IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

E-psychoterapia

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Odsuďż˝ kozetkďż˝ i przysuďż˝ sobie krzesďż˝o do komputera - dzisiejsi klienci wybierajďż˝ sesjďż˝ online.

Pďż˝nďż˝ nocďż˝, w wiejskim domku w Prairie (maďż˝a miejscowoďż˝ďż˝ w Stanach Zjednoczonych), gdy dzieci juďż˝ dawno ďż˝piďż˝, czterdziestopiďż˝cioletni programista zaparza sobie kubek herbaty earl grey i zasiada przed swoim monitorem. Przelewa swoje problemy poprzez klawiaturďż˝ na monitor, piszďż˝c do swojej psychoterapeutki w Toronto.

Psychoterapeutka odpowiada w ciďż˝gu 48 godzin, on pisze kolejnego maila. Tak przez rok toczy siďż˝ terapia.

"Nie byďż˝em ograniczany przez godziny spotkaďż˝", mďż˝wi programista, ktďż˝ry woli pozostaďż˝ anonimowy. "Ponadto ďż˝atwiej jest mi otworzyďż˝ siďż˝ w mailu. Gdy rozmawiam z kimďż˝ osobiďż˝cie, czujďż˝ siďż˝ mniej bezpiecznie i wďż˝ďż˝czajďż˝ mi siďż˝ pewne wewnďż˝trzne blokady".

Coraz wiďż˝cej terapeutďż˝w i osďż˝b ďż˝wiadczďż˝cych pomoc psychologicznďż˝ oferuje moďż˝liwoďż˝ďż˝ konsultacji poprzez Internet, przewaďż˝nie przy pomocy wymiany maili, ale takďż˝e przy zastosowaniu komunikatorďż˝w dostďż˝pnych z odpowiednio zabezpieczonych stron internetowych.

E-terapeuci wskazujďż˝ na korzyďż˝ci pďż˝ynďż˝ce z tego, ďż˝e sesje mogďż˝ odbywaďż˝ siďż˝ w dowolnym miejscu i czasie oraz przy zachowaniu duďż˝ej intymnoďż˝ci. Zdaniem e-terapeutďż˝w, klienci na piďż˝mie wyraďż˝ajďż˝ swoje problemy w bardziej zorganizowany sposďż˝b, niďż˝ gdyby o nich opowiadali ustnie. Szybciej dochodzďż˝ do sedna sprawy, a odpowiedďż˝ terapeuty mogďż˝ czytaďż˝ wielokrotnie, wedďż˝ug potrzeb. Koszt sesji internetowej jest zbliďż˝ony do kosztu sesji tradycyjnej.

"Terapia internetowa nie jest juďż˝ 'ubogim krewnym tradycyjnej psychoterapii', czymďż˝, co wybiera siďż˝ z braku dostďż˝pu do osobistych spotkaďż˝", mďż˝wi Cedric Speyer, superwizor e-psychoterapii w Shepell FGI (jedna z najwiďż˝kszych firm w Ameryce Pďż˝nocnej zajmujďż˝cych siďż˝ ďż˝wiadczeniem rďż˝nych usďż˝ug medycznych). "W wielu przypadkach jest lepsza niďż˝ tradycyjna".

Sďż˝ jednak rďż˝wnieďż˝ sceptycy.

Ian Nicholson, zasiadajďż˝cy w zarzďż˝dzie Kanadyjskiego Towarzystwa Psychologicznego (Canadian Psychological Association), wyraďż˝a zaniepokojenie w nastďż˝pujďż˝cych kwestiach zwiďż˝zanych e-psychoterapiďż˝: uprawnieniami do prowadzenia e-psychoterapii, prywatnoďż˝ciďż˝ w Internecie oraz brakiem moďż˝liwoďż˝ci wykorzystywania w pracy terapeutycznej niuansďż˝w, ktďż˝re grajďż˝ pewnďż˝ rolďż˝ przy kontakcie twarzďż˝ w twarz.

