IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Co zrobi�, kiedy podejrzewasz dziecko o kontakt z narkotykami - cz�� 1

Autor: Ma�gorzata Osipczuk

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Zatrzymaj si�

Przede wszystkim nie wpadaj w panik�. Zanim przyst�pisz do jakiego� dzia�ania - och�o�. Nie dzia�aj pod wp�ywem pierwszego impulsu - nie spal most�w!

Przygotuj si�

Przygotuj si� i daj sobie czas na wyedukowanie si�: dowiedz si� jak najwi�cej o narkotykach, ich rodzajach, niepokoj�cych objawach, skutkach, mitach i faktach, sposobach leczenia, o eksperymentowaniu i drodze uzale�niania si�. Internet jest bogatym �r�d�em wiedzy - i tej fachowej, i tej propagowanej w�r�d m�odzie�y w celu zach�cenia jej do za�ywania. Je�li chcesz dobrze zmierzy� si� z problemem, musisz sta� si� niemal ekspertem od narkotyk�w. Je�li twoje dziecko za�ywa narkotyki - zapewne sporo o nich wie, cho� cz�� tej wiedzy mo�e by� sprawnie sprzedan� mu mitologi�. Twoim zadaniem jest "nie da� si� wpu�ci� w maliny", potrzebujesz twardo sta� na ziemi i operowa� faktami w starciu z mitami. Je�li obawiasz si�, �e nie potrafisz odr�ni� "ziarna od plew" - udaj si� po fachow� porad� do psychologa zajmuj�cego si� prac� z osobami za�ywaj�cymi narkotyki, do poradni leczenia narkomanii, do fundacji i stowarzysze� dzia�aj�cych na tym polu, lub zapytaj zaleczonych narkoman�w - mo�esz ich te� znale�� na mityngach NA (Anonimowych Narkoman�w). Pod artyku�em zamieszczam link do strony NA.

Zr�b notatki

Uporz�dkuj sw�j niepok�j. We� kartk� i spr�buj zapisa� co konkretnie ci� zaniepokoi�o w zachowaniu dziecka, wygl�dzie, co znalaz�e� w jego pokoju, ubraniu, co jeszcze zasugerowa�o ci, �e w gr� mog� wchodzi� narkotyki. Napisz od my�lnik�w, nie ubieraj tego w oceny dziecka typu: "bo ostatnio zrobi�e� si� bardzo leniwy, g�upio post�pujesz, nie mog� patrze� na to co zrobi�e� sobie na g�owie i ten prostacki kolczyk w nosie". Tylko szacunkiem masz szans� doj�� do porozumienia - a to jedyna droga. Wielu rodzic�w pope�nia b��d na starcie si�gaj�c po ci�ki kaliber - oskar�e�, ubli�ania, krzyku i straszenia. Je�eli te metody maj� da� jaki� efekt, to b�dzie nim tylko bardziej sprawne odgrodzenie si� dziecka od ciebie, wi�ksza konspiracja i utrata zaufania do ciebie. Staniesz si� wrogiem a nie �yczliwym rodzicem-przewodnikiem. Oto jak m�g�by wygl�da� taki spis:

  • dowiedzia�em si� w szkole, �e opuszczasz lekcje (tu podaj konkret - w ci�gu 4 tygodni nazbiera�e� 10 godzin nieusprawiedliwionych)
  • zauwa�y�em, �e nie spotykasz si� z dawnymi znajomymi a masz zupe�nie nowych, kt�rych nie chcesz zaprosi� do domu, zamiast tego cz�sto telefonuj� do ciebie, nie znam ich
  • przy�apa�em ci� na 3 k�amstwach w ostatnim tygodniu - wcze�niej nie k�ama�e�
  • niepokoi mnie fakt, �e miewasz takie dni, kt�re ca�e przesypiasz, jeste� "zdo�owany", innym razem pobudzony,
  • znalaz�em w twoim pokoju lufk� (woreczek, zapalniczk�, bibu�ki, marihuan�, resztki bia�ego proszku, leki, etc.)
  • sporo ostatnio schud�e�
  • znikasz z domu i wracasz bardzo p�no, d�ugo po godzinie, kt�r� ustalili�my,
  • do�� cz�sto jeste� agresywny, bardzo �atwo wywo�ujesz awantury
  • martwi mnie, �e tak szybko znika twoje kieszonkowe, nie wiem co z nim robisz,
  • w ostatnich tygodniach zaniedbujesz swoje obowi�zki (tu mo�na wymieni� jakie)
  • cz�sto czuj� w twoim pokoju zapach kadzide�ek
  • zosta�e� przyprowadzony przez policj� do domu (kiedy, podaj kr�tko okoliczno�ci)

