IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

Szkoďż˝a rodzenia

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

W prawidďż˝owym porodzie przygotowani maďż˝ďż˝onkowie sami sterujďż˝ porodem, korzystajďż˝c od czasu do czasu z nadzoru fachowego. Poďż˝oďż˝nictwo propagowane przez szkoďż˝y rodzenia ma zrezygnowaďż˝ z roztaczania nadmiernej opieki poďż˝oznych, lekarzy i szpitalnej instytucji nad rodzinďż˝.

Polska Szkoďż˝a Rodzenia, korzystajďż˝c z 38-letniej praktyki ďż˝ďż˝dzkiej Szkoďż˝y Rodzenia, stawia sobie za cel zwiďż˝kszenie udziaďż˝u ojca w sprawowaniu funkcji rodzicielskich wdraďż˝ajďż˝c model Rďż˝wnowartoďż˝ciowego (komplemertalnego) Dwurodzicielstwa. Polegaďż˝ on ma na maksymalnym uzupeďż˝nianiu siďż˝ dwojga maďż˝ďż˝onkďż˝w w peďż˝nieniu rďż˝l opiekuďż˝czych i wychowawczych.

Postďż˝pujďż˝cy wciďż˝ďż˝ rozwďż˝j cywilizacji sprawia, ďż˝e coraz wiďż˝cej kobiet realizuje siďż˝ zawodowo na rďż˝wni z mďż˝czyznami - jest to proces nieodwracalny zwiďż˝zany ze zrďż˝wnaniem siďż˝ praw obu pďż˝ci do ich osobowej realizacji. Spowodowaďż˝o to skupienie siďż˝ publicznej uwagi na problemie opieki nad dzieďż˝mi i zagroďż˝eniu pozycji matki. Jednakďż˝e, paradoksalnie, zaangaďż˝owanie zawodowe kobiet staďż˝o siďż˝ szansďż˝ na obalenie stereotypu mďż˝czyzny - ďż˝ywiciela rodziny, zakorzenionego w mentalnoďż˝ci naszego spoďż˝eczeďż˝stwa, szansďż˝ na pozbycie siďż˝ asymetrii w podziale obowiďż˝zkďż˝w rodzinnych miďż˝dzy maďż˝ďż˝onkami. W rodzinach, w ktďż˝rych kobiety nie pracujďż˝ zawodowo czďż˝sto zaznacza siďż˝ brak kontaktu ojca z dzieďż˝mi i jednostronne oddziaďż˝ywanie wychowawcze matki. Nie wpďż˝ywa to najlepiej na formowanie siďż˝ osobowoďż˝ci dziecka. Poczynione w ďż˝ďż˝dzkiej Szkole Rodzenia spostrzeďż˝enia, ďż˝wiadczďż˝ o tym, ďż˝e zaangaďż˝owani w peďż˝nienie funkcji rodzicielskich ojcowie z wiďż˝kszym respektem odczytujďż˝ wartoďż˝ďż˝ macierzyďż˝stwa, samo zaďż˝ macierzyďż˝stwo przeďż˝ywane w ďż˝cisďż˝ej korelacji z ojcostwem staje siďż˝ dla kobiet mniej uciďż˝ďż˝liwe a bardziej radosne. Szkoďż˝a rodzenia stara siďż˝ uaktywniďż˝ ojca, ktďż˝ry powinien w naturalny sposďż˝b przejďż˝ďż˝ wykonywanie wielu czynnoďż˝ci, spoczywajďż˝cych dotďż˝d tradycyjnie na barkach matki. Dzisiaj, uczestniczďż˝cy w szkole rodzenia mďż˝czyzna jest rodzicem caďż˝kowicie samodzielnym, ktďż˝ry potrafi m.in. trafnie odczytaďż˝ przyczynďż˝ pďż˝aczu dziecka i skutecznie mu zaradziďż˝, a w niektďż˝rych czynnoďż˝ciach bywa wrďż˝cz niezastďż˝piony.

Zdaniem propagatorďż˝w szkďż˝ rodzenia przygotowujďż˝cy siďż˝ do porodu na kursach psychoprofilaktycznych mďż˝czyďż˝ni majďż˝ ďż˝wiadomoďż˝ďż˝, ďż˝e ich obecnoďż˝ďż˝ w czasie aktu rodzenia jest nie tylko pozytywnďż˝ odpowiedziďż˝ na ďż˝yczenie ďż˝ony, ale w rďż˝wnej mierze ich wďż˝asnďż˝ potrzebďż˝. Nasuwa siďż˝ pytanie czy w takim razie mďż˝czyďż˝ni uczestniczďż˝cy w porodzie bez uprzedniego przygotowania psychoprofilaktycznego decydujďż˝ siďż˝ na to ze wzglďż˝du na swoje potrzeby, czy na proďż˝bďż˝ ďż˝on, zapewniajďż˝c im poczucie bezpieczeďż˝stwa ?

