IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 21 czerwca 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Kim jest psychoterapeuta?

Autor: Stowarzyszenie INTRO

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Szkolenia

Konieczno�� przej�cia dodatkowego szkolenia jest jedn� z cech odr�niaj�cych profesjonaln� pomoc psychoterapeutyczn� od zwierzania si� znajomym. Psychoterapeuci s� absolwentami kierunk�w humanistycznych i medycznych wy�szych uczelni. Najcz�ciej s� to psychologowie, psychiatrzy, pracownicy socjalni, pedagodzy, filozofowie. Zanim jednak psychoterapeuta uzyska certyfikat, musi odby� kilkuletnie specjalistyczne szkolenie podyplomowe w zakresie wybranego nurtu psychoterapeutycznego. W jego trakcie powinien wykaza� si� odpowiedni� liczb� godzin sta�y klinicznych, terapii w�asnej oraz superwizji. Dzi�ki temu przysz�y terapeuta poszerza swoj� wiedz� i zyskuje nowe do�wiadczenia, dostaje r�wnie� narz�dzia, kt�re wspomagaj� go w jego pracy z klientem.

Psychoterapia, jako dziedzina specjalistyczna, wymaga nieustaj�cego doszkalania si�. Rzetelny praktyk powinien cechowa� si� pokor� i motywacj� do poszerzania swojej wiedzy w my�l maksymy „wiem, �e nic nie wiem”. W�a�ciwie nigdy nie mo�na powiedzie�, �e psychoterapeuta jest doskona�y, bowiem szkolenie w tej dziedzinie jest procesem trwaj�cym ca�e �ycie zawodowe.

Specjalno�ci

Klienci cz�sto nie zdaj� sobie sprawy z istnienia specjalizacji w dziedzinie pomagania. Psychoterapeuci zajmuj� si� zwykle okre�lon� grup� problem�w psychicznych (np. leczeniem uzale�nie�, prac� z tematem przemocy, zaburzeniami od�ywiania, problemami rodzinnymi itd.) albo okre�lonym rodzajem terapii (np. terapi� grupow�). Niekt�rzy pracuj� tylko z dzie�mi, inni z osobami doros�ymi.
Nie ka�dy psychoterapeuta ma kompetencje i do�wiadczenie odpowiednie do pomocy danemu klientowi, dlatego oferta pomagaj�cego powinna korespondowa� z jego podyplomowym wykszta�ceniem.

Superwizje

Superwizja polega na konsultowaniu przez terapeut� swoich klient�w z bardziej do�wiadczonym koleg� (superwizorem). W jakim celu si� to odbywa? Przede wszystkim warto podkre�li�, �e korzystanie z superwizji nie jest wyrazem niekompetencji — poddaj� si� jej r�wnie� do�wiadczeni terapeuci. Daje ona okazj� do om�wienia kwestii budz�cych w�tpliwo�ci terapeuty, np. diagnozy, zjawisk zachodz�cych w relacji terapeutycznej, dylemat�w etycznych, planu terapii itp. Z superwizji korzystaj� terapeuci gotowi do stawiania pyta�, poddawania swojej pracy ocenie, poszukiwania porady, otwarto�ci na inne opinie. Stanowi ona te� spos�b odreagowania emocji zwi�zanych z procesem terapeutycznym, gdy� specjalista nie mo�e opowiada� o swoich do�wiadczeniach poza superwizj� ze wzgl�du na obowi�zek zachowania tajemnicy zawodowej. Superwizowanie swojej pracy �wiadczy o pokorze i dojrza�o�ci terapeuty, kt�ry w ten spos�b dba o siebie i sw�j warsztat, co sprzyja efektywno�ci jego pracy i pomaga ustrzec si� przed b��dami w procesie pomagania.

