IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Wtorek 23 czerwca 2020

Barwy psychoterapii - PODEJďż˝CIE ERICKSONOWSKIE

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Wywiad z Katarzynďż˝ Szymaďż˝skďż˝, dr nauk humanistycznych, psychologiem klinicznym, bďż˝dďż˝cy fragmentem e-booka "Psychoterapia po ludzku", wydanego przez Stowarzyszenie INTRO.

Stowarzyszenie INTRO: Jak wyglďż˝da terapia w nurcie Ericksonowskim?

Katarzyna Szymaďż˝ska: Podstawowďż˝ zasadďż˝ w szkole ericksonowskiej jest dopasowanie terapii do indywidualnoďż˝ci pacjenta, rodzaju problemu, z ktďż˝rym siďż˝ zgďż˝asza i jego celďż˝w. Z tego powodu terapia moďż˝e trwaďż˝ bardzo krďż˝tko (kilka sesji w przypadku nastawienia na rozwiďż˝zanie doraďż˝nego problemu) albo bardzo dďż˝ugo (kilka lat w przypadku dďż˝ugoletnich, zďż˝oďż˝onych chorďż˝b). Sesje najczďż˝ciej odbywajďż˝ siďż˝ raz w tygodniu, ale w zaleďż˝noďż˝ci od moďż˝liwoďż˝ci pacjenta mogďż˝ odbywaďż˝ siďż˝ teďż˝ co dwa tygodnie czy co miesiďż˝c (w przypadku terapii rodzinnej).

Gabinet terapeuty ericksonowskiego jest najczďż˝ciej wyposaďż˝ony w kilka foteli i przestrzeďż˝ umoďż˝liwiajďż˝cďż˝ ruch w trakcie sesji (zmianďż˝ miejsca siedzenia przez pacjenta, moďż˝liwoďż˝ďż˝ odgrywania jakiejďż˝ sceny), zawiera takďż˝e czasem zabawki i obiekty natury (np. kamienie, kwiaty, rzeďż˝by) potrzebne do terapii rodzinnej bďż˝dďż˝ symbolicznej z indywidualnym pacjentem.

Terapeuta czďż˝sto zaleca wykonanie zadania domowego, aby daďż˝ szansďż˝ pacjentowi na zdobycie nowego doďż˝wiadczenia, wypraktykowania jakiegoďż˝ rozwiďż˝zania, nauczenia siďż˝ poďż˝ďż˝danej umiejďż˝tnoďż˝ci lub utrwalenia efektďż˝w terapii.

Kontakt terapeutyczny polega na rozmowie — osoby siedzďż˝ zwrďż˝cone do siebie twarzďż˝ w twarz, terapeuta jest szczegďż˝lnie uwaďż˝ny na minimalne informacje udzielane przez pacjenta — jego niewerbalne zachowanie — i dostraja siďż˝ najpierw do pacjenta (stara siďż˝ go zrozumieďż˝), a potem prowadzi go do celu (proponuje na sesji nowe doďż˝wiadczenie, aby pacjent rozszerzyďż˝ moďż˝liwoďż˝ďż˝ wyboru dostďż˝pnych mu zachowaďż˝).

Na czym koncentruje siďż˝ terapeuta podczas sesji terapeutycznej?

KS: Terapeuta koncentruje siďż˝ na potencjalnej sile pacjenta: poszukuje, identyfikuje i rozwija jego kompetencje (a nie na dolegliwoďż˝ciach i historii objawu). Terapeuta kieruje uwagďż˝ pacjenta na sposoby osiďż˝gania celu — na zasoby, na moďż˝liwoďż˝ci zmiany i na wykreowanie pozytywnego wyobraďż˝enia jego przyszďż˝oďż˝ci. Rozmowy dotyczďż˝ sposobďż˝w, w jaki pacjent radziďż˝ sobie w przeszďż˝oďż˝ci z problemem, okresďż˝w ďż˝ycia, gdy funkcjonowaďż˝ efektywnie, moďż˝liwoďż˝ci uruchomienia kreatywnoďż˝ci pacjenta — najwaďż˝niejszego zasobu nieďż˝wiadomoďż˝ci — i uďż˝ycia twďż˝rczych rozwiďż˝zaďż˝ w sytuacji problemowej, motywowania pacjenta do podjďż˝cia ryzyka zmiany (poszukiwana jest odwaga jako zasďż˝b). Terapeuta wzmacnia sprawczoďż˝ďż˝ i poczucie zaradnoďż˝ci pacjenta.