Obecnoďż˝ďż˝ ojca w chwili, gdy dziecko opuszcza ďż˝ono matki i wchodzi w nieznany ďż˝wiat jest coraz powszechniej uwaďż˝ana za oczywistďż˝. Daje siďż˝ to zauwaďż˝yďż˝ w zmieniajďż˝cych siďż˝ proporcjach iloďż˝ciowych wďż˝rďż˝d uczestnikďż˝w szkďż˝ rodzenia: maleje liczba kobiet samotnie uczďż˝szczajďż˝cych na zajďż˝cia, wzrasta liczba par pragnďż˝cych przygotowaďż˝ siďż˝ do czynnego i sprawnego "rozegrania" porodu.

Psychoprofilaktyka ďż˝ďż˝czy przygotowanie matek i ojcďż˝w do podjďż˝cia funkcji rodzicielskich od poczďż˝tku ciďż˝ďż˝y uznajďż˝c prawo kobiety i jej mďż˝a do przeďż˝ywania przez nich ciďż˝ďż˝y i porodu w sposďż˝b twďż˝rczy i rozwijajďż˝cy ich osobowoďż˝ďż˝. Za niedopuszczalne uznaje siďż˝ by, kobieta wstydziďż˝a siďż˝ swego zachowania w porodzie, czujďż˝c siďż˝ poniďż˝ona w oczach otoczenia i swoich wďż˝asnych, albo teďż˝ rezygnowaďż˝a z jakiejkolwiek aktywnoďż˝ci, zdajďż˝c siďż˝ na aktywnoďż˝ďż˝ lekarza.

Zadaniem programowym szkďż˝ rodzenia jest przysposobienia obojga rodzicďż˝w do solidarnej wspďż˝pracy w rodzeniu ich dziecka, co stanowi podstawďż˝ pogďż˝ďż˝bienia ich wzajemnych relacji i umiejďż˝tnego przeďż˝ywania rodzicielstwa. Pary sďż˝ mobilizowane do wspďż˝lnego uczestnictwa w spotkaniach z lekarzem i poďż˝oďż˝nďż˝, do wykonywania - pod okiem instruktora - ďż˝wiczeďż˝ ogďż˝lnorozwojowych i specjalnych, do udziaďż˝u w zajďż˝ciach poďż˝wiďż˝conych pielďż˝gnacji i karmieniu noworodka. Maďż˝ďż˝onkowie stajďż˝ przed perspektywďż˝ praktycznego wdroďż˝enia nabytych umiejďż˝tnoďż˝ci skďż˝adajďż˝cych siďż˝ na sztukďż˝ rodzenia, ograniczajďż˝c tym samym koniecznoďż˝ďż˝ ingerencji ze strony "sztuki poďż˝oďż˝niczej".

Szkoďż˝a rodzenia stawia sobie ambitny cel: ekologicznďż˝ odnowďż˝ rodziny. Istotnym elementem tej odnowy ma byďż˝ przywrďż˝cenie zachwianej rďż˝wnowagi w relacjach miďż˝dzy maďż˝ďż˝onkami przez odbudowanie Rďż˝WNOWARTOďż˝CIOWEGO RODZICIELSTWA.

Przygotowanie do porodu przysposabia rodzicďż˝w do owocnego uczestniczenia w trudnych godzinach zmagaďż˝ z oporami psychiki i ciaďż˝a. Poďż˝oďż˝nicy twierdzďż˝, iďż˝ to lďż˝k znajduje siďż˝ u podďż˝oďż˝a nadmiernych niefizjologicznych doznaďż˝, na ktďż˝re uskarďż˝ajďż˝ siďż˝ rodzďż˝ce kobiety. Lďż˝k rodzi napiďż˝cie trojakiego rodzaju:

afektywne, co prowadzi do nadwraďż˝liwoďż˝ci na bodďż˝ce, w efekcie do bďż˝lowej interpretacji doznaďż˝,

wegetatywne, powodujďż˝ce skurcz naczyďż˝ i dalej niedotlenienie tkanek,

miďż˝niowe, wystďż˝pujďż˝, wiďż˝c przykurcze pracujďż˝cych miďż˝ni, zďż˝e uďż˝ycie energii i w efekcie wyczerpanie.

