IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Decyzje �yciowo donios�e - stres wybor�w

Autor: �ukasz Kraw�tkowski

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Masz mo�liwo�� wyjazdu na dwuletnie stypendium naukowe za granic� - tam, gdzie zawsze chcia�e� jecha�. Wspania�a sprawa, prawda?

Dosta�a� propozycj� dobrze p�atnej pracy w innym mie�cie, daleko od obecnego miejsca zamieszkania. Fantastycznie! Tak?

Wyobra� sobie, �e dla niekt�rych ludzi to bardzo trudne i stresuj�ce sytuacje, powoduj�ce r�nego rodzaju kryzysy.

Osoba dowiedzia�a si� o mo�liwo�ci wyjazdu na stypendium zagraniczne, nie pokrywa �adnych koszt�w, ale to �adnych, nawet bilet na samolot ma op�acony. Na stypendium mo�e uczy� si�, zdobywa� now� wiedz�, podr�owa�, poznawa� inny kraj, inn� kultur�.

Kto� dosta� propozycj� dobrze p�atnej pracy daleko, daleko od obecnego miejsca zamieszkania. Awans, dobre pieni�dze. Wi�ksze pieni�dze i wi�ksze mo�liwo�ci. Mieszkanie ju� nakr�cone, przynajmniej tymczasowo.

Dla jednych ludzi to wspania�a okazja, bardzo du�a szansa. Dla innych - problem a nawet powa�ny kryzys �yciowy. Wi��e si� to z wieloma trudno�ciami dotycz�cymi przyjaci�, bliskich, rodziny, miejsca zamieszkania, �rodowiska, otoczenia, w kt�rym �yli. Znaczenia nabiera w�tpliwo��: "jak b�d� si� w danym miejscu czu�?" oraz fakt zmiany statusu materialnego i zmiany lub nabycia nowej roli rodzinnej, spo�ecznej.

Zmiana pracy i miejsca zamieszkania mo�e sta� si� decyzj� o wielkim znaczeniu egzystencjalnym, "decyzj� �yciowo donios��".

Mo�liwo�� przyj�cia atrakcyjnej pracy czy wyje�du na stypendium zagraniczne niesie ze sob� wiele pyta� o:

rodzin�: "czy partner ze mn� pojedzie? Czy zechce zmieni� miejsce pracy? Dotychczasowy tryb �ycia? Oddali� si� od swoich znajomych, przyjaci� i innych bliskich mu os�b?"; "A co z dzie�mi? To przecie� dla nich b�dzie trudne i stresuj�ce, je�li si� przeprowadzimy: nowa szko�a, nowi ludzie, zostawiaj� swoich znajomych w kraju?"; "A mo�e sam/-a wyjad�? Nie! Nie chc� zostawia� mojej rodziny! I Bardzo pragn� skorzysta� z tej mo�liwo�ci". Pojawiaj� si� takie my�li i jednocze�nie pojawia si� konflikt d��enie - d��enie. Osoba taka chcia�aby skorzysta� z szansy i jednocze�nie nie chce zostawia� rodziny.

przyjaci�: "Co z moimi przyjaci�mi? Jak prze�yj� takie rozstanie?"; "czy ja chc� tak rozlu�nia� kontakt? Tak zmienia� nasz� relacj�?!". Osoba taka dochodzi do wniosku, �e kontakt z przyjaci�mi nie b�dzie ju� taki jak zwykle; niekiedy oznacza to zerwanie kontakt�w, albo i bardzo powa�ne rozlu�nienie. To te� konflikt d��enie - d��enie. Taki konflikt to problem.

�rodowisko: "Jak si� b�d� czu� w nowym miejscu?", "A czy mi si� tam spodoba?", "A czy ludzie w otoczeniu b�d� przyja�ni?", "A jacy b�d� moi wsp�pracownicy? Znajomi"? Obok problemu d��enie - d��enie pojawia si� r�wnie� l�k, niepewno�� dotycz�ca nieznanego, w�asnych mo�liwo�ci poradzenia sobie w nieznanym �rodowisku, w nieprzewidywalnych, przynajmniej na pocz�tku, sytuacjach. To obawy dotycz�ce osobistych mo�liwo�ci odnalezienia si� w nowej sytuacji.

Taki rodzaj wyjazdu, jak si� okazuje, ma bardzo du�e znaczenie dla �ycia danego cz�owieka, bo zmienia je w bardzo du�ym stopniu. Ma r�wnie� znaczenie emocjonalne, poniewa� pojawia si� poczucie l�ku, niepewno�ci. Pojawia si� stres zwi�zany z konieczno�ci� dokonania r�nego rodzaju decyzji oraz zwi�zany z konsekwencjami tych�e, z tym, �e jedne decyzje poci�gaj� za sob� nast�pne, niekiedy ju� nieodwracalne.

Decyzja o ma��e�stwie czy zmianie partnera to r�wnie� spore wyzwanie dla niekt�rych os�b, bo to decyzje o bardzo du�ym znaczeniu, maj�ce wymiar egzystencjalny. Osoba zamierzaj�ca podj�� dokonuj�ca takich postanowie� odczuwa czasem stres z tym zwi�zany, r�wnie� pojawiaj� w tym przypadku pojawiaj� si� odczucia l�ku, niepewno�ci, niepokoju, smutku, irytacji czy z�o�ci.