Jak terapeuta ericksonowski rozumie problemy czďż˝owieka?

KS: Wedďż˝ug Miltona H. Ericksona, twďż˝rcy terapii ericksonowskiej, ludzie majďż˝ naturalne zdolnoďż˝ci do rozwiďż˝zywania ďż˝yciowych problemďż˝w (zdolnoďż˝ďż˝ uczenia siďż˝ nowych zachowaďż˝ i kreatywnoďż˝ďż˝) — majďż˝ zdolnoďż˝ďż˝ rozwoju i odzyskiwania rďż˝wnowagi przy przechodzeniu na nowe etapy ďż˝ycia. Problem pojawia siďż˝ wtedy, gdy czďż˝owiek prďż˝buje zaadaptowaďż˝ siďż˝ do zmiany w ďż˝yciu poprzez zastosowanie starych, nawykowych rozwiďż˝zaďż˝, ktďż˝re w nowej sytuacji sďż˝ nieefektywne. Problemem jest sztywnoďż˝ďż˝ i brak wyboru, a powstaďż˝e problemy czy objawy choroby sďż˝ wiďż˝c wyrazem nieadekwatnej prďż˝by utrzymania rďż˝wnowagi w ďż˝yciu jednostki i systemu rodzinnego (a nie wyrazem patologii). Terapeuta pomaga pacjentowi zyskaďż˝ wiďż˝kszďż˝ autonomiďż˝, rozszerzyďż˝ moďż˝liwoďż˝ci wyboru dziaďż˝ania poprzez wydobywanie zasobďż˝w z rezerwuaru nieďż˝wiadomoďż˝ci pacjenta bďż˝dďż˝ poprzez stworzenie na sesji sytuacji uczenia siďż˝ (zdobycia nowego doďż˝wiadczenia).

Nieďż˝wiadomoďż˝ďż˝ jest rozumiana jako ogromny magazyn informacji, ktďż˝re pacjent nabyďż˝ w ďż˝yciu drogďż˝ uczenia. Zadaniem terapeuty jest otworzenie dostďż˝pu do zapomnianych, a potrzebnych, informacji zawartych w nieďż˝wiadomoďż˝ci.

Po czym moďż˝na poznaďż˝, ďż˝e terapia dobiega koďż˝ca?

KS: Cel terapii jest osiďż˝gniďż˝ty wtedy, gdy wystďż˝pi zmiana jakiej pragnďż˝ďż˝ pacjent. O tempie i zakresie zmiany decyduje pacjent. Obowiďż˝zuje zasada minimalizmu — potrzebne jest tyle zmiany, aby pacjent jak najszybciej wrďż˝ciďż˝ do rďż˝wnowagi w ďż˝yciu i zaczďż˝ďż˝ sobie radziďż˝ sam. Zakoďż˝czenie terapii jest bezpieczne dla pacjenta wtedy, kiedy zaczyna on bardziej ufaďż˝ sobie i korzystaďż˝ z nowych zachowaďż˝ w sposďż˝b trwaďż˝y i rozszerzony na rďż˝ne sytuacje.

W jaki sposďż˝b moďż˝na zostaďż˝ terapeutďż˝ w nurcie ericksonowskim?

KS: Podobnie jak w innych szkoďż˝ach terapii naleďż˝y ukoďż˝czyďż˝ studia wyďż˝sze (psychologiczne, medyczne lub pokrewne), zaliczyďż˝ wymaganďż˝ liczbďż˝ szkoleďż˝ (zgodnďż˝ ze standardami Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Polskiego Towarzystwa Psychologicznego) u nauczyciela ericksonowskiego (rekomendowanego przez Milton Erickson Foundation, Pheonix, USA), odbyďż˝ wďż˝asnďż˝ terapiďż˝ oraz zadbaďż˝ o moďż˝liwoďż˝ďż˝ superwizowania swojej pracy u doďż˝wiadczonego terapeuty. Terapeuta ericksonowski jest elastyczny. Podobnie jak pacjent, stoi przed wyzwaniem ciďż˝gďż˝ego wychodzenia poza utarte schematy, konieczna jest umiejďż˝tnoďż˝ďż˝ modyfikacji dotychczasowych sposobďż˝w interwencji i kreatywnego opracowania nowych strategii. W edukacji pomocny jest trening kreatywnoďż˝ci, studia antropologiczne, rozwijanie umiejďż˝tnoďż˝ci autohipnozy.

