IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

"Depresja poporodowa w trzech odsďż˝onach" - A trzeciego dnia utonďż˝am we ďż˝zach... - Baby Blues

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Termin depresja poporodowa stosuje siďż˝ doďż˝ďż˝ nieprecyzyjnie do opisu zarďż˝wno ďż˝agodnych, tymczasowych form zaburzeďż˝ nastroju, ktďż˝re sďż˝ zupeďż˝nie powszechne w pierwszych dniach poďż˝ogu, jak i wobec bardziej ostrych, dďż˝uďż˝szych psychicznych zaburzeďż˝ o podďż˝oďż˝u depresyjnym, wďż˝ďż˝czajďż˝c w to nawet rzadsze, psychotyczne reakcje.

Przyszli rodzice powinni wiedzieďż˝, ďż˝e po wydaniu dziecka na ďż˝wiat u mďż˝odej matki mogďż˝ siďż˝ zdarzyďż˝ zaburzenia emocjonalne. Znane sďż˝ trzy formy zaburzeďż˝ afektywnych zwiďż˝zanych z urodzeniem dziecka:

- "baby blues" bardzo powszechny i trwajďż˝cy zaledwie kilka do kilkunastu dni stan draďż˝liwoďż˝ci i chwiejnoďż˝ci emocjonalnej, nie wymagajďż˝cy leczenia, wynikajďż˝cy bezpoďż˝rednio z gwaďż˝townych zmian hormonalnych i wyczerpania;

- depresja poporodowa rzadziej wystďż˝pujďż˝cy stan powaďż˝nej depresji, o dďż˝uďż˝szym przebiegu, nie do koďż˝ca jasnej etiologii; leczenie znacznie poprawia jakoďż˝ďż˝ ďż˝ycia cierpiďż˝cej kobiety a takďż˝e jej rodziny,

- poporodowa psychoza bardzo rzadkie, powaďż˝ne psychiatryczne zaburzenie, z halucynacjami i zďż˝udzeniami, chora wymaga hospitalizacji i farmakoterapii, naleďż˝y teďż˝ braďż˝ pod uwagďż˝ zagroďż˝enie z jej strony w stosunku do dziecka;

"A TRZECIEGO DNIA UTONĘŁAM WE ďż˝ZACH ...."

"Baby Blues", to termin, ktďż˝ry przywďż˝drowaďż˝ do nas z USA i za sprawďż˝ prasy kobiecej przyjďż˝ďż˝ siďż˝ w Polsce. Inaczej powiedzielibyďż˝my: "przemijajďż˝ca, krďż˝tkotrwaďż˝a chandra", "smutek trzeciego dnia", itp. Dotyczy on od 50 % do 80 % kobiet, ktďż˝re wďż˝aďż˝nie urodziďż˝y dziecko. Moďż˝na wiďż˝c rzec, ďż˝e jest to powszechny, ogďż˝lnie znany stan. Ma szybki poczďż˝tek, pojawia siďż˝ mniej wiďż˝cej w 3 dni po porodzie, moďż˝e trwaďż˝ od kilku godzin do okoďż˝o tygodnia. Poczďż˝tek Baby Blues koresponduje ze zmianami hormonalnymi w poczďż˝tkowym okresie poďż˝ogu. Nastďż˝puje wtedy ostry spadek estrogenu i progesteronu - hormonďż˝w, ktďż˝re w czasie ciďż˝ďż˝y podwyďż˝szyďż˝y swďż˝j poziom aďż˝ 10-ciokrotnie. Ale nie tylko te hormony ulegajďż˝ w tym czasie gwaďż˝townym zmianom, takďż˝e: prolaktyny, kortyzol, aldosteron, oksytocyna, wazopresyna, cAMP i inne. Nazwa "blues" czyli "smutek" moďż˝e byďż˝ dla niektďż˝rych mylďż˝ca, poniewaďż˝ nie u wszystkich kobiet przeďż˝ywajďż˝cych "syndrom trzeciego dnia poďż˝ogu" dominujďż˝cym nastrojem jest przygnďż˝bienie! Czďż˝ďż˝ kobiet generalnie czuje siďż˝ szczďż˝liwa, a mimo to podlega pewnym charakterystycznym objawom tej przypadďż˝oďż˝ci. Poporodowy blues znany jest wielu kulturom i nie zaleďż˝y w ďż˝aden sposďż˝b od sytuacji ďż˝yciowej kobiety, od jej statusu socjo-ekonomicznego, od ewentualnych poďż˝oďż˝niczych komplikacji, czy od psychiatrycznej historii chorďż˝b. Objawy charakterystyczne:

huďż˝tawka nastrojďż˝w
czďż˝sty pďż˝acz i poczucie, ďż˝e nie da siďż˝ go powstrzymaďż˝, nie zawsze teďż˝ udaje siďż˝ kobiecie rozpoznaďż˝ przyczyny, dla ktďż˝rych pďż˝acze lub ma ona poczucie, ďż˝e nie jest zdolna siďż˝ rozchmurzyďż˝
kďż˝opoty ze spaniem, np. z zaďż˝niďż˝ciem, rozbudzanie siďż˝ w nocy bez powodu, bardzo wczesne ranne rozbudzenie i brak moďż˝noďż˝ci ponownego zaďż˝niďż˝cia, itp.
zmďż˝czenie oraz poczucie braku energii potrzebnej by "jakoďż˝ przebrnďż˝ďż˝ przez ten dzieďż˝",
problemy z koncentracjďż˝ uwagi, roztargnienie
irytacja lub gniew, czasem bez wyraďż˝nego powodu
zaburzenia apetytu, a wiďż˝c np. niechďż˝ďż˝ do spoďż˝ywania potraw lub teďż˝ duďż˝y gďż˝ďż˝d i "zachcianki" pokarmowe
moďż˝liwe zaniepokojenie, nerwowoďż˝ďż˝, napiďż˝cie; bďż˝ahostki mogďż˝ urastaďż˝ do rangi wielkich problemďż˝w,
uczucie "nie jestem sobďż˝, to przecieďż˝ nie ja!"
nadwraďż˝liwoďż˝ďż˝ emocjonalna

Mďż˝odym matkom doďż˝wiadczajďż˝cym baby blues powinno sie pozwoliďż˝ wyraďż˝aďż˝ uczucia nimi targajďż˝ce. Jeďż˝li chce im siďż˝ pďż˝akaďż˝ - niech pďż˝aczďż˝ i niech nie czujďż˝ siďż˝ z tego powodu dodatkowo zaďż˝enowane. Mďż˝wienie: "weďż˝ siďż˝ w garďż˝ďż˝!" w tej sytuacji jest zupeďż˝nie nie na miejscu. Trzeba pamiďż˝taďż˝ o tym, ďż˝e ďż˝wieďż˝o upieczona matka czďż˝sto bywa bardzo wraďż˝liwa na to, co mďż˝wiďż˝ do niej bliscy i personel szpitalny. Tak wiďż˝c takt i emaptia ze strony personelu w tym trudnym dla pacjentki okresie bďż˝dďż˝ po prostu zbawienne. Najwaďż˝niejszďż˝ chyba sprawďż˝ jest zapewnienie odpoczynku. Rďż˝wnie waďż˝ne aby ktoďż˝ wysďż˝uchaďż˝ relacji kobiety, by mogďż˝a ona zwierzyďż˝ siďż˝ ze swych trosk, niepokojďż˝w, opowiedzieďż˝ o trudach ostatnich wydarzeďż˝. Wielu psychologďż˝w postuluje aby pacjentki przygotowujďż˝ce siďż˝ do porodu byďż˝y rutynowo informowane przez personel o moďż˝liwych zaburzeniach emocjonalnych okresu poďż˝ogu. W ten sposďż˝b nie tylko ďż˝atwiej i szybciej wykrywaďż˝oby siďż˝ powaďż˝niejszďż˝ depresjďż˝ poporodowďż˝. Przyniosďż˝oby to teďż˝ inny waďż˝ny efekt - kobiety cierpiďż˝ce z powodu baby blues miaďż˝yby ďż˝wiadomoďż˝ďż˝ powszechnoďż˝ci i normalnoďż˝ci tego zjawiska, nie musiaďż˝yby siďż˝ czuďż˝ winne z powodu swoich "wariactw". Wielokrotnie daje siďż˝ zauwaďż˝yďż˝, ďż˝e kobiety przechodzďż˝ce ten czas trudnych zmian fizjologicznych i psychicznych izolujďż˝ siďż˝ od ludzi z obawy bycia posadzonďż˝ o "szaleďż˝stwo". Bojďż˝ siďż˝ takďż˝e, ďż˝e zostanďż˝ uznane za "zďż˝e" matki, gdyďż˝ zamiast okazywaďż˝ radoďż˝ďż˝ z narodzin dziecka wybuchajďż˝ gniewem i pďż˝aczem. Tymczasem, to co dzieje siďż˝ z ich reakcjami emocjonalnymi jest tylko prostym odbiciem raptownych fizjologicznych zmian oraz zwykďż˝ego wyczerpania i wszyscy powinniďż˝my mieďż˝ ďż˝wiadomoďż˝ďż˝, ďż˝e mďż˝oda matka nie moďż˝e zostaďż˝ pozostawiona sama sobie.

Waďż˝ne by ďż˝wieďż˝o upieczona mama pozostaďż˝a otwarta wobec mďż˝a i bliskich i by nie wahaďż˝a siďż˝ prosiďż˝ o pomoc przy pracach domowych czy opiece nad dzieckiem. Mďż˝odzi rodzice powinni wiedzieďż˝, ďż˝e baby blues szybko i zawsze mija, nie wymaga ďż˝adnego leczenia, jest powszechny i naturalny i nie niesie ze sobďż˝ ďż˝adnych konsekwencji. I na koniec: pomďż˝my kobiecie byďż˝ realistycznďż˝ wobec macierzyďż˝stwa ! Musi ona mieďż˝ ďż˝wiadomoďż˝ďż˝ tego, ďż˝e dojďż˝cie do siebie i nauczenie siďż˝ matczynych umiejďż˝tnoďż˝ci wymaga czasu, i ďż˝e potrzebuje i zasďż˝uguje na wsparcie ze strony bliskich !