IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Poniedziaďż˝ek 22 czerwca 2020

Kiedy niepďż˝acenie alimentďż˝w jest przestďż˝pstwem?

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Bardzo czďż˝sto pojawia siďż˝ pytanie, czy niepďż˝acenie alimentďż˝w jest przestďż˝pstwem? Odpowiedďż˝ brzmi: tak, ale nie zawsze, lecz po speďż˝nieniu pewnych przesďż˝anek. Z pewnoďż˝ciďż˝ przestďż˝pstwem nie jest samo niewykonywanie ciďż˝ďż˝ďż˝cego na sprawcy obowiďż˝zku alimentacyjnego.

Przestďż˝pstwo tzw. niealimentacji uregulowane zostaďż˝o w art. 209 Kodeksu karnego. Zgodnie z nim, dopuszcza siďż˝ go, kto uporczywie uchyla siďż˝ od wykonania ciďż˝ďż˝ďż˝cego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sďż˝dowego obowiďż˝zku opieki przez nieďż˝oďż˝enie na utrzymanie osoby najbliďż˝szej lub innej osoby i przez to naraďż˝a jďż˝ na niemoďż˝noďż˝ďż˝ zaspokojenia podstawowych potrzeb ďż˝yciowych. Opisane przestďż˝pstwo zagroďż˝one jest karďż˝ grzywny, karďż˝ ograniczenia wolnoďż˝ci albo karďż˝ pozbawienia wolnoďż˝ci do lat 2.

Powyďż˝sze oznacza, ďż˝e aby moďż˝na byďż˝o mďż˝wiďż˝ o przestďż˝pstwie niealimentacji, muszďż˝ zostaďż˝ ďż˝ďż˝cznie speďż˝nione nastďż˝pujďż˝ce warunki:

istnieje obowiďż˝zek alimentacyjny; obowiďż˝zek ten nie musi wynikaďż˝ tylko z wyroku, lecz wystarczy, ďż˝e wynika z przepisďż˝w ustawy; bďż˝ďż˝dne jest mniemanie, ďż˝e alimenty naleďż˝y pďż˝aciďż˝ tylko wtedy, gdy zostanďż˝ zasďż˝dzone wyrokiem sďż˝dowym - obowiďż˝zek alimentacyjny najczďż˝ciej wynika wprost z ustawy, zazwyczaj z Kodeksu rodzinnego i opiekuďż˝czego;
osoba zobowiďż˝zana "uchyla siďż˝" od pďż˝acenia alimentďż˝w; uchylanie siďż˝ od obowiďż˝zku ďż˝oďż˝enia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji zachodzi wtedy, gdy zobowiďż˝zany majďż˝c obiektywnďż˝ moďż˝liwoďż˝ďż˝ wykonania tego obowiďż˝zku, nie dopeďż˝nia go ze zďż˝ej woli (patrz uchwaďż˝a Sďż˝du Najwyďż˝szego z dnia 9 czerwca 1976 r., VI KZP 13/75, OSNKW 1976, nr 7-8, poz. 86);
to uchylenie siďż˝ ma charakter "uporczywy"; zgodnie z orzeczeniami sďż˝dowymi, przez "uporczywoďż˝ďż˝" rozumie siďż˝ zachowanie dďż˝ugotrwaďż˝e, powtarzalne, nacechowane zďż˝ďż˝ wolďż˝ i nieustďż˝pliwoďż˝ciďż˝ (por. wyrok SN z dnia 27 lutego 1996 r., II KRN 200/95); "Znamiďż˝ uporczywoďż˝ci ďż˝ďż˝czy w sobie dwa elementy. Jeden z nich charakteryzuje postďż˝powanie sprawcy od strony podmiotowej, a polega na szczegďż˝lnym nastawieniu psychicznym wyraďż˝ajďż˝cym siďż˝ w nieustďż˝pliwoďż˝ci, chďż˝ci postawienia na swoim (obojďż˝tne z jakich pobudek), podtrzymywaniu wďż˝asnego stanowiska na przekďż˝r ewentualnym prďż˝bom jego zmiany (np. mimo wszczďż˝cia egzekucji cywilnej, przeprowadzenia rozmďż˝w ostrzegawczych itp.). (...) Drugi element, obiektywny, polega na trwaniu takiego stanu rzeczy przez pewien dďż˝uďż˝szy czas (np. na wstrzymywaniu siďż˝ z zapďż˝atďż˝ kolejnych rat alimentacyjnych co najmniej przez 3 miesiďż˝ce lub pďż˝acenie ich nieregularnie albo w kwotach znacznie niďż˝szych od naleďż˝nych)" (tak Sďż˝d Najwyďż˝szy w uchwale z dnia 9 czerwca 1976 r., VI KZP 13/75, OSNKW 1976, nr 7-8, poz. 86);
niepďż˝acenie alimentďż˝w powoduje, ďż˝e naraďż˝a siďż˝ osobďż˝ uprawnionďż˝ do alimentďż˝w na niemoďż˝noďż˝ďż˝ zaspokojenia podstawowych potrzeb ďż˝yciowych; wystarczy natomiast samo naraďż˝enie, nie musi koniecznie dojďż˝ďż˝ do opisanego skutku.

Poza tym trzeba dodaďż˝, ďż˝e przestďż˝pstwo uchylania siďż˝ od wykonywania obowiďż˝zku alimentacyjnego stanowi tzw. przestďż˝pstwo wnioskowe (patrz osobny artykuďż˝). Oznacza to, jest ono ďż˝cigane dopiero na skutek zďż˝oďż˝enia wniosku przez uprawniony podmiot, ktďż˝rym jest pokrzywdzony (czyli osoba uprawniona do alimentďż˝w), organ pomocy spoďż˝ecznej lub organ podejmujďż˝cy dziaďż˝ania wobec dďż˝uďż˝nika alimentacyjnego. Jeďż˝eli jednak pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie ďż˝wiadczenia rodzinne albo ďż˝wiadczenia pieniďż˝ne wypďż˝acane w przypadku bezskutecznoďż˝ci egzekucji alimentďż˝w (chodzi o tzw. fundusz alimentacyjny), wďż˝wczas ďż˝ciganie odbywa siďż˝ z urzďż˝du.