Pami�tam jak wstrzyma�am oddech, gdy podczas jednej z sesji terapeuta podzieli� si� ze mn� informacj�, �e rozmawia� o mnie na superwizji. Poczu�am l�k, �e musz� by� tak trudnym przypadkiem, �e trzeba o mnie rozmawia� na superwizji, �e „sobie ze mn� nie radzi”. Jednak potem terapeuta dok�adnie mi wyja�ni�, �e superwizowa� mnie, by jak najlepiej mi pom�c, a nie dlatego, �e jestem jaka� trudna. Chcia� po prostu zobaczy�, om�wi�, czy to co robi, jest dla mnie pomocne, czy co� jeszcze m�g�by zrobi�, by jak najefektywniej mi pom�c. Chcia� rozwia� swoje w�asne obawy, czy to, co robi, jest dla mnie pomocne i dobre. Uspokoi�o mnie to, bo zrozumia�am, �e superwizja tak naprawd� jest dla mojego bezpiecze�stwa i ochrony oraz skuteczno�ci terapii. Teraz wiem, �e terapeuci poddaj� si� superwizji, by jak najskuteczniej pom�c swoim klientom.

Prawem przys�uguj�cym ka�dej osobie b�d�cej w terapii jest uzyskanie informacji, u kogo prowadz�ca nas osoba korzysta z superwizji, w��cznie z mo�liwo�ci� zweryfikowania tej informacji poprzez skontaktowanie si� z danym superwizorem.
Nasz psychoterapeuta mo�e superwizowa� si� na wiele sposob�w. Superwizje mog� by� indywidualne lub grupowe, odbywane sam na sam z superwizorem b�d� z grup� innych terapeut�w. Polega� mog� na bezpo�rednim lub po�rednim kontakcie z superwizorem — terapeuta mo�e przygl�da� si� jego pracy (np. w szpitalu czy gabinecie) b�d� wsp�lnie z nim analizowa� dane przypadki. Rozr�niamy r�wnie� superwizje formalne i nieformalne, czyli wcze�niej zorganizowane superwizje lub superwizje spontaniczne, np. odbywaj�ce si� w miejscu pracy, gdy terapeuta potrzebuje nag�ego wsparcia. Niezale�nie od tego, jak� form� przybiera superwizja, jest ona fundamentem pracy psychoterapeutycznej.

Je�li psychoterapi� por�wnamy do g�rskiej wspinaczki z przewodnikiem-terapeut�, to superwizja by�aby spojrzeniem z samego szczytu g�ry na szlak wyprawy. Nasz przewodnik mo�e wtedy uzyska� wsparcie, przyjrze� si� trasie z dystansu, a nawet rozwa�y� obranie innej drogi do celu. Jest to moment zatrzymania, refleksji, by m�c powr�ci� do dalszej wspinaczki z klientem i pewniej prowadzi� go na szczyt.

W trakcie superwizji terapeuta dba nie tylko o sw�j rozw�j zawodowy, ale te� o rozw�j osobisty. Relacje z niekt�rymi klientami mog� wzbudza� reakcje zwi�zane z wa�nymi dla terapeuty wydarzeniami z jego �ycia, czasami traumatycznymi. �wiadomo�� tego typu trudno�ci, ch�� poznania ich wp�ywu na �ycie i prac� oraz potrzeba poradzenia sobie z nimi, mo�e zaprowadzi� terapeut� z gabinetu superwizora do gabinetu psychoterapeutycznego, na tzw. terapi� w�asn�. Superwizja ma bowiem swoje ograniczenia - nie jest psychoterapi�.

Terapia w�asna

Obowi�zek odbycia terapii lub tzw. w�asnych do�wiadcze� terapeutycznych w ramach szkolenia mo�e budzi� u klienta w�tpliwo�ci, czy terapeuta nie jest powa�nie zaburzony. Mo�e te� rodzi� pytanie: Czy osoba sama korzystaj�ca z pomocy specjalisty mo�e mi pom�c?. Je�li terapeuta cierpia�by z powodu zaburze� psychicznych, kt�re uniemo�liwia�yby mu prac�, to powinien — zgodnie z kodeksem etycznym — czasowo zaprzesta� wykonywania zawodu. Ponadto w takiej sytuacji maj� obowi�zek interweniowa� inni psychoterapeuci: superwizor, wsp�pracownicy lub zwierzchnicy.

