IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

"Depresja poporodowa w trzech odsďż˝onach" - Wielki smutek mďż˝odej matki

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Termin depresja poporodowa stosuje siďż˝ doďż˝ďż˝ nieprecyzyjnie do opisu zarďż˝wno ďż˝agodnych, tymczasowych form zaburzeďż˝ nastroju, ktďż˝re sďż˝ zupeďż˝nie powszechne w pierwszych dniach poďż˝ogu, jak i wobec bardziej ostrych, dďż˝uďż˝szych psychicznych zaburzeďż˝ o podďż˝oďż˝u depresyjnym, wďż˝ďż˝czajďż˝c w to nawet rzadsze, psychotyczne reakcje.

Przyszli rodzice powinni wiedzieďż˝, ďż˝e po wydaniu dziecka na ďż˝wiat u mďż˝odej matki mogďż˝ siďż˝ zdarzyďż˝ zaburzenia emocjonalne. Znane sďż˝ trzy formy zaburzeďż˝ afektywnych zwiďż˝zanych z urodzeniem dziecka:

- "baby blues" bardzo powszechny i trwajďż˝cy zaledwie kilka do kilkunastu dni stan draďż˝liwoďż˝ci i chwiejnoďż˝ci emocjonalnej, nie wymagajďż˝cy leczenia, wynikajďż˝cy bezpoďż˝rednio z gwaďż˝townych zmian hormonalnych i wyczerpania;

- depresja poporodowa rzadziej wystďż˝pujďż˝cy stan powaďż˝nej depresji, o dďż˝uďż˝szym przebiegu, nie do koďż˝ca jasnej etiologii; leczenie znacznie poprawia jakoďż˝ďż˝ ďż˝ycia cierpiďż˝cej kobiety a takďż˝e jej rodziny,

- poporodowa psychoza bardzo rzadkie, powaďż˝ne psychiatryczne zaburzenie, z halucynacjami i zďż˝udzeniami, chora wymaga hospitalizacji i farmakoterapii, naleďż˝y teďż˝ braďż˝ pod uwagďż˝ zagroďż˝enie z jej strony w stosunku do dziecka;

WIELKI SMUTEK Mďż˝ODEJ MATKI - o depresji poporodowej

Chroniczny syndrom depresyjny to nadal sďż˝abo zdefiniowana jednostka chorobowa. Kobiety doďż˝wiadczajďż˝ce tej formy depresji rzadko szukajďż˝ pomocy, jest wiďż˝c ona niedostatecznie poznana i dopiero w ostatnich latach rzetelniej studiowana. Jej czďż˝stoďż˝ďż˝ w populacji kobiet po przebytym niedawno porodzie jest okreďż˝lana jako 30 do 200 przypadkďż˝w na 1.000 urodzeďż˝, co daje 3 - 20 %. Zazwyczaj rozpoczyna siďż˝ pďż˝niej niďż˝ Baby Blues, czďż˝sto po powrocie kobiety ze szpitala do domu. Symptomy trwajďż˝ do kiku tygodni do kilku miesiďż˝cy, a u okoďż˝o 4 % chorych - okoďż˝o rok. Ostatnie badania wykazujďż˝, ďż˝e czďż˝stoďż˝ďż˝ depresji poporodowej w jej niepsychotycznych formach wynosi okoďż˝o 10 - 15 % w grupie kobiet, ktďż˝re urodziďż˝y pierwszy raz (Righetti - Veltema, Whitton).

Psychofarmakologiczna rewolucja lat 50-tych skďż˝oniďż˝a badaczy do zainteresowania siďż˝ zwiďż˝zkami miďż˝dzy depresjďż˝ poporodowďż˝ a zmianami hormonalnymi wystďż˝pujďż˝cymi w poďż˝ogu. Podobnie jak przy wyjaďż˝nianiu Baby Blues przytacza siďż˝ dane dotyczďż˝ce zmian w aktywnoďż˝ciach progesteronu, estrogenu, prolaktyn, kortyzolu, oksytocyny, tyroidu i wazopresyny. Jednakďż˝e dowody na rzecz roli tych zwiďż˝zkďż˝w w poporodowej depresji pozostajďż˝ sprzeczne. Czďż˝ďż˝ badaczy dopatruje siďż˝ zwiďż˝zku miďż˝dzy syndromem przedmiesiďż˝czkowym (PMS) a depresjďż˝ po urodzeniu dziecka. Choďż˝ nie wiadomo dlaczego tak siďż˝ dzieje ale depresja poporodowa zbiera zdecydowanie wiďż˝ksze ďż˝niwo wďż˝rďż˝d kobiet z PMS. Takďż˝e wczesniejsze ostre zaburzenia lďż˝kowe i zaburzenia snu zwiekszajďż˝ prawdopodobieďż˝stwo zachorowania na depresjďż˝ po porodzie.