I tym podobne. Taka notatka pozwoli tobie uporz�dkowa� my�li, nie da� si� ponie�� emocjom i rzeczowo przekaza� dziecku w p�niejszej rozmowie, to co wa�ne. B�dzie to dla niego sygna�em, �e uwa�nie je obserwujesz i troszczysz si� o nie. B�dzie to te� komunikat mi�dzy wierszami, �e jeste� wiarygodny i silny jako rodzic, a nie go�os�owny i przestraszony problemem.

Zastan�w si�, co chcesz osi�gn�� rozmow� z dzieckiem? Zazwyczaj rozmowa w tej sytuacji z dzieckiem przebiega tak: (to jest anty-wzorzec!)

  • (Rodzic) S�uchaj mnie uwa�nie, bierzesz narkotyki prawda?
  • (Syn) ...? co? Znowu co� wymy�lasz, tylko si� ci�gle czepiasz!
  • (Rodzic) Nie pyskuj! M�w mi tu zaraz co bierzesz?
  • (Syn) Nic nie bior�! Daj mi spok�j!
  • (Rodzic) S�uchaj no! Je�eli ja kiedy� si� dowiem, �e co� bierzesz, to popami�tasz mnie!
  • (Syn) Ile mam ci m�wi�, �e nic nie bior�!
  • (Rodzic) Tak? A co to za lufka?
  • (Syn) Sk�d j� masz?
  • (Rodzic) Z twojego plecaka.
  • (Syn) Grzeba�e� mi w rzeczach, nienawidz� Ci�!
  • (Rodzic) Jestem twoim rodzicem i mam prawo....!
  • (Syn) Nie masz prawa! A poza tym to nie moja lufka, kolega mi podrzuci�
  • (Rodzic) Podrzuci�? Co ty gadasz?
  • (Syn) No tak, dla jaj. Przecie� ja nie jestem �adnym �punem! I m�wi� ci, �e to nie moje!
  • (Rodzic) Nie wierz� ci!
  • (Syn) Ty mi nigdy nie wierzysz! I co jeszcze sobie wymy�lisz? I tak zawsze jestem dla ciebie najgorszy!
  • (Rodzic) Dobra... dobra. Tylko pami�taj - �adnych narkotyk�w, nie po to ci� wychowuj�, �eby� zosta� narkomanem!!
  • (Syn) No ile mam ci m�wi�....

I tak dalej, i tak dalej. Jaki efekt przynosi taki styl rozmowy?

Rodzic pogr��� si� w poczuciu bezradno�ci ("nie da si� z nim dogada�", "nie wiem co mam dalej robi�"), by� mo�e uspokaja sw�j niepok�j ("a mo�e rzeczywi�cie nies�usznie go podejrzewam?") i czuje si� przegrany (postraszy�, ale nic nie uzyska�, do�wiadcza braku porozumienia, wie, �e g�r� w tej rozmowie by�o jego dziecko).

