urody opi�owywali sobie siekacze. R�wnie cz�sto spotykane by�y deformacje ucha lub jego koniuszk�w. Przek�uwano, a cz�sto r�wnie� rozci�gano p�atki uszu, czasami te� ci�to je na paski.

Deformacje cia�a w celu upi�kszenia wyst�powa�y tak�e u lud�w cywilizowanych. W staro�ytnym Egipcie (zw�aszcza w�r�d warstwy panuj�cej) znane by�y praktyki deformacji g�owy. Idea� wyznaczony by� kszta�tem g�owy s�ynnego, pot�nego faraona. W celu uzyskania po��danej formy masowano g�ow� ma�ego dziecka i owijano banda�ami, mi�dzy kt�rymi umieszczano kamienie. Tego rodzaju deformacje stosowano r�wnie� w staro�ytnej Grecji. Zdarza�y si� one tak�e w Europie a� do po�owy XIX wieku, szczeg�lnie we Francji i Holandii. Takie zabiegi przeprowadzano tak�e w Afryce i krajach azjatyckich.

Drastycznym przyk�adem wr�cz samookaleczenia dokonywanego w celu sprostania wymogom mody by� pochodz�cy z Chin zwyczaj deformowania st�p. Zapocz�tkowali go tancerze chi�scy, wkr�tce jednak przerodzi� si� w powszechn� praktyk�, kt�rej poddawane by�y arystokratki. Banda�owanie st�p zaczyna�o si� ju� w dzieci�stwie. Kr�powano mocno stop�, aby z�ama� jak najwi�cej ko�ci umo�liwiaj�c nagi�cie palc�w do podeszwy. Nadawano im w ten spos�b wytworny kszta�t tzw. lilijek. Tkanka stopy obumiera�a pod wp�ywem niedokrwienia, w konsekwencji czego po d�ugim, bolesnym okresie, pozbawiona by�a czucia. Zniekszta�cona w ten spos�b stopa sta�a si� dla m�czyzny pewnego rodzaju fetyszem. Mia�a podobne erotyczne znaczenie jak kobieca pier� w kulturze Zachodu. Ju� sam zapach stopy, zwyczajnie nieprzyjemny, dla �wczesnego m�czyzny by� bardzo poci�gaj�cy. Zwyczaj banda�owania st�p utrzymywa� si� przez oko�o tysi�c lat. Dopiero mieszkaj�ce w Chinach lub podr�uj�ce tam pod koniec XIX wieku Europejki zacz�y zwalcza� t� tradycj�, kt�r� ostatecznie zniesiono w 1930 roku.

Fakt, i� wyeliminowanie tych przera�aj�cych praktyk wymaga�o ingerencji os�b wychowywanych w innej kulturze, jest dowodem na to, jak silny jest wp�yw wpojonego nam systemu warto�ci na nasze poczucie normy. Sugeruje tak�e, �e wsp�czesne zabiegi upi�kszaj�ce, do kt�rych my przywykli�my, gdy tylko spojrze� na nie z dystansem umo�liwiaj�cym obiektywizm, oka�� si� w tym samym stopniu szokuj�ce, co �wiadectwa etnograf�w.

Ci�ko si� nam zgodzi� na analogi� i podobie�stwo pomi�dzy barbarzy�skimi w naszych oczach sposobami poprawiania urody, a metodami stosowanymi wsp�cze�nie. Zastan�wmy si� jednak, czy we wsp�czesnych studiach tatua�u nie pobrzmiewa relikt przesz�o�ci, tyle �e uj�ty w skomercjalizowan�, a wi�c w �atwiej przyswajaln� form�. O stopniu oswojenia �wiadczy� mo�e fakt, �e z szerokiego wachlarza us�ug (pocz�wszy od tatuowania, a na kolczykowaniu najbardziej wymy�lnych cz�ci cia�a sko�czywszy) korzystaj� dzi� ju� nie tylko arty�ci, aktorzy ale r�wnie� grupy uprzywilejowane w hierarchii spo�ecznej takie jak menagerowie, a nawet (na Zachodzie) politycy.

Czy nie ma te� prostego podobie�stwa w barbarzy�cy wybijaj�cym, czy opi�owuj�cym sobie siekacze, a wymienianiem przez nas w�asnego uz�bienia na protez� z tego tylko powodu, �e natura nie wyposa�y�a nas w odpowiednio bia�e i r�wne z�by? Szeroko rozpowszechniony obecnie zabieg korygowania uz�bienia dzieci za pomoc� widocznych klamer jest by� mo�e sensowny z punktu widzenia lekarza ortodonty, ale stanowi jednocze�nie silne obci��enie dla organizmu. Czy wobec tego nie zgodzimy si� z tym, �e cz�ciej dyktuje go ch�� dostosowania si� do obowi�zuj�cego idea�u pi�kno�ci, ni� wzgl�d na funkcjonalno��.