Praca terapeuty opiera si� w du�ej mierze na wykorzystywaniu w�asnych zasob�w w kontakcie z drugim, cierpi�cym cz�owiekiem. Z tego wzgl�du niezb�dne jest okre�lenie w�asnej motywacji pomagania, filozofii �ycia, wyznawanych warto�ci oraz posiadanie zintegrowanej osobowo�ci. Dobry psychoterapeuta jest cz�owiekiem dojrza�ym, gotowym do pracy nad sob� i nieustaj�cego rozwoju. W procesie rozwijania samo�wiadomo�ci kluczow� rol� odgrywa podj�cie w�asnej terapii, w nurcie systemowym zwanej w�asnymi do�wiadczeniami. Zalecenie to r�nie jest traktowane w poszczeg�lnych szko�ach terapii, jednak wsp�ln� cech� jest intencja, by terapeuci zyskali to, co potrzebne b�dzie w ich zawodzie w spos�b szczeg�lny: wi�ksz� wiedz� o sobie, o wp�ywie ich historii �ycia i innych spraw na ich funkcjonowanie, dotkni�cie w�asnych mo�liwo�ci wprowadzania zmiany.

W�asna terapia jest r�wnie� okazj� do zamiany miejsc. Oto nagle psychoterapeuta znajduje si� „w fotelu” klienta. Dzi�ki temu ma mo�liwo�� do�wiadczenia podobnych emocji jak klient oraz poznania jego obaw zwi�zanych z terapi�. Terapia w�asna umo�liwia specjali�cie lepiej zrozumie� i siebie, i klienta poprzez sprawdzenie „na w�asnej sk�rze”, co i jak pomaga.

Sta�e zawodowe

Kolejnym wa�nym elementem szkolenia jest odbycie sta�u klinicznego, b�d�cego okazj� do stosowania nabywanej wiedzy w praktyce. To tajemnicze okre�lenie odnosi si� do godzin przepracowanych z klientami pod okiem bardziej do�wiadczonych koleg�w: psychoterapeut�w, psycholog�w klinicznych lub psychiatr�w. Miejscem odbywania sta�u s� zwykle plac�wki zajmuj�ce si� psychicznym dobrostanem, gdzie istnieje mo�liwo�� zetkni�cia si� z osobami cierpi�cymi na r�norodne problemy. S� to np. szpitale psychiatryczne, poradnie zdrowia psychicznego, poradnie psychologicznopedagogiczne, o�rodki terapii uzale�nie� i inne. Adept psychoterapii, staj�c si� cz�ci� zespo�u terapeutycznego, ma okazj� do obserwacji, a nast�pnie samodzielnego prowadzenia klient�w pod nadzorem wykwalifikowanych specjalist�w oraz uzyskiwania na bie��co informacji zwrotnych o swojej pracy. Odbycie sta�u pe�ni funkcj� parasola ochronnego dla m�odego praktyka, kt�ry w razie jakichkolwiek w�tpliwo�ci mo�e skorzysta� z konsultacji. Zebrania kliniczne zespo�u specjalist�w danego o�rodka, na kt�rych omawia si� aktualne problemy i strategie w pracy terapeutycznej, s� niezast�pion� kolejn� form� rozwoju zawodowego psychoterapeuty.

