IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Poniedziaďż˝ek 22 czerwca 2020

Obowiďż˝zek opuszczenia lokalu zamieszkiwanego wspďż˝lnie z ofiarďż˝

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Czym jest nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspďż˝lnie z pokrzywdzonym?

W pierwszej kolejnoďż˝ci naleďż˝y podnieďż˝ďż˝, ďż˝e obowiďż˝zek opuszczenia lokalu zamieszkiwanego wspďż˝lnie z ofiarďż˝ jest tzw. ďż˝rodkiem zapobiegawczym. Oznacza to, ďż˝e stosuje siďż˝ go, aby zapobiec bezprawnemu wpďż˝ywaniu przez podejrzanego (oskarďż˝onego) na przebieg postďż˝powania karnego lub w celu zapobieďż˝enia popeďż˝nieniu przez niego kolejnego przestďż˝pstwa. Nie jest on wiďż˝c karďż˝ - mimo swojego represyjnego charteru - i stosuje siďż˝ go zanim rozstrzygnie siďż˝, czy dana osoba jest winna stosowania przemocy czy teďż˝ nie i wymierzy ewentualnďż˝ karďż˝. ďż˝rodek ten wprowadzono w 2010 r., a stosowaďż˝ go moďż˝na od dnia 1 stycznia 2011 r. Jest on jednďż˝ z instytucji sďż˝uďż˝ďż˝cych gďż˝ďż˝wnie ochronie osďż˝b bďż˝dďż˝cych ofiarďż˝ przemocy domowej, czyli przemocy ze strony najbliďż˝szych. W praktyce bowiem zdarzajďż˝ siďż˝ sytuacje, gdy osoba znďż˝cajďż˝ca siďż˝ nad rodzinďż˝, mimo toczďż˝cego siďż˝ postďż˝powania karnego, nadal stosuje przemoc.

Kiedy moďż˝na nakazaďż˝ sprawcy opuszczenie lokalu i kto to robi?

Nakazaďż˝ opuszczenie lokalu (najczďż˝ciej mieszkania, domu) zajmowanego wspďż˝lnie z ofiarďż˝ przemocy moďż˝e prokurator, a gdy postďż˝powania toczy siďż˝ juďż˝ przed sďż˝dem - sďż˝d. Istotne jest jednak, ďż˝e sprawca musi mieďż˝ juďż˝ status podejrzanego, ktďż˝ry to status uzyskuje po przedstawieniu mu zarzutďż˝w.

Aby sďż˝d lub prokurator mďż˝gďż˝ nakazaďż˝ sprawcy opuszczenie mieszkania, musimy mieďż˝ do czynienia z popeďż˝nieniem przestďż˝pstwa z uďż˝yciem przemocy na szkodďż˝ osoby zamieszkujďż˝cej wspďż˝lnie za sprawcďż˝. Co do zasady wiďż˝c najczďż˝ciej ďż˝rodek ten stosuje siďż˝, jeďż˝li doszďż˝o do popeďż˝nienia przestďż˝pstwa znďż˝cania siďż˝ nad bliskimi, uszkodzenia ciaďż˝a, stosowania przemocy seksualnej etc.

Nadto, aby organ prowadzďż˝cy postďż˝powania zastosowaďż˝ tego rodzaju ďż˝rodek, musi zachodziďż˝ obawa, ďż˝e sprawca nadal bďż˝dzie stosowaďż˝ przemoc. W praktyce to organ stosujďż˝cy decyduje, czy zachodzi tego rodzaju obawa i zaleďż˝y to zawsze od okolicznoďż˝ci konkretnej sprawy. Jeďż˝li jednak sprawca groziďż˝, ďż˝e nadal bďż˝dzie stosowaďż˝ przemoc wobec swojej ofiary, ďż˝rodek ten naleďż˝y zastosowaďż˝. Ponadto - co zdaje siďż˝ byďż˝ oczywiste - konieczne jest, aby sprawca przemocy zamieszkiwaďż˝ wspďż˝lnie z ofiarďż˝ przestďż˝pstwa w jednym lokalu. Nie musi byďż˝ to osoba najbliďż˝sza, jednak w praktyce najczďż˝ciej dotyczy to przemocy w rodzinie. Nie ma natomiast znaczenia, kto posiada prawo do zamieszkiwania w danym lokalu i na jakiej podstawie. Oznacza to, ďż˝e moďż˝na nakazaďż˝ opuszczenie lokalu rďż˝wnieďż˝ jego wďż˝aďż˝cicielowi.