Powyďż˝sze czynniki przyczyniajďż˝ siďż˝ do przeďż˝ywania bďż˝lu i do przedďż˝uďż˝ania porodu. Inaczej mďż˝wiďż˝c postawa lďż˝kowa pobudza napiďż˝cie obronne tkanek i prowadzi do wzmoďż˝onych reakcji doznaniowych. Jest to tzw. zespďż˝ Reada - zespďż˝ lďż˝ku, napiďż˝cia i bďż˝lu (triada Reada). Sam zaďż˝ lďż˝k rodzi siďż˝ z niewiedzy, a zwďż˝aszcza ze zďż˝ej wiedzy o porodzie.

Lipschutz z USA zaobserwowaďż˝ typowďż˝ przeciwstawnoďż˝ďż˝ stanowisk wiďż˝kszoďż˝ci tradycyjnie postďż˝pujďż˝cych poďż˝oďż˝nikďż˝w i psychoanalitykďż˝w. Ci pierwsi uwaďż˝ajďż˝, ďż˝e porďż˝d u czďż˝owieka jest z reguďż˝y bolesny i przestaďż˝ byďż˝ normalnym procesem fizjologicznym, drudzy przywiďż˝zujďż˝ duďż˝ďż˝ wagďż˝ do czynnika nieďż˝wiadomej obrony i niepokoju, ktďż˝ry w znacznej mierze wpďż˝ywa na bolesnoďż˝ďż˝ porodu.

Obserwacja przebiegu porodu u kobiet, ktďż˝re poza procedurďż˝ zwiďż˝zanďż˝ z psychoanalizďż˝ nie przebyďż˝y ďż˝adnego specjalnego przygotowania do porodu wykazaďż˝a, ďż˝e z nielicznymi wyjďż˝tkami miaďż˝y one ďż˝atwy i bezbolesny porďż˝d.

Chertok z Paryďż˝a przeprowadzajďż˝c psychologiczne i psychiatryczne badania 116 kobiet w szeregu spotkaďż˝ od pierwszych tygodni ciďż˝ďż˝y stwierdziďż˝, ďż˝e najbardziej obciďż˝ďż˝ajďż˝co oprďż˝cz braku przygotowania na przebieg porodu wpďż˝ywajďż˝ takie czynniki jak: niechďż˝ďż˝ do macierzyďż˝stwa, negatywne nastawienie do spraw pďż˝ci, niewďż˝aďż˝ciwy sposďż˝b uďż˝wiadomienia seksualnego w dzieciďż˝stwie. Tak wiďż˝c wydarzenia z przeszďż˝oďż˝ci ciďż˝ďż˝ďż˝ na przebiegu czynnoďż˝ci porodowej. Przygotowanie przedporodowe zmniejsza ich wpďż˝yw ale go nie znosi. Obserwacje te pomagajďż˝ wyjaďż˝niďż˝ rďż˝ne skutki tego samego przygotowania.

Psychologia juďż˝ dawno uznaďż˝a, ďż˝e konflikty emocjonalne wyraďż˝ajďż˝ siďż˝ przez ukďż˝ady somatyczne. Wg profesora Fijaďż˝kowskiego nie ma narzďż˝du, za poďż˝rednictwem ktďż˝rego wyraziďż˝oby siďż˝ to bardziej niďż˝ kurczďż˝ca siďż˝ w czasie porodu macica. Stďż˝d lďż˝k u rodzďż˝cej kobiety powinien zostaďż˝ zastďż˝piony koncentracjďż˝ na wyuczonych w czasie ciďż˝ďż˝y umiejďż˝tnoďż˝ciach oddychania i relaksu, co sprzyja odprďż˝eniu ukďż˝adu nerwowo-miďż˝niowego. Dlatego teďż˝ propagatorzy szkďż˝ rodzenia porďż˝d rozumiejďż˝ jako zadanie dla obojga uczestniczďż˝cych w nim rodzicďż˝w, ktďż˝rzy w trakcie kursu uczyli siďż˝ przeciwdziaďż˝aďż˝ obronnym napiďż˝ciom zanim one siďż˝ pojawiďż˝ i ksztaďż˝towali postawďż˝ wraďż˝liwoďż˝ci i opiekuďż˝czoďż˝ci. Trudne godziny porodu to jakby egzamin wieďż˝czďż˝cy kurs szkoďż˝y rodzenia, jest to jednak przede wszystkim ďż˝yciowy egzamin dla rodzicďż˝w, sprawdzajďż˝cy siďż˝ďż˝ i jakoďż˝ďż˝ ich wzajemnych relacji, a takďż˝e ich gotowoďż˝ďż˝ przyjďż˝cia nowego czďż˝onka rodziny.

