IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Co powinno wzbudzi� niepok�j rodzica czyli jak rozpozna�, �e twoje dziecko u�ywa substancji psychoaktywnych... - cz�� 1

Autor: Ma�gorzata Zi�bi�ska

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Na pocz�tek warto zwr�ci� uwag� na fakt, �e nie ka�de u�ywanie przez dziecko substancji psychoaktywnych jest r�wnoznaczne z jego uzale�nieniem od tych substancji, tym bardziej wa�ne jest, by zwraca� uwag� na pojawiaj�ce si� oznaki ich u�ywania, �eby jak najszybciej dostrzec problem i mu przeciwdzia�a�.

W kontakcie z substancjami psychoaktywnymi czyli alkoholem, narkotykami, lekami czy nikotyn�, mo�emy wyr�ni� 4 fazy:

FAZA 1: EKSPERYMENTOWANIE

To pierwsze sporadyczne, okazjonalne kontakty wynikaj�ce najcz�ciej z ciekawo�ci "jak to jest". Nastolatek za�ywa substancj� pocz�stowany przez kogo� na imprezie lub razem z innym, r�wnie zaciekawionymi kolegami podejmuje decyzj� o zakupie. Na tym etapie chodzi o zaspokojenie ciekawo�ci bez planowania kolejnego brania.

FAZA 2: U�YWANIE TOWARZYSKIE

To etap, w kt�rym dzia�anie substancji kojarzy si� z czym� przyjemnym, skutki jej dzia�ania odbierane s� wy��cznie pozytywnie - nastolatek do�wiadcza rozlu�nienia, czuje si� bardziej �mia�y, ma poczucie �atwiejszego nawi�zywania kontakt�w z innymi. W tej fazie cz�sto sam dba o zaopatrzenie si� w substancj�, nie czeka a� zostanie pocz�stowany. Od skutk�w dzia�ania substancji uzale�nia to, czy b�dzie fajnie.

FAZA 3: NADU�YWANIE (cz�ste poszukiwanie dobrego nastroju)

Nastolatek odkrywa, �e substancja zmienia jego samopoczucie. Uczy si�, �e kiedy j� za�yje wszystko si� zmienia. Zmienia, ale tylko na chwil� - problemy si� nie rozwi�zuj�. Substancja przestaje dzia�a� i wraca to, od czego chcia� uciec wi�c pojawia si� ch�� ponownego za�ycia. W tej fazie zaczynaj� si� k�opoty poniewa� potrzebne s� coraz wi�ksze ilo�ci substancji niezb�dnej do szybkiej zmiany nastroju, co wi��e si� z potrzeb� zdobywania na ni� pieni�dzy, ale tu te� pojawiaj� si� pierwsze konsekwencje w postaci k�opot�w zdrowotnych, problem�w z koncentracj� i pami�ci�, gorsze wyniki w szkole.

FAZA 4: UZALE�NIENIE (ci�g�e za�ywanie substancji)

Mimo, �e substancja wyrz�dza coraz wi�ksze szkody i jej za�ywanie przynosi powa�ne, widoczne straty, potrzeba jej za�ywania jest nieodparta. Za�ycie substancji daje chwilow� ulg�, ale p�niej pojawia si� koszmar codziennego �ycia i gromadz�cych si� problem�w. Sposobem na ucieczk� od nich jest kolejne za�ycie. W tej fazie niejednokrotnie substancja za�ywana jest w spos�b niemal nieprzerwany a jej zdobycie i za�ywanie staje si� dominuj�ce.

Wyodr�bnienie tych 4 faz pokazuje, �e uzale�nienie jest pewnym rozwijaj�cym si� procesem, nie nast�puje od "pierwszego razu". Jest wynikiem d�u�szego i regularnego za�ywania substancji. Naj�atwiej je zatrzyma� w fazie eksperymentowania i u�ywania towarzyskiego, najtrudniej w fazie nadu�ywania i uzale�nienia. Nale�y te� pami�ta�, �e o ile skutki uzale�nienia fizycznego mijaj� w do�� kr�tkim czasie, po odtruciu organizmu, to skutki uzale�nienia psychicznego wymagaj� uwa�no�ci przez ca�e dalsze �ycie.