Jeďż˝li oskarďż˝ony o to wnosi, organ stosujďż˝cy ďż˝rodek moďż˝e wskazaďż˝ mu miejsce pobytu w placďż˝wkach zapewniajďż˝cych miejsca noclegowe. Nie jest to jednak obowiďż˝zek. Co istotne - placďż˝wkami wskazanymi do umieszczenia oskarďż˝onego nie mogďż˝ byďż˝ placďż˝wki pobytu ofiar przemocy w rodzinie.

Naturalnie nie ma koniecznoďż˝ci nakazywania sprawcy opuszczenia lokalu, jeďż˝li w sprawie zastosowano tymczasowe jego aresztowanie. Sprawca jest juďż˝ wďż˝wczas odizolowany i nie zachodzi obawa, ďż˝e dopuďż˝ci siďż˝ kolejnego przestďż˝pstwa.

Na jak dďż˝ugo moďż˝na nakazaďż˝ sprawcy opuszczenie lokalu?

ďż˝rodek w postaci nakazu puszczenia lokalu stosuje siďż˝ na okres do 3 miesiďż˝cy, a okresie tym decyduje organ stosujďż˝cy. Jednakďż˝e nie oznacza to, ďż˝e po 3 miesiďż˝cach sprawca zawsze bďż˝dzie mďż˝gďż˝ powrďż˝ciďż˝ do mieszkania. Jeďż˝li bowiem organ uzna, ďż˝e przesďż˝anki do utrzymania nakazu nadal istniejďż˝ (czyli sprawca wciďż˝ďż˝ zagraďż˝a najbliďż˝szym), moďż˝na przedďż˝uďż˝yďż˝ ten czas o dalsze okresy, kaďż˝dorazowo trwajďż˝ce nie wiďż˝cej niďż˝ trzy miesiďż˝ce. W praktyce wiďż˝c sprawca moďż˝e zostaďż˝ odizolowany od najbliďż˝szych na caďż˝y czas trwania postďż˝powania. Naleďż˝y pamiďż˝taďż˝, ďż˝e przypadku przedďż˝uďż˝ania okresu trwania ďż˝rodka powyďż˝ej trzech miesiďż˝cy, decyzje w tym zakresie musi podjďż˝ďż˝ sďż˝d, a nie prokurator.

Jeďż˝li ustanďż˝ przyczyny stosowania opisywanego ďż˝rodka, zostaje on uchylony i sprawca moďż˝e ponownie zamieszkiwaďż˝ w lokalu.

Na zakoďż˝czenie naleďż˝y podkreďż˝liďż˝, ďż˝e choďż˝ opisywany ďż˝rodek stosuje sďż˝d lub prokurator, to jeďż˝li dochodzi do przemocy ze strony danej osoby wobec najbliďż˝szych, ofiara moďż˝e zwrďż˝ciďż˝ siďż˝ do organu prowadzďż˝cego z wnioskiem o nakazanie opuszczenia lokalu. Instytucja ta jest bowiem stosunkowo nowa i jej stosowanie nie zostaďż˝o jeszcze wystarczajďż˝co rozpowszechnione. Warto jest jednak zwrďż˝ciďż˝ organom prowadzďż˝cym postďż˝powanie, ďż˝e istniejďż˝ ďż˝rodki chroniďż˝ce ofiarďż˝ przemocy w rodzinie od dalszych atakďż˝w ze strony sprawcy i domagaďż˝ siďż˝ ich stosowania.