IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Nie tylko bicie - spojrzenie na zjawisko przemocy. Cz�� 2 - przemoc gor�ca.

Autor: Ma�gorzata Zi�bi�ska

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Pierwsz� cz�� artyku�u po�wi�cili�my rozwa�aniom dotycz�cym przemocy psychicznej i ekonomicznej wobec os�b najbli�szych, a wi�c tym zjawiskom, kt�re okre�la si� mianem przemocy ch�odnej - pozbawionej bezpo�redniego, fizycznego ataku sprawcy na drug� osob� a koncentuj�cej si� na oddzia�ywaniach wymierzonych w naruszenie r�wnowagi psychicznej, poczucie bezpiecze�stwa, wiar� we w�asne sprawcze mo�liwo�ci osoby do�wiadczaj�cej przemocy.

W tym artykule chcia�abym si� skupi� na tych formach przemocy domowej, kt�re w powszechnej opinii najsilniej kojarz� si� z krzywd�. Przemoc gor�ca jest bowiem tym co najcz�ciej za przemoc uwa�amy.

Przywo�ajmy ponownie, dla przypomnienia definicj� przemocy w rodzinie i najwa�niejsze jej elementy:

PRZEMOC W RODZINIE TO ZAMIERZONE I WYKORZYSTUJ�CE PRZEWAG� SI� DZIA�ANIE PRZECIW CZ�ONKOWI RODZINY, NARUSZAJ�CE JEGO PRAWA I DOBRA OSOBISTE, POWODUJ�CE CIERPIENIE I SZKODY.

Zatem:

  • przemoc w rodzinie jest dzia�aniem zamierzonym co oznacza, �e sprawca dzia�a celowo, z zamiarem podporz�dkowania i kontrolowania drugiego cz�owieka,
  • sprawca wykorzystuje przewag� si� jaka ma miejsce w relacji mi�dzy nim a innym cz�onkiem rodziny lub cz�onkami rodziny. S�owo "si�a" mo�e by� tu rozumiane dos�ownie i oznacza� dominacj� fizyczn� ale r�wnie� mo�e oznacza� si�� w odniesieniu do ka�dego innego rodzaju przewagi np. psychologicznej czy ekonomicznej
  • w wyniku stosowania przemocy sprawca narusza prawa i dobra osobiste cz�onka lub cz�onk�w rodziny mi�dzy innymi prawo do szacunku, godno�ci, prawo do nietykalno�ci fizycznej
  • dzia�anie wymierzone przeciwko jednej lub kilku osobom w rodzinie powoduje ich cierpienie i szkody. Osoby do�wiadczaj�ce przemocy nie tylko �yj� w sytuacji niekiedy nieustannego zagro�enia �ycia lub zdrowia ale tak�e spowodowany dzia�aniem sprawcy b�l i cierpienie jest przyczyn� os�abienia u nich zdolno�ci do samoobrony, co w rezultacie niezwykle cz�sto utrudnia wyj�cie z niszcz�cej sytuacji.

Wydaje si�, �e przemoc ch�odna to pewien systematycznie realizowany plan, ukrywa si� pod pozornym spokojem sprawcy - pozornym, poniewa� silne emocje s� najcz�ciej t�umione i kontrolowane. By sw�j plan zrealizowa� sprawca wdziera si� na terytorium psychiczne cz�onk�w rodziny za usprawiedliwienie przyjmuj�c cel jaki mu przy�wieca. Przemoc gor�ca ma zupe�nie inny przebieg, wi��e si� z gwa�townymi wybuchami emocjonalnymi uruchamiaj�cymi agresywne zachowania. Te wybuchy skumulowanych, niemo�liwych do powstrzymania uczu� roz�adowywane s� w aktach bezpo�redniej agresji z jednoczesnym pragnieniem wywo�ania cierpienia i spowodawania szk�d. Sprawcy towarzyszy poczucie bezkarno�ci i przekonanie o niezdolno�ci ofiary do przeciwstawienia si� i samoobrony wynikaj�ce z przewagi fizycznej lub okoliczno�ci �yciowych.

Co tak naprawd� kryje si� pod poj�ciem przemocy gor�cej? Przybiera ona dwie formy: przemocy fizycznej i seksualnej. Przemoc fizyczna to takie zachowania sprawcy wobec ofiary jak: popychanie, odpychanie, obezw�adnianie, przytrzymywanie, policzkowanie, szczypanie, kopanie, duszenie, bicie otwart� r�k� i pi�ciami, bicie przedmiotami, ciskanie w kogo� przedmiotami, parzenie, polewanie substancjami �r�cymi, u�ycie broni, porzucanie w niebezpiecznej okolicy, nieudzielanie koniecznej pomocy. Zapewne nie jest to wyczerpuj�cy lecz jedynie przyk�adowy katalog zachowa� sprawcy w fazie przemocy gwa�townej. Lecz zawiera te zachowania, kt�re s� najcz�ciej do�wiadczane przez ich ofiary.

