IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Sobota 15 sierpnia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Czym jest zn�canie si�?

Autor: Mateusz Pietraszewski

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Przepisy prawa nie zawieraj� definicji zn�cania si�, jest to pojecie do�� szerokie. Przest�pstwo to jest okre�lone w art. 207 Kodeksu karnego, wedle kt�rego ten, kto zn�ca si� fizycznie lub psychicznie nad osob� najbli�sz� lub nad inn� osob� pozostaj�c� w sta�ym lub przemijaj�cym stosunku zale�no�ci od sprawcy albo nad ma�oletnim lub osob� nieporadn� ze wzgl�du na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolno�ci od 3 miesi�cy do lat 5.

Definicja zn�cania si� jest o tyle istotna, �e czasem trudno jest ustali�, czy jakie� przest�pstwo ma charakter jednorazowego zdarzenia czy te� stanowi ju� w�a�nie zn�canie si�. Ponadto ofiara przemocy ze strony osoby najbli�szej mo�e nie wiedzie�, �e zachowania podejmowane wobec niej stanowi� przest�pstwo. Co wi�cej zdarza si�, �e przyjmuj�cy zg�oszenie o przest�pstwie nieprawid�owo zakwalifikuje opisywane mu zdarzenia. Tym samym warto jest wiedzie�, na czym polega przest�pstwo zn�cania si� i na co zwr�ci� uwag� organom �cigania.

Kto mo�e pa�� ofiar� zn�cania si�?

Zn�canie si� jako przest�pstwo dotyczy najcz�ciej osoby najbli�szej. Osob� najbli�sz� jest nie tylko ma��onek lub dziecko, ale tak�e dziadkowie, wnukowie, rodze�stwo, te�ciowie, pasierb etc. Mo�liwe jest tak�e zn�canie si� nad by�ym ma��onkiem.

Nadto ofiar� zn�cania si� mo�e by� r�wnie� osoba, kt�ra z jakich� wzgl�d�w jest zale�na od sprawcy. Zale�no�� taka zachodzi w�wczas, gdy pokrzywdzony nie jest zdolny z w�asnej woli przeciwstawi� si� zn�caniu i znosi je z obawy przed pogorszeniem swojej sytuacji �yciowej (np. utrat� pracy, �rodk�w utrzymania, mieszkania, roz��k� lub zerwaniem wsp�ycia ze sprawc�). Zale�no�� taka zachodzi przyk�adowo w przypadku w razie ustanowienia opieki lub umieszczenia dziecka w rodzinie zast�pczej, ale tak�e mi�dzy pracodawc� a pracownikiem, a nawet najemc� a wynajmuj�cym. Mo�e te� si� zdarzy�, �e sprawca wykorzystuje swoj� przewag� wynikaj�c� z wyj�tkowo silnej wi�zi uczuciowej lub osobistej ��cz�cej go z ofiar�. Czasem bowiem ofiara zn�cania si� nadal zwi�zana jest emocjonalnie ze sprawc� i nie potrafi si� od niego uniezale�ni�.

Natomiast osob� nieporadn� jest taka osoba, kt�ra ze wzgl�du na swoje w�a�ciwo�ci fizyczne (np. podesz�y wiek, kalectwo, ob�o�n� chorob�) lub psychiczne (np. niedorozw�j umys�owy, upo�ledzenie umys�owe, choroba psychiczna) nie ma mo�liwo�ci samodzielnego decydowania o swoim losie ani zmiany swego po�o�enia.

Jakie zachowania mo�na uzna� za zn�canie si� w rozumieniu przepis�w prawa karnego?