"Przedstawiciele gďż˝ďż˝wnego nurtu podchodzďż˝ do e-psychoterapii z pewnďż˝ rezerwďż˝", mďż˝wi Nicholson. "Nie ma zbyt wielu dowodďż˝w na skutecznoďż˝ďż˝ tej formy terapii".

Raport z 2004 opublikowany przez Journal of Clinical Psychology (miesiďż˝cznik poďż˝wiďż˝cony tematyce psychologii klinicznej) przedstawia niewiele rďż˝nic dotyczďż˝cych skutecznoďż˝ci i wynikďż˝w obu form terapii.

Gerry Smith, wiceprezes do spraw medycyny i psychologii pracy w Shepell FGI, twierdzi, ďż˝e klienci sďż˝ tak samo zadowoleni z terapii online jak i z tradycyjnej terapii (okoďż˝o 95% nie widzi rďż˝nicy jeďż˝li chodzi o efekty).

"Klienci korzystajďż˝cy z e-psychoterapii rďż˝wnie skutecznie rozwiďż˝zujďż˝ swoje problemy i koďż˝czďż˝ terapiďż˝ po mniejszej liczbie sesji w porďż˝wnaniu z terapiďż˝ tradycyjnďż˝", mďż˝wi Lawrence Murphy, e-terapeuta od 1995 roku.

Statystyczne proporcje uczestnikďż˝w w przypadku tradycyjnej terapii rozkďż˝adajďż˝ siďż˝ nastďż˝pujďż˝co: na 1 mďż˝czyznďż˝ przypadajďż˝ 4 kobiety, w terapii online na 1 mďż˝czyznďż˝ sďż˝ 2 kobiety. "Mďż˝czyďż˝ni prawdopodobnie czujďż˝ siďż˝ lepiej w znanym sobie otoczeniu, majďż˝ poczucie wiďż˝kszej kontroli nad iloďż˝ciďż˝ informacji udzielanych o sobie", mďż˝wi Murphy, wspďż˝zaďż˝oďż˝yciel portalu therapyonline.ca. Wspomniany wyďż˝ej programista wybiera drogďż˝ internetowďż˝ gďż˝ďż˝wnie po to, aby zaoszczďż˝dziďż˝ czas.

"W przypadku osobistego spotkania z terapeutďż˝, zaraz po jego zakoďż˝czeniu moďż˝esz ďż˝aďż˝owaďż˝, ďż˝e czegoďż˝ nie powiedziaďż˝eďż˝ lub zapomniaďż˝eďż˝ siďż˝ o coďż˝ zapytaďż˝", mďż˝wi Murphy. "Korzystajďż˝c z e-maila moďż˝esz byďż˝ pewien, ďż˝e napisaďż˝eďż˝ wszystko, co chciaďż˝eďż˝".

Ogromnďż˝ korzyďż˝ciďż˝ jest moďż˝liwoďż˝ďż˝ powtďż˝rnego przeczytania odpowiedzi terapeuty. "ďż˝ycie nie jest liniďż˝ prostďż˝", mďż˝wi Murphy. "Sďż˝ wzloty i upadki, czasem znajdujemy siďż˝ ponownie w punkcie wyjďż˝cia. Zdarza siďż˝, ďż˝e ponownie potrzebujemy porady i wsparcia w pewnych kwestiach. Wtedy moďż˝emy wrďż˝ciďż˝ do otrzymanych od terapeuty e-maili".

Umiejďż˝tnoďż˝ďż˝ wyraďż˝ania emocji i odczuďż˝ na monitorze komputera nie polega na stosowaniu emotikonek - e-terapeuta potrzebuje szkolenia.

"Podchodziďż˝am do szkoleďż˝ bardzo sceptycznie, dopďż˝ki nie wziďż˝am udziaďż˝u w jednym z nich", mďż˝wi psychoterapeutka z Toronto, Kali Munro. "Ze sposobu, w jaki opisuje siďż˝ emocje, wiele wynika dla terapeuty. Byďż˝am wielce zdumiona, jak duďż˝o uczuďż˝ moďż˝na wyraziďż˝ przez komputer".

