IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Sobota 15 sierpnia 2020

Co to sďż˝ przestďż˝pstwa ďż˝cigane na wniosek?

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

W prawie karnym wyrďż˝niamy tzw. przestďż˝pstwa wnioskowe, tj. przestďż˝pstwa ďż˝cigane na wniosek uprawnionego podmiotu, najczďż˝ciej pokrzywdzonego. Sďż˝ to przestďż˝pstwa, wobec ktďż˝rych wniosek uprawnionego jest przesďż˝ankďż˝ wszczďż˝cia i kontynuowania postďż˝powania karnego. Jednak w odrďż˝nieniu od przestďż˝pstwo ďż˝ciganych z oskarďż˝enia prywatnego (patrz osobny artykuďż˝), chodzi tylko o samo zďż˝oďż˝enie wniosku, a po jego zďż˝oďż˝eniu postďż˝powanie toczy siďż˝ z urzďż˝du, tak jak przy innych przestďż˝pstwach, o czym organ prowadzďż˝cy postďż˝powanie (np. Policja) powinien pouczyďż˝. Wniosek moďż˝e zostaďż˝ zďż˝oďż˝ony w dowolnej formie, np. na piďż˝mie przesďż˝any pocztďż˝ lub zďż˝oďż˝ony na biurze podawczym prokuratury bďż˝dďż˝ ustnie do protokoďż˝u (np. w toku przesďż˝uchania).

Przykďż˝ady przestďż˝pstw ďż˝ciganych na wniosek:

przestďż˝pstwo groďż˝by bezprawnej (art. 190 k.k.),
przestďż˝pstwo tzw. stalkingu (art. 190a k.k.),
przestďż˝pstwo wykonania zabiegu leczniczego bez zgody przestďż˝pstwa (art. 192 k.k.),
zgwaďż˝cenie (art. 207 w zw. z art. 205 k.k.),
przestďż˝pstwo niealimentacji (ar. 209 k.k.).

Jest teďż˝ grupa przestďż˝pstw, ktďż˝rej ďż˝ciganie - co do zasady - odbywa siďż˝ w "zwykďż˝ym" trybie (czyli z urzďż˝du), jednak jeďż˝eli przestďż˝pstwo zostaďż˝o popeďż˝nione na szkodďż˝ osoby najbliďż˝szej dla sprawcy, wďż˝wczas jest to przestďż˝pstwo wnioskowe i ďż˝ciganie uzaleďż˝nione jest od wniosku tej osoby (sďż˝ to tzw. przestďż˝pstwa wzglďż˝dnie wnioskowe). Sďż˝ to dla przykďż˝adu takie przestďż˝pstwa jak:

kradzieďż˝ (art. 278 k.k.),
kradzieďż˝ z wďż˝amaniem (art. 279 k.k.),
przywďż˝aszczenie (art. 284 k.k.),
oszustwo (art. 286 k.k.).

Przykďż˝ad: pewna osoba zostaďż˝a okradziona. Po pewnym czasie okazaďż˝o siďż˝, ďż˝e sprawcďż˝ kradzieďż˝y jest osoba najbliďż˝sza dla pokrzywdzonego (np. jego brat, siostra, rodzic, dziecko, maďż˝ďż˝onek itp.). Z tego powodu dalsze czynnoďż˝ci organďż˝w ďż˝cigania uzaleďż˝nione sďż˝ od zďż˝oďż˝enia wniosku przez pokrzywdzonego. Jeďż˝eli tego nie uczyni, postďż˝powanie przygotowawcze nie moďż˝e zostaďż˝ wszczďż˝te, a jeďż˝eli juďż˝ zostaďż˝o wszczďż˝te - musi zostaďż˝ umorzone.

W zwiďż˝zku z zagadnieniem przestďż˝pstw wnioskowych rodzi siďż˝ bardzo waďż˝ne pytanie - czy raz zďż˝oďż˝ony wniosek o ďż˝ciganie moďż˝e zostaďż˝ nastďż˝pnie odwoďż˝any? Kwestiďż˝ tďż˝ reguluje przepis art. 12 ďż˝ 3 kodeksu postďż˝powania karnego. Zgodnie z nim, wniosek moďż˝e byďż˝ wprawdzie cofniďż˝ty, jednak za zgodďż˝ prokuratora, jeďż˝eli nadal toczy siďż˝ postďż˝powanie przygotowawcze, a jeďż˝eli postďż˝powanie weszďż˝o juďż˝ na etap sďż˝dowy - za zgodďż˝ sďż˝du. Poza tym wniosek moďż˝e byďż˝ cofniďż˝ty nie pďż˝niej niďż˝ do rozpoczďż˝cia przewodu sďż˝dowego na pierwszej rozprawie gďż˝ďż˝wnej (czyli do momentu odczytania przez oskarďż˝yciela aktu oskarďż˝enia). Nie moďż˝na cofnďż˝ďż˝ zďż˝oďż˝onego wniosku, jeďż˝eli przestďż˝pstwo okreďż˝lone w art. 197 Kodeksu karnego (czyli przestďż˝pstwo zgwaďż˝cenia; rozwiďż˝zanie takie stanowi prďż˝bďż˝ kompromisu pomiďż˝dzy potrzebďż˝ ďż˝cigania sprawcďż˝w tak brutalnych przestďż˝pstw, a potrzebďż˝ poszanowania woli osoby pokrzywdzonej tym przestďż˝pstwem, ktďż˝rej pozostawiono decyzjďż˝ co do wszczďż˝cia postďż˝powania). W razie cofniďż˝cia wniosku, ponowne jego zďż˝oďż˝enie jest niedopuszczalne.

Przykďż˝ad: brat pewnej osoby X dopuďż˝ciďż˝ siďż˝ wobec niej oszustwa. Poczďż˝tkowo X jako pokrzywdzony zďż˝oďż˝yďż˝ wniosek o ďż˝ciganie, wskutek czego prokurator wszczďż˝ďż˝ dochodzenie, przeprowadziďż˝ czynnoďż˝ci dowodowe i postawiďż˝ zarzuty sprawcy przestďż˝pstwa, czyli bratu X. Jednak potem X pojednaďż˝ siďż˝ z bratem i wyjaďż˝nili osobie wszystkie sprawy; X nie chce juďż˝, aby sprawca byďż˝ ďż˝cigany. Dlatego skďż˝ada prokuratorowi oďż˝wiadczenie o cofniďż˝ciu wniosku o ďż˝ciganie. Jeďż˝eli prokurator wyrazi na to zgodďż˝, bďż˝dzie musiaďż˝ umorzyďż˝ postďż˝powanie.