Wiele badaďż˝ szukajďż˝cych wyjaďż˝nienia depresji poporodowej w hormonalnej gospodarce organizmu jest problematycznych. Nie biorďż˝ one pod uwagďż˝ przy interpretacji wynikďż˝w kilku istotnych kwestii, np. tego, ďż˝e czďż˝ďż˝ rozpatrywanych zmian hormonalnych pojawia sie jeszcze w trakcie ciďż˝ďż˝y, tego teďż˝, ďż˝e zmiany hormonalne dotyczďż˝ przecieďż˝ wszystkich mďż˝odych matek. Zatem naleďż˝aďż˝oby byc moďż˝e raczej badaďż˝ indywidualne zdolnoďż˝ci do adaptowania siďż˝ do zmian fizjologicznych? Jednak najciďż˝szy z wysuwanych zarzutďż˝w to ten, iďż˝ badania te wstepnie postawiďż˝y w centrum zainteresowania psychotyczne reakcje. W duďż˝ym stopniu naukowcy zignorowali ďż˝agodne Baby Blues i umiarkowane zaburzenia depresyjne i do badaďż˝ wykorzystali psychiatryczne pacjentki. Zapewne dziďż˝ki temu mieli ďż˝atwiejszy dostďż˝p do badanych ale rozmiar prďż˝bek zostaďż˝ w ten sposďż˝b drastycznie ograniczony. Zresztďż˝, czy moďż˝na na podstawie badaďż˝ nad jednym, skrajnym zaburzeniem wnioskowaďż˝ o jakoďż˝ciowo odmiennym innym zaburzeniu? Wiekszoďż˝ďż˝ znawcďż˝w tematu zgadza siďż˝, ďż˝e badania hormonďż˝w nie ujawniďż˝y bezpoďż˝rednich powiďż˝zaďż˝ miďż˝dzy zmianami hormonalnymi a depresjďż˝ poporodowďż˝.

Badajďż˝c etiologiďż˝ depresji poporodowej zwraca siďż˝ teďż˝ uwagďż˝ na psychologiczne czynniki. W 1980 Tentoni i High zasugerowali, ďż˝e depresja mďż˝odych matek ma zwiďż˝zek z wyrazistoďż˝ciďż˝ oczekiwaďż˝ spoďż˝ecznych wobec roli matki i kobiety w rodzinie. Takďż˝e postawa ambiwalentna wobec ciďż˝ďż˝y koreluje silnie z depresjďż˝. Kilka badaczek doniosďż˝o, ďż˝e dobre samopoczucie zaleďż˝y rďż˝wnieďż˝ od satysfakcji z wagi ciaďż˝a kobiety, ktďż˝ra urodziďż˝a dziecko, a takďż˝e od samego przyrostu czy teďż˝ spadku wagi. Naleďż˝y teďż˝ pamiďż˝taďż˝, iďż˝ symptomy depresji sďż˝ 39 razy bardziej prawdopodobne u kobiet charakteryzujďż˝cych siďż˝ na co dzieďż˝ niskim poczuciem wďż˝asnej wartoďż˝ci.

Inne waďż˝ne psychologiczne zmienne majďż˝ce mieďż˝ swďż˝j wpďż˝yw na pojawienie siďż˝ depresji: relacje wewnďż˝trzrodzinne, zwďż˝aszcza miďż˝dzy matka a ojcem dziecka, wroga postawa miďż˝dzy matkďż˝ a cďż˝rkďż˝, brak znaczďż˝cej sieci wsparcia spoďż˝ecznego dla mďż˝odej matki. Gordon i Gordon wysunďż˝li hipotezďż˝, ďż˝e prawdopodobieďż˝stwo depresji roďż˝nie, gdy maďż˝ďż˝onkowie rďż˝niďż˝ siďż˝ miďż˝dzy sobďż˝ wiekiem i wyznaniem. Paykel jednak stwierdziďż˝, ďż˝e maďż˝ďż˝eďż˝skie spiďż˝cia sďż˝ waďż˝nym predyktorem depresji poporodowej tylko przy obecnoďż˝ci takďż˝e innych stresujďż˝cych wydarzeďż˝ ďż˝yciowych.

Jak widaďż˝ na tym polu interpretacje takďż˝e sďż˝ sprzeczne.