IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

Przyjďż˝ďż˝ na ďż˝wiat w swoim domu

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Wedďż˝ug Ireny Choďż˝uj - dyplomowanej poďż˝oďż˝nej - niekorzystny wpďż˝yw na przebieg porodu, na rozwieranie siďż˝ szyjki macicy majďż˝: brak osoby bliskiej, lďż˝k rodzďż˝cej przed atmosferďż˝ sali porodowej, przed krzykami innych rodzďż˝cych, przed obnaďż˝aniem w czasie kolejnych badaďż˝, przed aparaturďż˝, przed obcymi ludďż˝mi, przed bďż˝lem. Lďż˝k matki potďż˝guje lďż˝k rodzďż˝cego siďż˝ dziecka i moďż˝e byďż˝ przyczynďż˝ ostrego niedotlenienia. Obserwacje te przemawiajďż˝ na korzyďż˝ďż˝ domowych porodďż˝w.

Na III Miďż˝dzynarodowym Kongresie Medycyny Psychosomatycznej w Poďż˝oďż˝nictwie i Ginekologii w 1971 roku w Londynie dr Naaktgeboren krytycznie oceniďż˝ nastďż˝pstwa przeniesienia porodďż˝w z domďż˝w do szpitali. U plemion prymitywnych kobiety rodzďż˝ w ciszy i odosobnieniu, ewentualnie w gronie najbliďż˝szych. Porďż˝d u ludďż˝w nie objďż˝tych naszďż˝ cywilizacjďż˝ przebiega raczej ďż˝atwo, trwa krďż˝tko - przeciďż˝tnie okoďż˝o 4 godziny - i na ogďż˝ nie przerywa normalnych zajďż˝ďż˝ kobiety. Kobieta wspďż˝czesna w istocie nie zmieniďż˝a swych instynktownych potrzeb. Znalezienie siďż˝ w ďż˝rodowisku nieznanym i obcym, jakim niewďż˝tpliwie jest szpital moďż˝e zakďż˝ďż˝caďż˝ przebieg porodu. Czďż˝sto w warunkach szpitalnych rozpoznaje siďż˝ inercjďż˝ macicy, co oznacza niepotrzebne i czasem groďż˝ne przedďż˝uďż˝enie porodu. Jeďż˝li jednak porďż˝d ma siďż˝ odbyďż˝ w szpitalu to szczegďż˝lnej wagi nabiera przygotowanie do niego, uczestnictwo ojca i odpowiedni wyglďż˝d sali porodowej.

Sheila Kitzinger, antropolog spoďż˝eczny, propagatorka idei porodďż˝w naturalnych, rodzinnych, i domowych, podkreďż˝la jak bardzo w zachodniej kulturze zgubiliďż˝my ďż˝wiadomoďż˝ďż˝ narodzin i ďż˝mierci. Przeksztaďż˝ciliďż˝my je w przypadki medyczne dziejďż˝ce siďż˝ poza naszym domem, poza naszďż˝ kontrolďż˝, w specjalnych instytucjach, nadzorowane przez niezaangaďż˝owanych emocjonalnie specjalistďż˝w. A przecieďż˝ pojawienie siďż˝ na ďż˝wiecie nowego ďż˝ycia jest aktem o gďż˝ďż˝boko symbolicznym znaczeniu, wykraczajďż˝cym daleko poza zadanie wypchniďż˝cia noworodka z ciaďż˝a kobiety. Narodziny to kreacja nowego, przemiana starego porzďż˝dku, to obowiďż˝zek i nadzieja, to czďż˝sto okazja do dokonania przewartoďż˝ciowaďż˝, do zmiany filozofii ďż˝yciowej, szansa na uďż˝wiadomienie sobie nieznanych dotďż˝d aspektďż˝w siebie. Sheila Kitzinger widzi koniecznoďż˝ďż˝ wyjďż˝cia narodzin i umierania spod wďż˝adzy medycyny. Wyrzeczenie siďż˝ moďż˝liwoďż˝ci podejmowania decyzji na temat naszego zdrowia, na temat sposobu, w jaki wydajemy nasze dzieci na ďż˝wiat i sposobu, w jaki przeďż˝yjemy naszďż˝ staroďż˝ďż˝ jest wyrzeczeniem siďż˝ odpowiedzialnoďż˝ci za nasze wďż˝asne ďż˝ycie.