By zapobiec rozwojowi uzale�nienia, warto wiedzie� jakie s� typowe objawy za�ywania substancji psychoaktywanych.

Zanim jednak przyjrzymy si� im bli�ej, uporz�dkujmy najbardziej znane substancje w pewne kategorie:

�rodki t�umi�ce - w tej grupie odnajdziemy wy��cznie legalne �rodki, �atwo dost�pne, mniej lub bardziej sporadycznie u�ywane przez doros�ych, cho� niestety nie tylko.

�rodki t�umi�ce dzia�aj� redukuj�co na o�rodkowy uk�ad nerwowy cho� w ma�ych dawkach daj� paradoksalnie wyra�ne objawy pobudzenia, to du�e dawki powoduj� senno��, stupor a nawet �pi�czk�.

W tej grupie substancji znajduje si� alkohol, leki nasenne i uspokajaj�ce oraz �rodki wziewne.

�rodki pobudzaj�ce - dzia�aj� przeciwnie do �rodk�w t�umi�cych, pobudzaj� czynno�� o�rodkowego uk�adu nerwowego (wyostrzaj� zmys�y, powoduj� nadaktywno�� organizmu). Kategoria ta opr�cz kokainy i amfetaminy obejmuje tak�e tak bardzo rozpowszechnione �rodki jak nikotyna i kofeina.

Halucynogeny - w tej grupie znajduj� si� narkotyki bezpo�rednio zaburzaj�ce czynno�ci m�zgu, daj�ce efekty zniekszta�conego odbioru �wiata. Specyficzno�� narkotyk�w z tej grupy polega na niemo�no�ci przewidzenia efektu przy ka�dorazowym ich za�yciu. Zdarza si� bowiem, �e zamiast kolorowych wizji pojawiaj� si� przera�aj�ce obrazy i prze�ycia.

Do tej kategorii zaliczy� mo�na LSD i marihuan�.

Opiaty - w ma�ych dawkach wywo�uj� stan euforii a w du�ych stan zamroczenia. Opiaty s� �rodkami silnie uzale�niaj�cymi natomiast mitem jest przekonanie, �e jednorazowe ich u�ycie uzale�nia. Opiaty to te� ta grupa substancji, kt�rych d�u�sze u�ywanie skutkuje ci�kimi objawami abstynencyjnymi (czyli tymi, kt�re pojawiaj� si� po odstawieniu substancji). Najbardziej znanym narkotykiem z tej grupy jest heroina.

Sterydy - zapewniaj� przyrost masy mi�niowej i wagi ale tak�e zwi�kszaj� poziom agresji. Wyst�puj� w dw�ch grupach - tabletek i p�yn�w do injekcji. Ich przyjmowanie jest zagro�eniem dla gospodarki hormonalnej i prawid�owego funkcjonowania w�troby.

Jakie zatem objawy daje u�ywanie poszczeg�lnych substancji. Om�wimy t� kwesti� poni�ej.

ALKOHOL:

Wygl�d: ze wzgl�du na powszechno�� jego wyst�powania nie powinno by� wi�kszych trudno�ci z jego rozpoznaniem.

Oznaki u�ycia: zapach, zaburzenia mowy, zaczerwienione lub "szklane" oczy, zaburzenia r�wnowagi

Objawy u�ywania: w pierwszej fazie podwy�szona aktywno��, g�o�ne zachowanie, rozmowno��; w drugiej - senno��, wycofanie, wrogo��, sk�onno�� do agresji;

Ponadto - zaburzenia spostrzegania, oreintacji, os�abiony refleks, hu�tawka nastroj�w, urwane filmy, depresja, l�k, problemy somatyczne (mi�dzy innymi: impotencja, zaburzenie czynno�ci w�troby a� do marsko�ci, uszkodzenia m�zgu).

Przedawkowanie: zimna i wilgotna sk�ra, obni�ona temperatura cia�a, przyspieszona czynno�� serca, �pi�czka. Przedawkowanie alkoholu mo�e by� przyczyn� �mierci.

LEKI NASENNE I USPOKAJAJ�CE:

Wygl�d: pigu�ki i kapsu�ki.