Certyfikat

Ka�dy psychoterapeuta — po zako�czeniu szkolenia i spe�nieniu szczeg�owo okre�lonych wymog�w — ma szans� uzyska� certyfikat, co jest r�wnoznaczne z uznaniem prawa do prowadzenia terapii w danym nurcie psychoterapeutycznym. Klient ma prawo sprawdzi�, czy terapeuta jest w trakcie szkolenia, czy ma ju� certyfikat. W drugim przypadku mo�na dowiedzie� si�, jakie towarzystwo wyda�o certyfikat i zweryfikowa� jego wiarygodno��. W dobie Internetu docieranie do tych informacji nie stanowi problemu. W�tpliwo�ci mog� budzi� szko�y terapii niewymagaj�ce w ramach szkolenia superwizji, terapii w�asnej czy sta�u zawodowego. Legitymowanie si� przez psychoterapeut� wy��cznie certyfikatem otrzymanym po kilkunastu czy kilkudziesi�ciu godzinach kursu r�wnie� powinno wzbudzi� w�tpliwo�ci.

Prawo klienta do informacji

Znalezienie kompetentnego psychoterapeuty to podstawowy element skutecznej psychoterapii. Tak, jak szukamy dla siebie i bliskich najlepszego lekarza, tak bardzo istotne dla naszego zdrowia, rozwoju i bezpiecze�stwa jest znalezienie dobrego psychoterapeuty. Wa�ne jest, by decyduj�c si� na skorzystanie z us�ug psychoterapeutycznych, sprawdzi� kwalifikacje, rzetelno�� i do�wiadczenie osoby, do kt�rej chcemy si� uda�.

Najlepsz� metod� sprawdzenia, czy mamy do czynienia z profesjonalnym psychoterapeut�, jest zapytanie go, jakie specjalistyczne szkolenie w zakresie psychoterapii uko�czy� w jednym z o�rodk�w (szk�, towarzystw) przygotowuj�cych do zawodu psychoterapeuty. Nale�y poprosi� o pokazanie certyfikatu lub dyplomu uko�czenia szko�y psychoterapii lub za�wiadczenia, �e jest w trakcie szkolenia.
Wa�na jest te� informacja, czy osoba, do kt�rej si� zg�osili�my, pracuje pod superwizj�, tj. czy korzysta ze wsparcia bardziej do�wiadczonego psychoterapeuty. Terapeuta mo�e poda� nam nazwisko swojego superwizora. Warto pami�ta�, �e psychoterapi� mog� prowadzi� r�wnie� osoby, kt�re s� w trakcie szkolenia i nie posiadaj� jeszcze certyfikatu, pod warunkiem, �e regularnie podlegaj� superwizji.

Na pocz�tku mojej terapii grupowej odby�a si� „rundka zapoznawcza”. Ka�dy uczestnik powiedzia� o sobie kilka zda�. Nasz psychoterapeuta r�wnie� uczestniczy� w tej wymianie informacji. Poda� swoje imi� i nazwisko, po czym opowiedzia� szczeg�owo o posiadanym wykszta�ceniu i miejscach, gdzie nabywa� do�wiadczenia w pracy terapeutycznej. Mieli�my r�wnie� mo�liwo�� zadawania mu pyta�. Czu�am, �e jestem pod fachow� opiek�, prowadz�cy budzi� moje zaufanie. Otwarto�� terapeuty motywowa�a grup� do podobnych zachowa�.

Mamy prawo do zadawania pyta� na temat wykszta�cenia, kompetencji, szkole� i do�wiadcze� terapeutycznych. Dobry psychoterapeuta nie b�dzie mia� nic do ukrycia i ch�tnie odpowie na ka�de pytanie dotycz�ce jego do�wiadczenia zawodowego i wykszta�cenia. Nie obrazi si�, gdy go o to zapytamy, nie poczuje si� tak�e ura�ony.

    Pytania, kt�re mo�emy zada� psychoterapeucie:
  • Jakie szkolenie z psychoterapii / szko�� psychoterapii / uko�czy�? Ile trwa� kurs?
  • Jaki rodzaj psychoterapii proponuje?
  • Czy przeszed� w�asn� psychoterapi�? Czy do�wiadcza� terapii na sobie?
  • Czy superwizuje swoj� prac�? W jaki spos�b? U kogo?
  • Jakie szkolenia i dodatkowe kursy uko�czy�?
  • Czy ma do�wiadczenie w pracy z problemem, z jakim si� zg�aszamy?

