IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Sobota 15 sierpnia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Podstawowe uprawnienia i obowi�zki pokrzywdzonego w post�powaniu przygotowawczym

Autor: Mateusz Pietraszewski

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Na wst�pie zaznaczy� nale�y, �e ka�da osoba pokrzywdzona przest�pstwem jest stron� prowadzonego post�powania przygotowawczego. Ma to istotne znaczenie dla okre�lenia praw i obowi�zk�w takiej osoby. Natomiast post�powaniem przygotowawczym jest ta cz�� post�powania karnego, kt�ra prowadzona jest przez prokuratur� lub policj� pod nadzorem prokuratury, a jeszcze przed wniesieniem aktu oskar�enia do s�du.

Uprawnienia przyznane przez Kodeks post�powania karnego pokrzywdzonemu daj� mu mo�liwo�� wp�ywania w pewnym stopniu na przebieg post�powania poprzez podejmowanie dzia�a� maj�cych na celu w szczeg�lno�ci ochron� jego interes�w. Przede wszystkim wi�c osoba pokrzywdzona mo�e z�o�y� zawiadomienie o podejrzeniu pope�nienia przest�pstwa i ��da� jego �cigania. Obowi�zki zwi�zane z prowadzeniem post�powania, w szczeg�lno�ci przeprowadzaniem dowod�w, ustaleniem kwalifikacji prawnej czynu i ustaleniem osoby sprawcy, spoczywaj� na organach �cigania. Co istotne, zawiadomienie o podejrzeniu pope�nienia przest�pstwa mo�na z�o�y� zar�wno ustnie jak i pisemnie i nie obowi�zuje tu sk�adaj�cego w�a�ciwo�� miejscowa. Oznacza to, �e zawiadomienie takie mo�na z�o�y� w ka�dej jednostce Policji lub prokuratury na terenie Rzeczpospolitej, a organy te maj� obowi�zek zawiadomienie przyj�� i podj�� konieczne wprawie czynno�ci zmierzaj�ce do ustalenia przede wszystkim tego, czy dosz�o do pope�nienia przest�pstwa.

Do innych podstawowych uprawie� nale�y prawo inicjatywy dowodowej, czyli do sk�adania wniosk�w o przeprowadzenie przez prowadz�cego post�powanie konkretnego dowodu przyk�adowo z dokumentu lub przes�uchania �wiadka. Wniosek taki mo�na z�o�y� na pi�mie lub ustnie do protoko�u. Nadto pokrzywdzony, je�eli tego za��da, ma prawo do wzi�cia udzia�u w czynno�ciach post�powania przygotowawczego takich jak np. przes�uchanie �wiadka czy ogl�dziny. Natomiast je�eli danej czynno�ci nie b�dzie mo�na powt�rzy� na rozprawie przed s�dem, w�wczas zawsze nale�y dopu�ci� pokrzywdzonego do udzia�u w czynno�ci. Oznacza to, �e o terminie i miejscu przeprowadzenia takich czynno�ci pokrzywdzony powinien zosta� zawiadomiony nawet, je�li o wzi�cie udzia�u w czynno�ci nie wnioskowa�. Wyj�tkiem jest sytuacja, gdy w razie zw�oki w podj�ciu czynno�ci zachodzi niebezpiecze�stwo utraty lub zniekszta�cenia dowodu - w�wczas mo�e si� zdarzy�, �e pokrzywdzony nie zostanie poinformowany o terminie czynno�ci. O terminie czynno�ci prokurator zawiadamia co do zasady pisemnie, a w wypadkach niecierpi�cych zw�oki telefonicznie albo w inny spos�b stosownie do okoliczno�ci.

W szczeg�lnie uzasadnionym wypadku prokurator mo�e postanowieniem odm�wi� pokrzywdzonemu dopuszczenia go do udzia�u w czynno�ci, jednak mo�e to nast�pi� jedynie ze wzgl�du na wa�ny interes �ledztwa.