Oznaki u�ycia: s�abe lub wyra�ne uspokojenie, euforia, zaburzenia mowy, niepewny ch�d, zawroty g�owy.

Objawy u�ywania: odpr�enie, popadanie w letarg, niepe�na �wiadomo��, zaburzenia widzenia, utrata koordynacji ruchowej, oszo�omienie, zaburzenia toku my�lenia, zapami�tywania i oceny sytuacji, hu�tawka nastroj�w, niepok�j, depresja, trudno�ci ze snem, sta�e zm�czenie; nudno�ci, zaparcia, sucho�� w ustach, os�abienie napi�cia mi�niowego.

Przedawkowanie: Powolny, p�ytki i nieregularny oddech, zw�one �renice na przemian z nieruchomymi i rozszerzonymi, obnizona temperatura cia�a, bardzo niskie ci�nienie, s�abo wyczuwalny puls, �pi�czka. Przedawkowanie lek�w mo�e by� przyczyn� �mierci.

�RODKI WZIEWNE:

Wygl�d: �rodki wziewne maj� posta� p�yn�w

Oznaki u�ycia: zapach rozpuszczalnik�w, kichanie, kaszel, kaszel, krwotki z nosa, nudno�ci, zapalenie spoj�wek, zaburzenia mowy.

Objawy u�ywania: senno�� lub euforia, zawroty g�owy, odr�twienie, zaburzenia koordynacji ruchowej, utrata �aknienia, op�nione reakcje, nadwra�liwo�� na �wiat�o, przyspieszone t�tno, b�le w klatce piersiowej, b�le staw�w, b�le g�owy, os�abienie mi�ni, trudno�ci z chodzeniem, ubytek wagi, dr�enia, uszkodzenie w�troby i nerek.

Przedawkowanie: sen, stupor, niewydolno�� serca. Wdychanie tych �rodk�w mo�e by� przyczyn� �mierci (cz�sto poprzez uduszenie podczas wdychania opar�w z foliowej torebki na�o�onej na twarz).

KOKAINA:

Wygl�d: jasnobr�zowe kuleczki, bia�e okruchy lub "kamyki", cz�sto pakowane w fiolki

Oznaki u�ycia: poci�ganie nosem, katar, nadpobudliwo��, gadatliwo��, niepok�j psychoruchowy, rozszerzone �renice.

Objawy u�ywania: euforia, wzmo�ona aktywno��, brak zm�czenia i �aknienia, przyspieszenie czynno�ci serca, podwy�szone ci�nienia, l�k;

Dr�enia, b�le g�owy, blado��, s�aby puls, nudno�ci, wymioty, podwy�szona temperatura, pocenie;

hu�tawka nastroj�w, halucynacje, wyczerpanie, brak �aknienia lub na przemian z intensywnym g�odem, impotencja, nieregularne t�tno.

Przedawkowanie: majaczenie; szybki, nieregularny, p�ytki oddech, drgawki, utrata przytomno�ci. Przedawkowanie kokainy mo�e by� przyczyn� �mierci.

AMFETAMINA:

Wygl�d: pigu�ki, tabletki, kapsu�ki, bia�y proszek, kostki, kryszta�ki.

Oznaki u�ycia: spot�gowana energia, poczucie mocy, bezsenno��, brak �aknienia, rozszerzone �renice, przyspieszona czynno�� serca, szybki oddech, moczop�d, zawroty g�owy, sucho�� w ustach, biegunka, b�le klatki piersiowej, omdlenia, wychudzenie, wysypka, zaburzenia psychiczne.

Przedawkowanie: wysoka temperatura, drgawki, �pi�czka, krwawienie z naczy� m�zgowych. Przedwkowanie amfetaminy mo�e by� przyczyn� �mierci.

HALUCYNOGENY:
MARIHUANA, HASZYSZ

Wygl�d: marihuana wyst�puje w postaci suszu z drobnych li�ci, skr�t�w; haszysz ma posta� br�zowych lub czarnych kulek i kostek.

Oznaki u�ycia: S�odkawa wo� oddechu, w�os�w i ubrania, euforia, zaczerwienione oczy, kaszel, zwi�kszony apetyt.