Warto zwr�ci� r�wnie� uwag� na jako�� szkole�, kt�re uko�czy� psychoterapeuta, bo jak wiadomo szkolenie szkoleniu nie jest r�wne. Jest r�nica mi�dzy 5-godzinnym warsztatem, a rocznym kursem doskonal�cym czy mi�dzy certyfikatem zdobytym po jednym weekendzie a takim, kt�ry wymaga� 600 godzin r�norodnych szkole�. Udzia� w dwudniowym szkoleniu w renomowanym o�rodku te� mo�e nie mie� nic wsp�lnego z pe�nym przygotowaniem do zawodu, cho� mo�e by� dobrym uzupe�nieniem do bazowych form szkoleniowych. Wa�ny jest czas trwania i warto�� merytoryczna szkolenia lub warsztatu. Gdy na pytanie o szko�� psychoterapii, kt�r� sko�czy�, terapeuta odpowie, �e np. roczne studium psychoterapii, powinno to wzbudzi� w nas niepok�j o jego kwalifikacje — trzeba pami�ta�, �e szkolenie psychoterapeutyczne trwa minimum 4 lata.

Spos�b, w jaki psychoterapeuta przekazuje podstawowe informacje o sobie, swoich kompetencjach czy szkoleniach, jest wa�n� wskaz�wk� odno�nie do jego wiarygodno�ci. Niepok�j powinny wzbudzi� wszelkie niejasno�ci i niedom�wienia. Pami�tajmy, �e je�li na nasze pytania psychoterapeuta si� obruszy, zez�o�ci lub b�dzie unika� odpowiedzi, jest to sygna�, �e mo�emy mie� do czynienia z kim� niekompetentnym. Profesjonalny psychoterapeuta nie boi si� pyta� zwi�zanych ze swoim wykszta�ceniem i do�wiadczeniem zawodowym. B�dzie w tym widzia� nasz� odpowiedzialno��, a nie z�o�liwo�� i ch�tnie udzieli wyczerpuj�cych odpowiedzi.

Pami�tajmy, �e �adne uprawnienia i szkolenia nie dadz� nam gwarancji, �e trafimy na profesjonalnego i bezpiecznego psychoterapeut�. Mo�e si� okaza�, �e znajdziemy dobrego specjalist� maj�cego kr�tki sta�, b�d�cego w trakcie zdobywania certyfikatu i b�dzie nam on bardziej pasowa� ni� osoba z certyfikatem i bogatym zawodowym CV. Mo�e si� te� okaza�, �e renomowany certyfikowany psychoterapeuta dopu�ci si� z�amania wa�nych zasad. Pami�tajmy jednak, �e sprawdzenie rzetelno�ci i kwalifikacji psychoterapeuty zwi�kszy nasz� szans� na bezpieczn� i dobr� psychoterapi�.

E-book "Psychoterapia po ludzku"

Bezp�atny poradnik dla klient�w psychoterapii - podstawowa wiedza, metody, zasady etyczne, bezpiecze�stwo, relacje klient�w i wywiady z terapeutami 8 nurt�w.
Wyj�tkowa publikacja Stowarzyszenia INTRO do darmowej dystrybucji.

Pobierz plik PDF - 7 Mb

Program dofinansowany przez MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPO�ECZNEJ
w ramach Funduszu Inicjatyw Obywatelskich

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2011-11-30)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

Z³o¿ony zespó³ stresu pourazowegoZ�o�ony zesp� stresu pourazowego

Arielle Schwartz
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello�skiego

Krytyczni, wymagaj±cy i dysfunkcyjni rodziceKrytyczni, wymagaj�cy i dysfunkcyjni rodzice

David M. Allen
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello�skiego

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com