Nie sposďż˝b oprzeďż˝ siďż˝ wraďż˝eniu, iďż˝ to wďż˝aďż˝nie uczestnictwo w porodzie odpowiednio przygotowanego mďż˝a ma pomďż˝c kobiecie w zdystansowaniu siďż˝ od wďż˝asnych przeďż˝yďż˝, w uwolnieniu siďż˝ od troski wyďż˝ďż˝cznie o siebie, w uniezaleďż˝nieniu siďż˝ od wďż˝asnych doznaďż˝. To pozwala nie tylko na maksymalnďż˝ dyspozycyjnoďż˝ďż˝ matki i ojca wobec rodzďż˝cego siďż˝ dziecka. To pozwala takďż˝e na odwrďż˝cenie perspektywy: porďż˝d nie "odbywa siďż˝" lecz jest dzieďż˝em rodzďż˝cych, wynika z ich aktywnoďż˝ci, pracy nie tylko fizycznej ale w duďż˝ej mierze umysďż˝owej.

Bierna postawa kobiety oddanej na czas porodu w rďż˝ce poďż˝oďż˝nikďż˝w - autorytetďż˝w w dziedzinie rodzenia, postawa pogďż˝ďż˝biajďż˝ca irracjonalny lďż˝k o siebie i dziecko - zostaje zastďż˝piona aktywnďż˝ postawďż˝ rodzicďż˝w biorďż˝cych wspďż˝lnie odpowiedzialnoďż˝ďż˝ za zadanie urodzenia ich dziecka. Poďż˝oďż˝nik zaczyna byďż˝ traktowany jak ďż˝yczliwy doradca i przeszkolona medycznie pomoc. Lecz to rodzice wybierajďż˝ miejsce narodzin, sposďż˝b radzenia sobie z trudnoďż˝ciami typu: bďż˝l, zmďż˝czenie, poczucie bezradnoďż˝ci, lďż˝k itp., wybierajďż˝ takďż˝e pozycjďż˝, w jakiej kobieta urodzi, majďż˝ teďż˝ prawo decydowaďż˝ o ewentualnej analgezji. W toku dziejďż˝w cywilizacji staďż˝o siďż˝ tak, iďż˝ moment wystďż˝pienia porodu wyďż˝ďż˝czaďż˝ postawďż˝ macierzyďż˝skďż˝ kobiety aďż˝ do momentu opuszczenia szpitala wraz z noworodkiem. Osoby sprawujďż˝ce opiekďż˝ poďż˝oďż˝niczďż˝ ulegďż˝y wyobraďż˝eniu o swej wyďż˝ďż˝cznej odpowiedzialnoďż˝ci za losy rodzďż˝cej i dziecka. W prawidďż˝owym porodzie przygotowani maďż˝ďż˝onkowie sami sterujďż˝ porodem, korzystajďż˝c od czasu do czasu z nadzoru fachowego. Poďż˝oďż˝nictwo propagowane przez szkoďż˝y rodzenia ma zrezygnowaďż˝ z roztaczania nadmiernej opieki nad rodzinďż˝. Widzi siďż˝ koniecznoďż˝ďż˝ zmiany mentalnoďż˝ci zarďż˝wno ďż˝rodowiska medycznego, jak i spoďż˝eczeďż˝stwa, koniecznoďż˝ďż˝ wyeliminowania praktyk patriarchalnych mocno zakorzenionych w krďż˝gach poďż˝oďż˝nikďż˝w, przerwania "sznura pďż˝powiny", ktďż˝ry funkcjonuje w relacjach lekarz - pacjent. Poďż˝oďż˝nictwo powinno umoďż˝liwiďż˝ wspďż˝czesnej kobiecie akceptacjďż˝ ciďż˝ďż˝y i porodu jako czynnoďż˝ci naturalnej. Program kursu psychoprofilaktycznego obejmuje m.in. reedukacjďż˝ w zakresie wyobraďż˝eďż˝ o porodzie, gdyďż˝ ten naturalny akt splamiony jest dotkliwymi obciďż˝ďż˝eniami mitďż˝w, tabu, obaw i przesďż˝dďż˝w.