Je�li to dziecko z dialogu powy�ej rzeczywi�cie mia�o kontakt z narkotykami, to postanowi bardziej uwa�a�, lepiej ukrywa� swoje za�ywanie i zwi�kszy� dystans do rodzica. Ponadto dok�adnie przekona�o si� o tym, w jaki spos�b mo�e manipulowa� rodzicem i to skutecznie. B�dzie wi�c dalej u�ywa� k�amstwa, zaprzecze�, wym�wek, podnosi� g�os, odpowiada� atakiem na atak, zarzuca� jakie� winy rodzicielowi. Do�wiadczy�o tak naprawd� s�abo�ci rodzica nieumiej�tnie skrywanej pod p�aszczykiem gr�b. Nie ma zamiaru zako�czy� przygody z narkotykami, nie widzi ku temu powodu, wie, �e rodzic nie b�dzie stanowi� bariery.

Je�li to dziecko by�o "niewinne" - cho� wypada si� g��boko zastanowi�, jak cz�sto zdarza si�, �e koledzy wrzucaj� innym lufki do plecaka - to zosta�o oskar�one z g�ry i w agresywny spos�b. Jedno wie na pewno, �e ze swoim rodzicem na temat narkotyk�w to nie ma po co rozmawia�. Niechby tylko spr�bowa�o zapyta� si�, jak sobie poradzi�, gdy namawiaj� go na "traw�" na imprezie. To by si� "stary" dopiero w�ciek�! Odkrywa r�wnie� bezb��dnie s�abo�� swojego rodzica w temacie narkotyk�w ("jedyne co ojciec potrafi, to tylko postraszy�"). Rodzic obrazuje niepisan� zasad�, �e na trudne tematy lepiej nie rozmawia� i raczej nale�y m�wi� mu o sobie jak najmniej.

Pytanie o cel podj�tych wobec dziecka dzia�a� jest najistotniejsz� cz�ci� twojej interwencji. Je�li nie chcesz osi�gn�� tego, co powy�szy rodzic, zastan�w si� "Po co chc� z nim rozmawia�?

Do czego chc� doprowadzi�? Co naprawd� chc� wiedzie�?"

Jakie mo�esz sobie postawi� cele do zrealizowania poprzez t� rozmow�:

  • uzyska� wyt�umaczenie czyli wersj� dziecka - wys�uchaj jej uwa�nie, to co i jak twoje dziecko m�wi jest bardzo diagnostyczne
  • wys�ucha� dziecka powstrzymuj�c si� na razie od komentarza - jeszcze
  • wprowadzi� now� umow� mi�dzy wami - np. dotycz�c� przeprowadzania wyrywkowych test�w na obecno�� narkotyk�w w moczu, �linie
  • przekaza� dziecku, �e jeste� i b�dziesz czujny i �e masz prawo, a nawet obowi�zek jako rodzic, obserwowa�, nadzorowa� i czuwa� nad jego abstynencj�
  • zakomunikowa� dziecku, �e nie boisz si� tego tematu i odt�d stanie si� on obecny w waszym �yciu, poniewa� wprowadzasz zasad� ograniczonego zaufania w sprawach narkotyk�w
  • zakomunikowa�, �e nie b�dziesz straszy�, krzycza� czy bi�, ale po prostu b�dziesz realizowa� konsekwentnie zapowiedziane czyny (np. nie b�dziesz pisa� usprawiedliwie� do szko�y - je�li b�dzie opuszcza� zaj�cia - poniesie tego konsekwencje)
  • przekaza� dziecku pomys� wsp�lnej wizyty u specjalisty
  • sporz�dzi� kontrakt - najlepiej pisemnie ("ja jako rodzic zobowi�zuj� si� do tego, �e...., ja (imi� dziecka) zobowi�zuj� si� do ...., je�li nie zrealizuj� swoich zobowi�za�, to wtedy stanie si� ..."). Na przyk�ad postaraj si� spowodowa� by dziecko zgodzi�o si� na wyrywkowe kontrole testami na obecno�� narkotyk�w. Um�w si�, �e je�li wycofa swoj� zgod� w danym momencie - uznasz to jednoznacznie za dow�d na za�panie. A to b�dzie skutkowa�o konieczno�ci� podj�cia terapii u specjalisty.

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2006-06-28)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com