W ostatnich latach obserwujemy tendencj� do przekazywania dba�o�ci o estetyk� naszego wygl�du - niegdy� domeny gabinet�w kosmetycznych - w r�ce rozmaitych dzia��w medycyny. Wi��e si� to z tym, �e jeste�my sk�onni podda� si� procedurom, kt�re coraz drastyczniej ingeruj� w nasze cia�a. Dobrowolnie godzimy si� na obci��aj�ce nasz organizm zabiegi i odp�dzamy, zupe�nie naturalne w takich sytuacjach, obawy zawierzaj�c kompetencjom autorytet�w medycznych. Operacja plastyczna jest jedynym zabiegiem chirurgicznym dokonywanym z wyboru pacjenta, w kt�rym spraw� priorytetow� staje si� estetyka, a nie zdrowie. Nieraz podejmuje si� zabiegi i kuracje wr�cz szkodliwe, pogarszaj�ce funkcjonowanie organizmu. Dotyczy to tak�e radykalnych, drastycznych kuracji odchudzaj�cych, przeprowadzanych za pomoc� ostrych �rodk�w chemicznych, kt�re masowo produkuje wsp�czesny przemys� farmaceutyczny. Odchudzanie przeprowadza si� tak�e chirurgicznie, wycinaj�c nadmiar t�uszczu, co pomaga tylko na pewien czas. W wyniku takich kuracji upragnion� szczup�o�� cz�owiek nieraz przyp�aca os�abieniem serca, silnymi zaburzeniami w przemianie materii.

Przyczyn� tego zjawiska jest zn�w wyobra�enie o idealnym pi�knie, kt�rego silnej presji poddaj� si� zar�wno kobiety, jak i m�czy�ni. Idea�em tym razem jest pozbawione wad, m�ode, j�drne, kszta�tne, nigdy nie starzej�ce si� cia�o kobiety i muskularne, atletyczne cia�o m�czyzny. Cia�a te epatuj� swoj� doskona�o�ci�, najcz�ciej sztuczn� i podretuszowan�, z wszechobecnych reklam przekonuj�c nas o tym, �e to pi�kno, kt�re sta�o si� ich udzia�em, le�y r�wnie� w zasi�gu naszych mo�liwo�ci. Aby osi�gn�� nieosi�galne kszta�ty, wiele kobiet, ale tak�e i m�czy�ni uprawiaj� z pasj� ka�dego dnia jogging, bodybuilding i bodystyling, przebieraj�c w�r�d lansowanych aktualnie technik i modeli. Kobiety, kt�re dla urody decyduj� si� na operacj� plastyczn�, robi� to, gdy� nie czuj� si� dobrze we w�asnej sk�rze. S� to cz�sto osoby, kt�re prze�ywaj� kryzys. Perspektywa za�egnania kryzysu za pomoc� no�a, cudownej pigu�ki lub �elu z liposomami jest przecie� bardziej poci�gaj�ca ni� poddanie si� d�ugotrwa�ej terapii, czy te� zmaganie si� z trudnymi, bolesnymi, wywo�uj�cymi l�k problemami. Problemy psychiczne s� w szczeg�lny spos�b dla nas nieprzyjemne, najch�tniej nie dostrzegaliby�my ich w og�le. Spo�ecze�stwo traktuje je z uprzedzeniem i nie pasuj� one do naszego szybkiego �ycia i do �wiata pe�nego marze� o wszechmocy.

W takiej sytuacji chirurg, kt�ry za pomoc� kilku ci�� skalpela mo�e rozwi�za� wszystkie problemy i kt�ry tuszuje objawy staro�ci przyczyniaj�c si� do st�umienia trudno�ci i l�k�w, staje si� kim� w rodzaju wsp�czesnego szamana. Wierzymy, �e potrafi sprawi�, by zi�ci�o si� odwieczne pragnienie cz�owieka o doskona�o�ci, �e potrafi przeciwstawi� si� bezwzgl�dnemu wyrokowi gen�w i poprawi� to, czego posk�pi�a nam niesprawiedliwa natura. Ufamy te�, �e w jego mocy le�y ujarzmienie procesu starzenia, aby mog�o zrealizowa� si� marzenie o indywidualnej d�ugowieczno�ci. Niejednokrotnie pok�adamy w nim nadziej�, �e wraz z popraw� wygl�du zewn�trznego przywr�ci nam harmoni� duszy, targanej codziennymi problemami i pora�kami. Oczekujemy, �e w ten spos�b wyznaczy moment zwrotny w naszym �yciu odwracaj�c nieprzychylny nam dot�d los.

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2003-10-12)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com