Poďż˝oďż˝nicy - lekarze podchodzďż˝ czďż˝sto do porodu w taki sposďż˝b, jak gdyby to byďż˝a jakaďż˝ dolegliwoďż˝ďż˝, ktďż˝rďż˝ trzeba leczyďż˝ przy uďż˝yciu caďż˝ej dostďż˝pnej im wiedzy. Wyznajďż˝ czďż˝sto ideďż˝ "porodu kierowanego" przez eksperta, gdzie kaďż˝dy etap akcji porodowej wynika z decyzji lekarza i jego statystycznej wiedzy o patologii. Prowadzi to czďż˝sto do nadmiernej, niepotrzebnej interwencji medycznej i do jatrogennych zaburzeďż˝. Poza tym w zinstytucjonalizowanym porodzie brakuje czďż˝sto miejsca i czasu na budowanie wiďż˝zi emocjonalnych ojca i matki z nowym czďż˝onkiem ich rodziny. Ograniczona jest moďż˝liwoďż˝ďż˝ ekspresji uczuďż˝ przed i po narodzeniu siďż˝ dziecka. Tymczasem jest to prawdopodobnie najwaďż˝niejszy czas, jeďż˝li chodzi o zbudowanie nowych relacji w rodzinie. Warte zaznaczenia jest to, ďż˝e czasem znacznďż˝ czďż˝ďż˝ edukacji przedporodowej poďż˝wiďż˝ca siďż˝ na instruowanie oczekujďż˝cych dziecka par jak majďż˝ wspďż˝pracowaďż˝ z personelem szpitala i jak byďż˝ opanowanymi i tolerancyjnymi wobec lekarzy, poďż˝oďż˝nych i innych osďż˝b, ktďż˝re nierzadko gwaďż˝cďż˝ ich prawa osobiste.

Ojcďż˝w uczestniczďż˝cych w szpitalnym porodzie traktuje siďż˝ powszechnie jako darmowych asystentďż˝w nadrabiajďż˝cych niedociďż˝gniďż˝cia lub brak uwagi ze strony personelu. Ubrany w sterylny fartuch, maskďż˝ i kapcie jest on upodobniony do pracownikďż˝w medycznych. W rzeczywistoďż˝ci jednak za nic nie odpowiada i moďż˝e czuďż˝ siďż˝ ledwie tolerowany, moďż˝e siďż˝ nawet zastanawiaďż˝ czy moďż˝e dotknďż˝ďż˝ swojej ďż˝ony i w jaki sposďż˝b. Szpitalny rygor i atmosfera, hierarchiczna struktura wďż˝adzy - to nawet pewnych siebie na co dzieďż˝ ludzi potrafi zbiďż˝ z tropu, niejako ubezwďż˝asnowolniďż˝. Na pozostawionej samej sobie kobiecie wymusza siďż˝ postawďż˝ wyuczonej bezradnoďż˝ci, by pozostaďż˝a ulegďż˝ďż˝ pacjentkďż˝. Dlatego tak istotna jest rola przygotowanego mďż˝a, wspďż˝dziaďż˝ajďż˝cego ze swojďż˝ partnerkďż˝. Nie moďż˝e on przejmowaďż˝ mechanicznego sposobu dziaďż˝ania personelu sali porodowej tylko z powodu wďż˝asnej ignorancji i co za tym idzie braku pewnoďż˝ci co do ďż˝ony odczuďż˝ i sďż˝dďż˝w.

Czasem mďż˝ďż˝w wyprasza siďż˝ z sali porodowej, co wywoďż˝uje u nich fantazje na temat bďż˝lu i krzywdy doznawanych przez ďż˝onďż˝, pozbawia to ich takďż˝e tych najbardziej pozytywnych przeďż˝yďż˝. Wďż˝rďż˝d ankietowanych przez Kitzinger mďż˝czyzn biorďż˝cych udziaďż˝ w porodzie 53 % odpowiadajďż˝c na pytanie o to, co zrobiďż˝o na nich najwiďż˝ksze wraďż˝enie, podkreďż˝la "cudownoďż˝ďż˝" samego aktu narodzin. Richman i Goldthrop, badajďż˝c grupďż˝ mďż˝ďż˝w obecnych w czasie caďż˝ego porodu i grupďż˝ tych, ktďż˝rzy uczestniczyli tylko we wstďż˝pnej jego fazie, zauwaďż˝yli, ďż˝e w obu grupach panowie stanowczo podkreďż˝lali satysfakcjďż˝, jakďż˝ odczuwali dziďż˝ki moďż˝liwoďż˝ci wspierania ďż˝ony. Badacze spostrzegli, ďż˝e ankietowani udzielajďż˝c wywiadu o swoich wraďż˝eniach z porodu wyraďż˝ali siďż˝ w sposďż˝b "zwykle uwaďż˝any za kobiecy":

"(...) pierwszy widok gďż˝ďż˝wki dziecka byďż˝ piďż˝kny..."

"(...) byďż˝o radoďż˝ciďż˝ widzieďż˝ rodzďż˝ce siďż˝ ďż˝ycie..."

"(...) zaowocowaďż˝o szczďż˝cie dziewiďż˝ciu miesiďż˝cy..."

Zdarza siďż˝, ďż˝e w momencie przeniesienia kobiety do sali poporodowej (okoďż˝o 2 godziny po urodzeniu siďż˝ dziecka) jej mďż˝a odsyďż˝a siďż˝ do domu. Czasem ojcowie relacjonujďż˝ wystďż˝pujďż˝cy wtedy kryzys: czujďż˝ siďż˝ niepotrzebni, wyczerpani, samotni. Kitzinger pisze o depresji poporodowej ojca jako konsekwencji separacji jego od ďż˝ony i dopiero przywitanego dziecka, po tak bardzo angaďż˝ujďż˝cym emocjonalnie przeďż˝yciu, jakim jest porďż˝d.