Pokrzywdzony ma r�wnie� prawo korzysta� w post�powaniu przygotowawczym z pe�nomocnika, kt�rym mo�e by� adwokat lub radca prawny. Pe�nomocnik wyst�puje w imieniu pokrzywdzonego i mo�e podejmowa� wszystkie czynno�ci, kt�re przys�uguj� stronie. Z kolei za pokrzywdzonego, kt�ry nie jest osob� fizyczn� (przyk�adowo sp�ka z o.o.), czynno�ci procesowych dokonuje organ uprawniony do dzia�ania w jego imieniu. Nale�y tak�e zaznaczy�, �e je�eli pokrzywdzonym jest ma�oletni albo ubezw�asnowolniony ca�kowicie lub cz�ciowo, dzia�a za niego przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod kt�rej sta�� piecz� pokrzywdzony pozostaje. Natomiast, je�eli pokrzywdzonym jest osoba nieporadna, w szczeg�lno�ci ze wzgl�du na wiek lub stan zdrowia, dzia�a� za niego mo�e osoba, pod kt�rej opiek� pokrzywdzony pozostaje. W ka�dym wypadku taka osoba r�wnie� mo�e ustanowi� pe�nomocnika, kt�ry b�dzie j� reprezentowa� w post�powaniu.

Z wyst�powaniem w post�powaniu w charakterze strony wi��� si� niezwykle istotne uprawnienia zwi�zane z mo�liwo�ci� zaskar�enia postanowie�, zarz�dze� i czynno�ci procesowych organu prowadz�cego. W szczeg�lno�ci nale�y w tym miejscu wymieni� mo�liwo�� zaskar�enia postanowienia o odmowie wszcz�cia dochodzenia lub o jego umorzeniu. Za�alenie na odmow� wszcz�cia lub umorzenie post�powania sk�ada si� do s�du rejonowego za po�rednictwem prokuratury. Za�alenie takie mo�e uwzgl�dni� sam prokurator lub przekaza� je s�dowi, kt�ry rozpoznaje za�alenie na posiedzeniu. W posiedzeniu pokrzywdzony mo�e wzi�� udzia�.

W odr�nieniu od post�powania przed s�dem, w toku post�powania przygotowawczego stronom udost�pnia si� akta sprawy, umo�liwia sporz�dzanie odpis�w i kserokopii oraz wydaje odp�atnie uwierzytelnione odpisy lub kserokopie tylko za zgod� prowadz�cego post�powanie przygotowawcze, czyli prokuratora. Nale�y wi�c wyst�pi� do prokuratora o udzielenie takiej zgody.

Podsumowuj�c rozwa�ania na temat uprawnie� pokrzywdzonego, nale�y pami�ta�, �e pokrzywdzony w praktyce ma mo�liwo�� podejmowania takich czynno�ci faktycznych jak kontaktowanie si� z prowadz�cymi post�powanie prokuratorem w uzyskiwanie informacji.

Na pokrzywdzonym ci��� r�wnie� r�nego rodzaju obowi�zki zwi�zane z prowadzonym post�powaniem karnym.

Przede wszystkim pokrzywdzony ma obowi�zek stawiania si� na wezwanie organu prowadz�cego post�powanie, je�eli si� do tego obowi�zku nie zastosuje, mo�e zosta� przymusowo doprowadzony w celu dokonania stosownych czynno�ci. B�d�c przes�uchiwanym przez organ prowadz�cy, pokrzywdzony ma obowi�zek zeznawania i m�wienia prawdy. Wyj�tki od obowi�zku sk�adania zezna� s� �ci�le okre�lone przez przepisy.

Pokrzywdzony ma obowi�zek wskazania swojego adresu do dor�cze�. Je�eli pokrzywdzony, nie podaj�c nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, pismo wys�ane pod tym adresem uwa�a si� za dor�czone. Istotne jest wobec tego, aby poda� organom �cigania aktualny adres do dor�cze�.

Wa�ne jest tak�e, �e je�eli karalno�� czynu zale�y od stanu zdrowia pokrzywdzonego (przyk�adowo pobicie, spowodowanie uszczerbku na zdrowiu), nie mo�e on sprzeciwi� si� ogl�dzinom i takim badaniom, kt�re nie s� po��czone z zabiegiem chirurgicznym lub obserwacj� w zak�adzie leczniczym.



projekt Stowarzyszenia "Intro" DO PE�NI SI� dofinansowany z Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej przez Ministerstwo Sprawiedliwo�ci

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2013-10-18)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

Z³o¿ony zespó³ stresu pourazowegoZ�o�ony zesp� stresu pourazowego

Arielle Schwartz
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello�skiego

Krytyczni, wymagaj±cy i dysfunkcyjni rodziceKrytyczni, wymagaj�cy i dysfunkcyjni rodzice

David M. Allen
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello�skiego

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com