Zn�canie si� mo�e przybiera� bardzo r�ne formy, jednak generalnie polega na tym, �e sprawca umy�lnie sprawia ofierze b�l fizyczny lub cierpnie psychiczne, moralne. Zn�canie fizyczne mo�e polega� w szczeg�lno�ci na biciu, rzucaniu przedmiotami, popychaniu, szarpaniu, g�odzeniu, odmawianiu po�ywienia czy napoj�w, zmuszaniu do przebywania na zimnie, poleceniu wykonywania upokarzaj�cych czynno�ci, wyrzucaniu z domu, wyrywaniu w�os�w, przypalaniu papierosem. Zn�canie psychiczne mo�e wchodzi� w gr� mi�dzy innymi w przypadku: l�enia, wyszydzania, nieuzasadnionego awanturowania si�, upokarzania (szczeg�lnie w obecno�ci innych os�b), niszczenia przedmiot�w ofiary, zniewa�ania, straszenia, gr�b bezprawnych, sprowadzania do mieszkania os�b nieakceptowanych przez domownik�w (np. prostytutek czy przest�pc�w). Zachowanie sprawcy nie musi prowadzi� do jakichkolwiek obra�e�, aby zosta�o uznane za zn�canie si�. Istotne jest jednak, �e sprawca musi podejmowa� dzia�anie umy�lnie, czyli specjalnie.

Dzia�ania sprawcy mog� si� powtarza� przez kr�tszy lub d�u�szy czas, nawet przez wiele lat. Za zn�canie si� mo�e zosta� uznane zdarzenie jednorazowe, jednak tylko w�wczas, gdy jest ono intensywne (okrutne) i trwa pewien czas. Nie zostanie wi�c uznane za zn�canie si� przyk�adowo jednorazowe uderzenie kogo�, nawet je�li skutki tego b�d� powa�ne. Zachowanie takie stanowi jednak inne przest�pstwo - uszkodzenia cia�a.

Powy�sze rozwa�ania maj� takie znaczenie, �e pojedyncze zachowanie mo�e w og�le nie stanowi� czynu zabronionego albo mo�e zosta� uznane za wykroczenie lub przest�pstwo �cigane jedynie z oskar�enia prywatnego, podczas gdy zesp� takich zachowa� cz�sto kwalifikuje si� ju� jako zn�canie si�.

To, czy dane zachowanie nale�y uzna� za zn�canie si� zale�y ka�dorazowo od oceny organu prowadz�cego post�powanie, a nie tylko od wewn�trznego przekonania pokrzywdzonego, �e jest ofiar� zn�cania si�. Przyk�adowo nale�y wskaza� na sytuacj�, gdy dwie osoby wzajemnie stosuj� wobec siebie przemoc fizyczn� i psychiczn�. W�wczas nie ma mowy o zn�caniu si�.

Warto pami�ta�, �e je�li dane zachowanie nie zostanie uznane za zn�canie si�, cz�sto mo�na je uzna� za inne przest�pstwo, przyk�adowo zniewa�anie, naruszenie nietykalno�ci cielesnej, uszkodzenie cia�a, pobicie, zniszczenie mienia etc.

Nale�y tak�e wspomnie�, �e sprawca zn�cania si� podlega surowszej karze, je�li jego ofiara z powodu zn�cani si� targnie si� na swoje �ycie (od 2 do 12 lat pozbawienia wolno�ci) lub je�li zn�cania si� by�o szczeg�lnie okrutne (od roku do 10 lat pozbawienia wolno�ci).

O�rodki pomocy spo�ecznej prowadz� tzw. zespo�y interdyscyplinarne do spraw przeciwdzia�ania przemocy w rodzinie. Owe instytucje zajmuj� si� mi�dzy innymi, obok Policji i prokuratury, pomoc� osobom b�d�cym ofiarami przemocy domowej. Przyk�adowo uczestnicz� one w tzw. procedurze niebieskiej karty, zwracaj� si� do organ�w �cigania o podj�cie post�powania karnego, udzielaj� wsparcia psychologicznego etc.



projekt Stowarzyszenia "Intro" DO PE�NI SI� dofinansowany z Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej przez Ministerstwo Sprawiedliwo�ci

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2013-12-20)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

Z³o¿ony zespó³ stresu pourazowegoZ�o�ony zesp� stresu pourazowego

Arielle Schwartz
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello�skiego

Krytyczni, wymagaj±cy i dysfunkcyjni rodziceKrytyczni, wymagaj�cy i dysfunkcyjni rodzice

David M. Allen
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello�skiego

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com