Jakďż˝ metaforďż˝ moďż˝na okreďż˝liďż˝ terapiďż˝ w nurcie ericksonowskim?

KS: Terapia ericksonowska jest jak pielďż˝gnowanie ogrodu. Terapeuta podobnie jak ogrodnik kocha roďż˝liny i kontakt z naturďż˝, oddaje siďż˝ swojemu zajďż˝ciu z przyjemnoďż˝ciďż˝ i pasjďż˝. Ma duďż˝ďż˝ wiedzďż˝ o cyklach przyrody i warunkach koniecznych do wzrostu. Korzysta z doďż˝wiadczeďż˝ swoich przodkďż˝w — tak jak oni wierzy w siďż˝y samoleczenia natury i uruchamia nieďż˝wiadome sposoby odzyskiwania rďż˝wnowagi w systemie. Ma rďż˝norodne umiejďż˝tnoďż˝ci: zmysďż˝ obserwacji, dostrzegania zasobďż˝w zawartych w kaďż˝dym indywidualnym organizmie — roďż˝linie czy zwierzďż˝ciu, ale i w glebie, wodzie, klimacie i spoďż˝ytkowywania ich dla zmiany. Ogrodnik jest aktywny i twďż˝rczy — zasiewa nowe roďż˝liny, rozwija nowatorskie techniki hodowli. Ma pozytywnďż˝ wizjďż˝ przyszďż˝oďż˝ci i strategiďż˝ osiďż˝gania celu oraz narzďż˝dzia pracy pozwalajďż˝ce na efektywnďż˝ komunikacjďż˝ z ďż˝yjďż˝cymi organizmami. Ma zdolnoďż˝ďż˝ wspďż˝pracy z przyrodďż˝, nie przycina roďż˝lin wedďż˝ug swoich upodobaďż˝ i nie tresuje zwierzďż˝t dla czyichkolwiek potrzeb, ale w zgodzie z naturďż˝ pielďż˝gnowanych roďż˝lin, dba, aby w peďż˝ni siďż˝ rozwinďż˝y i pokazaďż˝y swoje piďż˝kno — cechy odrďż˝bne i charakterystyczne dla gatunku.

Katarzyna Szymaďż˝ska
dr nauk humanistycznych, psycholog kliniczny, nauczyciel akademicki na Uniwersytecie ďż˝ďż˝dzkim. Ukoďż˝czyďż˝a miďż˝dzynarodowe szkolenie organizowane przez M. H. Erickson Foundation (Phoenix, USA) oraz caďż˝oďż˝ciowe szkolenie z zakresu terapii erickso- nowskiej w Polskim Instytucie Ericksonowskim pod kierunkiem Krzysztofa Klajsa z udziaďż˝em zagranicznych terapeutďż˝w, uczniďż˝w Ericksona. Psychoterapeutka Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (certyfikat nr 291) oraz psychoterapeutka i superwizor Sekcji Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego (certyfikat nr 55). Certyfikowana psychoterapeutka EAP (Europaean Association For Psychotherapy). Dyrektor do spraw szkoleďż˝ w Polskim Instytucie Ericksonowskim w ďż˝odzi. Prowadzi terapiďż˝ indywi-dualnďż˝, rodzinnďż˝, maďż˝ďż˝eďż˝skďż˝ i grupowďż˝. Matka dwojga dzieci i babcia dla Krzysia, Ewy, Wojtka i Tomka. Interesuje siďż˝ aktywnym wypoczynkiem: wďż˝drďż˝wkami, jogďż˝, pďż˝ywaniem oraz ďż˝piewem.
Strona internetowa: www.p-i-e.pl

E-book "Psychoterapia po ludzku"

Bezpďż˝atny poradnik dla klientďż˝w psychoterapii - podstawowa wiedza, metody, zasady etyczne, bezpieczeďż˝stwo, relacje klientďż˝w i wywiady z terapeutami 8 nurtďż˝w.
Wyjďż˝tkowa publikacja Stowarzyszenia INTRO do darmowej dystrybucji.