Objawy u�ywania: os�abienie wewn�trznych hamulc�w, senno��, odpr�enie, zaburzona ocena sytuacji, op�niony czas reakcji, halucynacje, urojenia, uczucie paniki, pobudzenie; przy d�ugotrwa�ym u�ywaniu - zmniejszona energia, apatia, niemo�no�� skupienia uwagi, upo�ledzona zdolno�� do komunikowania si�, zaburzenia koncentracji;

Przyspieszone bicie serca, sycho�� w ustach i gardle, przewlek�e zapalenie oskrzeli i krtani, astma, zapalenie gard�a. Przedawkowanie raczej si� nie zdarza.

LSD:

Wygl�d: pigu�ki, kostki cukru lub papierki nas�czone roztworem LSD, kt�re si� po�yka.

Oznaki u�ycia: zaburzenia w postrzeganiu rzeczywisto�ci, urojenia, l�k, panika, rozszerzone �renice

Objawy u�ywania: Prszyspieszone bicie serca, podwy�szone ci�nienie, podwy�szona temperatura, dr�enia, �linotok, nudno�ci, utrara kontroli nad napi�ciem mi�niowym.

Przedawkowanie raczej nie wyst�puje.

OPIATY:
Heroina:

Wygl�d: bia�y lub br�zowy proszek do palenia, wci�gania przez nos lub wstrzykiwania

Oznaki u�ycia: zw�one �renice, opadaj�ca g�owa, opadaj�ce powieki, wilgotne oczy, sw�dzenie lub pieczenie sk�ry, �lady nak�u�.

Objawy u�ywania: uczucie odpr�enia i senno�� lub wzmo�ona aktywno��, zawroty g�owy, os�abienie, k�opoty z koncentracj�, apatia, nudno�ci, wymioty, potliwo��, zwi�kszone wydalanie moczu. Przy wi�kszych dawkach objawy nasilaj� si� ale te� do��cza si� powolny, p�ytki oddech, obni�one ci�nienie krwi, zwolniona czynno�� serca. Przy d�ugotrwa�ym u�yciu nast�puje wyniszczenie fizyczne i psychiczne, hu�tawka nastroj�w, zaparcia, blizny po wstrzykni�ciach.

Przedawkowanie - szpileczkowate �renice, zimna i wilgotna sk�ra, niskie ci�nienie, nieregularne t�tno, g�eboki sen. Przedawkowanie mo�e by� przyczyn� �mierci.

STERYDY:

Wygl�d: tabletki, kapsu�ki, fiolki z p�ynem do injekcji

Oznaki u�ywania: Nag�y przysrost masy mi�niowej, zaczerwieniona i napuchnieta sk�ra, ci�ka posta� tr�dziku, obrz�k twarzy i szyi, wypadanie w�os�w, ��taczka, fioletowe lub czerwone plamy na ciele, dr�enia, ciemniejszy odcie� sk�ry, przykry zapach z ust, gwa�towne lub agresywne zachowanie.

Oznaki u�ywania: przyrost mi�ni i masy cia�a, zatrzymanie p�yn�w, wysokie ci�nienie, zaburzony rytm snu, porost w�os�w na ciele, os�abienie pop�du p�ciowego, obkurczenie j�der, bezsenno��, nadaktywno��;

U dziewcz�t - zaburzenia cyklu miesi�czkowego, widoczne ow�osienie na twarzy, obni�enie g�osu;

Przedawkowanie si� nie zdarza.

Celem tej pierwszej cz�ci artyku�u by�o przybli�enie tego czym jest uzale�nienie a tak�e jakie zachowania mog� by� drog� do niego. Chcia�am r�wnie� usystematyzowa� informacje dotycz�ce dzia�ania r�nych substancji psychoaktywnych i objaw�w �wiadcz�cych o ich za�yciu czy u�ywaniu.

W drugiej cz�ci zajmiemy si� tym, co jeszcze mo�e by� dla rodzic�w wa�nym sygna�em ostrzegawczym.

Pisz�c te artyku� korzysta�am z dw�ch ksi��ek, spo�r�d wielu dost�pnych na rynku:

1. T. Dimoff, S. Carper "Jak rozpozna� czy dziecko si�ga po narkotyki"
2. M. Pasek "Narkotyki przy tablicy"

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2007-06-29)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com