Murphy, ktďż˝ry prowadzi szkolenia dotyczďż˝ce korzystania z Internetu we wspďż˝pracy z Wydziaďż˝em Nauk Spoďż˝ecznych Uniwersytetu w Toronto, wypracowaďż˝ rďż˝ne techniki opisywania emocji, np. specyficzny sposďż˝b pisania o swoich uczuciach w nawiasach.

"Wedďż˝ug mnie pojďż˝cia "terapia" i "online" wzajemnie siďż˝ wykluczajďż˝", mďż˝wi psychoterapeuta z Brampton, Richard Isaacs. "Konieczna jest bezpoďż˝rednia relacja z terapeutďż˝."

Jego zdaniem istnieje rďż˝nica pomiďż˝dzy psychoterapiďż˝, ktďż˝rej celem jest gďż˝ďż˝boka analiza osobowoďż˝ci i doprowadzanie do zmian w sposobie ďż˝ycia, a tzw. doradztwem osobistym lub zawodowym, gdzie zajmujemy siďż˝ przezwyciďż˝aniem codziennych trudnoďż˝ci. Czďż˝ďż˝ doradztwa moďż˝na prowadziďż˝ online, twierdzi.

Speyer z Shepell FGI nie zgadza siďż˝ z tym. Jego argumentem jest to, ďż˝e dialog prowadzony online moďż˝e pďż˝jďż˝ďż˝ naprawdďż˝ gďż˝ďż˝boko, przezwyciďż˝ajďż˝c tzw. "sztywnoďż˝ďż˝ osobowoďż˝ci", rďż˝ne manieryzmy, pďż˝eďż˝, akcent - kwestie, ktďż˝re mogďż˝ utrudniaďż˝ wzajemne relacjďż˝. "Sďż˝owo pisane jest oknem na procesy myďż˝lowe danej osoby", uwaďż˝a.

"Sďż˝yszďż˝ gďż˝os mojej terapeutki w mojej gďż˝owie, mimo iďż˝ nigdy nie rozmawiaďż˝yďż˝my osobiďż˝cie twarzďż˝ w twarz", mďż˝wi 49-letnia kobieta, korzystajďż˝ca z doradztwa psychologicznego online. Ona i jej terapeutka ustalajďż˝ terminy, w ktďż˝rych rozmawiajďż˝ przez czat na odpowiednio zabezpieczonej stronie internetowej.

"Jeďż˝li siďż˝ rozbeczďż˝ w trakcie sesji, nie jestem zawstydzona, a byďż˝abym - gdyby byďż˝o to spotkanie twarzďż˝ w twarz".

Oprďż˝cz blaskďż˝w sďż˝ i cienie. W cyber-terapii nie powinny braďż˝ udziaďż˝u osoby cierpiďż˝ce z powodu rozlicznych problemďż˝w psychicznych, osoby majďż˝ce myďż˝li samobďż˝jcze, czy takie, ktďż˝re potrzebujďż˝ silnego wsparcia w trudnej sytuacji. "Terapia twarzďż˝ w twarz tworzy mocniejsze wiďż˝zi, daje wiďż˝ksze poczucie bezpieczeďż˝stwa", mďż˝wi Kali Munro, psychoterapeutka, ktďż˝ra prowadzi obie formy terapii. Klient musi teďż˝ bez problemďż˝w umieďż˝ wyraďż˝aďż˝ swoje uczucia i emocje na piďż˝mie. Ciďż˝ko wyobraziďż˝ sobie twardziela typu Tony Soprano, gdy "przelewa" swoje emocje do e-maila.

Terapia przy wykorzystaniu Internetu jest jedynie nowym podejďż˝ciem do naprawdďż˝ starej tradycji: "Freud pisaďż˝ listy do klientďż˝w i to byďż˝a czďż˝ďż˝ jego praktyki psychoterapeutycznej"- zauwaďż˝a Murphy.