Druga forma przemocy gor�cej zwi�zana jest z jednym z najbardziej intymnych obszar�w �ycia jakim jest sfera seksualna. Wymuszanie po�ycia seksualnego, wymuszanie nieakceptowanych pieszczot i praktyk seksualnych, wymuszanie seksu z osobami trzecimi, sadystyczne formy wsp�ycia seksualnego, demonstrowanie zazdro�ci, krytyka zachowa� seksualnych to najcz�ciej zg�aszane przez ofiary, zachowania sprawcy.

�ycie rodziny, w kt�rej jest przemoc jak pokazuj� badania, przebiega w trzyfazowym, powtarzaj�cym si� cyklu. Zaczyna si� od fazy narastania napi�cia kiedy pozornie nic si� jeszcze nie dzieje ale osoba do�wiadczaj�ca przemocy i zapewne sam sprawca ju� przeczuwaj� co niebawem nast�pi. Po stronie sprawcy pojawia si� coraz wi�ksza nerwowo��, jest stale spi�ty, irytuje si� i z�o�ci, bliscy widz�c co si� dzieje staraj� si� zachowywa� "jak nale�y", opanowywa� sytuacj�, spe�nia� oczekiwania, wywi�zywa� si� z naddatkiem ze swoich obowi�zk�w. Niekiedy ich napi�cie znajduje swoje odbicie w objawach somatycznych takich jak np. b�l �o��dka, b�le g�owy, zaburzenia snu. Bywa tak, �e rodzina nie jest w stanie znie�� d�u�ej towarzysz�cego im napi�cia i robi co� by wreszcie to si� sko�czy�o poniewa� wszyscy "wiedz�", �e wcze�niej czy p�niej nast�pi kolejna faza.

Drug� faz� cyklu przemocy jest faza gwa�townej przemocy, w kt�rej nast�puje wybuch sprawcy. Przejawia si� on w przemocy fizycznej, ataku furii za kt�rym idzie niszczycielskie wobec innych cz�onk�w rodziny zachowanie. Mimo, �e staraj� si� tak�e teraz powstrzyma� dzia�ania i w�ciek�o�� sprawcy nie s� w stanie zatrzyma� jego wybuchu. Po nim pozostaj� w szoku i wstrz�sie, nie wierz� cz�sto w to co ich spotka�o, czuj� si� bezradni.

Gdy sprawca wy�aduje swoj� z�o�� nast�puje trzecia faza - faza miesi�ca miodowego, w kt�rej wszystko si� zmienia niczym za dotkni�ciem czarodziejskiej r�d�ki... Sprawca okazuje skruch�, przeprasza, sk�ada obietnice poprawy, zapewnia �e to si� ju� nigdy nie powt�rzy. Staje si� podobny do tego, jakim by� na pocz�tku, zdarza si� �e przynosi prezenty i kwiaty.

Nawi�zuje kontakt z rodzin�, dzieli si� swoimi prze�yciami i uczuciami. W ofiarach rodzi si� nadzieja, �e to co by�o nigdy si� ju� nie powt�rzy a �ycie stanie si� normalne i satysfakcjonuj�ce.

Faza miesi�ca miodowego zniekszta�ca obraz sytuacji, budz�c nadziej�, utrzymuje osoby do�wiadczaj�ce przemocy w niszcz�cej sytuacji. W ten spos�b cykl przemocy mo�e powtarza� si� latami wci�gaj�c coraz g��biej w poczucie bezradno�ci, zniech�cenia, cierpienia. Niestety, ka�dy kolejny wybuch sprawcy zazwyczaj jest gwa�towniejszy od poprzedniego...

Teoretyczne podzia�y na przemoc ch�odn� i gor�c� a w tym na przemoc psychiczn�, ekonomiczn�, fizyczn� i seksualn� przydatny jest zapewne tym, kt�rzy staraj� si� pozna� i zrozumie� to zjawisko. Dla tych, kt�rzy jej do�wiadczaj� nie ma to wi�kszego znaczenia zapewne cho� jestem przekonana, �e niezwykle cz�sto wiedza prowadzi do zmiany, na szcz�cie. W realnych ludzkich do�wiadczeniach zdarza si�, �e wszystkie wy�ej wymienione formy przemocy przenikaj� si� - sprawcy stosuj� r�ne �rodki wymuszania i dr�czenia cz�onk�w swojej rodziny. W zwi�zku z tym nigdy nie b�dzie za ma�o m�wienia i pisania o tym, �e ka�dy kto rozpozna lub ju� wie, �e jest ofiar� przemocowych zachowa� ma prawo do podj�cie dzia�a� zapewniaj�cych bezpieczne i wolne od przemocy �ycie.

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2007-06-29)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com