Porďż˝d domowy jest byďż˝ moďż˝e najlepszďż˝ profilaktykďż˝ wobec depresji poporodowej kobiet i mďż˝czyzn, wobec problemďż˝w z karmieniem niemowlďż˝cia, wobec trudnoďż˝ci w konstruowaniu siďż˝ bliskiej wiďż˝zi miďż˝dzy rodzicami a dzieckiem. Porďż˝d bowiem jest doďż˝wiadczeniem, ktďż˝re moďż˝e mieďż˝ gďż˝ďż˝boko znaczďż˝cďż˝ wartoďż˝ďż˝ dla kobiety, dla mďż˝czyzny, dla ich zdolnoďż˝ci stania siďż˝ matkďż˝ i ojcem i cieszenia siďż˝ ze swego rodzicielstwa.

W USA najwiďż˝cej porodďż˝w odbywa siďż˝ w domu, mniej w szpitalu, ale w domowych warunkach, najmniej w typowo szpitalnych salach porodowych. W Holandii okoďż˝o 40% porodďż˝w odbywa siďż˝ w domu, kolejne 30% przypada na maďż˝e sale porodowe przypominajďż˝ce warunki domowe. Pracujďż˝ tam gďż˝ďż˝wnie same poďż˝oďż˝ne. Holenderski, ďż˝wietnie zorganizowany i od wieku praktykowany, system porodďż˝w rodzinnych obejmuje swojďż˝ opiekďż˝ matkďż˝ w czasie ciďż˝ďż˝y, porodu i poďż˝ogu. Kaďż˝da poďż˝oďż˝na ma asystentkďż˝ - pielďż˝gniarkďż˝, ktďż˝ra zajmuje siďż˝ domem matki: gotuje, sprzďż˝ta, opiekuje siďż˝ noworodkiem i starszymi dzieďż˝mi aďż˝ do powrotu ojca z pracy. Takie zespoďż˝y opieki domowej majďż˝ za zadanie zajďż˝ďż˝ siďż˝ zdrowďż˝ kobietďż˝ i jej dzieďż˝mi, lekarze zaďż˝ zajmujďż˝ siďż˝ z zaďż˝oďż˝enia patologiďż˝ ciďż˝ďż˝y i porodu w szpitalu. Profesor Kloosterman z Holandii sďż˝dzi, ďż˝e porďż˝d domowy chroni kobiety przed niepotrzebnymi interwencjami ze strony poďż˝oďż˝nikďż˝w, bo sama obecnoďż˝ďż˝ skomplikowanej aparatury skďż˝ania do jej uďż˝ycia, a lekarstwa zapisuje siďż˝ rutynowo. W Wielkiej Brytanii, gdzie niemal 100 % porodďż˝w odbywa siďż˝ w szpitalu aďż˝ 90 % kobiet otrzymuje przy porodzie ďż˝rodki znieczulajďż˝ce, w Szwecji juďż˝ tylko 20 %, a w Holandii - tylko 5 %.

Para decydujďż˝ca siďż˝ na porďż˝d w domu powinna odebraďż˝ solidne instrukcje i duďż˝ďż˝ dawkďż˝ teorii na temat fizjologii porodu. Zwďż˝aszcza mďż˝ďż˝, na ktďż˝rym bďż˝dzie spoczywaďż˝a ogromna czďż˝ďż˝ odpowiedzialnoďż˝ci, ma za zadanie nauczyďż˝ siďż˝ o rďż˝nych rodzajach porodďż˝w, o moďż˝liwych trudnoďż˝ciach, o sposobach radzenia sobie przez kobietďż˝ z bďż˝lem i dyskomfortem. Jego wiedza jednak powinna wykraczaďż˝ poza znajomoďż˝ďż˝ rodzajďż˝w oddychania, technik relaksacji i masaďż˝u, wygodnych pozycji dla rodzďż˝cej i dziecka. Najwiďż˝kszďż˝ zaletďż˝ mďż˝a jako asystenta porodu ďż˝ony jest jego znajomoďż˝ďż˝ kobiety, ktďż˝ra wďż˝aďż˝nie rodzi - jej sposobďż˝w reagowania na trudnďż˝ sytuacjďż˝, jej oczekiwaďż˝ i potrzeb. Najczďż˝ciej tylko mďż˝ďż˝ potrafi odczytaďż˝ stan emocjonalny ďż˝ony, jeďż˝li nie jest przez niďż˝ werbalizowany i czďż˝sto to on potrafi znaleďż˝ďż˝ adekwatny sposďż˝b uspokojenia ďż˝ony, dodania jej odwagi, dowartoďż˝ciowania jej wysiďż˝ku i zmotywowania do dalszej pracy.

Przy domowym porodzie mďż˝czyzna moďż˝e w peďż˝ni poczuďż˝ siďż˝ mďż˝em, ojcem i gospodarzem.