"A czy ja b�d� szcz�liwa z tym m�czyzn�?", "A je�li to jaka� wariatka?", "A mo�e to alkoholik, albo narkoman?", "A mo�e ten b�dzie jeszcze gorszy?", "Czy ja chc� si� wi�za� na zawsze?", "Czy ja chc� takiego powa�nego, sta�ego, ograniczaj�cego wolno�� zwi�zku?". Te i inne tego typu pytania pojawiaj� si� w umys�ach os�b decyduj�cych si� na ma��e�stwo lub powa�ny zwi�zek partnerski. Te pytania to wyraz l�ku, niepewno�ci, jak r�wnie� w�tpliwo�ci, kt�re okre�laj� charakter takiej decyzji - takie pytania pokazuj�, �e decyzja ta ma donios�e znaczenie w �yciu tego cz�owieka. Z�o��, czy smutek pojawiaj� si� w sytuacji, kiedy osoba dostrzega, �e co� traci, np. w zwi�zkach monogamicznych mo�liwo�� kontakt�w intymnych z innymi osobami, mo�liwo�� wi�zania si� ma��e�stwem z inn� osob�. To kolejny argument za tym, �e decyzja o wej�ciu w zwi�zek partnerski, czy to pierwszy raz, czy nie jest decyzj� o donios�ym charakterze w �yciu cz�owieka.

A czy wyb�r studi�w, kierunku kszta�cenia mo�e by� stresuj�cym wyborem o charakterze egzystencjalnym? Dla niekt�rych os�b tak. Dlaczego? Poniewa� osoba decyduj�ca si� na dany kierunek studi�w wybiera w�a�ciwie swoj� dalsz� �cie�k� �yciow�, decyduje o tym - w pewnym stopniu - kim b�dzie: czy in�ynierem, aktorem, nauczycielem matematyki, t�umaczem, informatykiem, itp. To, w wymiarze psychologicznym, ma znaczenie okre�laj�ce w pewnym stopniu to�samo�� cz�owieka, jego poczucie sprawczo�ci, warto�ci osobistej; okre�la r�wnie� jego rol� w spo�ecze�stwie - w pewnym stopniu to, kim jest. Pytamy nawet dzieci "kim zostaniesz w przysz�o�ci?", cz�sto pytamy abiturient�w: "Kim chcesz zosta�? Na jakie studia si� wybierasz?", czy "Kim b�dziesz po tych studiach?" A oni odpowiadaj�: specjalist� do spraw zarz�dzania zasobami ludzkimi, in�ynierem budownictwa, itp. I to ma jakie� znaczenie w spo�ecze�stwie. Okre�la w pewien spos�b to�samo�� cz�owieka i tym samym jest donios�e �yciowo, i tym samym stresuje - wp�ywa na poczucie l�ku, powoduje w�tpliwo�ci. Podobnie jak w innych sytuacjach, niekt�re decyzje o kierunku studi�w mog� by� nieodwo�alne, bo na przyk�ad nie sta� danej osoby na zmian�, bo tutaj dosta�a stypendium, albo czuje si� ju� "za stara" by przenosi� si� na inny kierunek.

Pozostanie z osob� nieuleczalnie, chronicznie chor�, pozostanie z osob� chor� psychicznie, czy z osob� umieraj�c� to te� decyzja stresuj�ca i maj�ca dla wielu ludzi znaczenie �yciowe, donios�e ze wzgl�du na konsekwencje, jakie ta decyzja za sob� niesie. Chory partner, czy kto� z rodziny, to nie lada obowi�zek i odpowiedzialno�� oraz wielkie koszty emocjonalne dla osoby, kt�ra zamierza dzieli� z nim �ycie lub go otacza� opiek�. To koszty spo�eczne: pi�tno nadawane przez ludzi niewyrozumia�ych, to ograniczone relacje. Ale to r�wnie� chroniczny nierzadko l�k os�b przebywaj�cych z chorym. Kto� decyduj�cy si� na takie bycie podejmuje decyzj� donios�� �yciow�, poniewa� decyduje si� na wiele ogranicze� i emocjonalne wyeksploatowanie.

Tak� decyzj� jest r�wnie� wzi�cie dziecka pod opiek�, zaadoptowanie. Nowi opiekunowie te� do�wiadczaj� r�nego rodzaju trudno�ci, l�k�w, obaw zwi�zanych z poczuciem odpowiedzialno�ci, z tym, czy podo�aj�, czy spe�ni� swoj� rol�, czy b�d� dobrymi opiekunami. Taka wielka odpowiedzialno�� powoduje czasem wielki stres, szczeg�lnie na pocz�tku kontaktu z przysposobionym, zaadoptowanym dzieckiem. �ycie opiekun�w zmieni si� bezpowrotnie. B�d� stawiali czo�a trudnym dylematom, jak np. czy / jak informowa� swoje dziecko o fakcie adopcji. Decyzja taka wp�ynie na ich �ycie bardzo znacz�co.

Decyzj� �yciowo donios�� jest tak�e wyjazd za granic� do pracy i zostawienie rodziny w kraju. Osoby decyduj�ce si� na wyjazd za chlebem zostawiaj� swoich partner�w, swoje dzieci. �ycie takich rodzin zmienia si� znacznie. Dzieci takich os�b nazywane s� ju� "eurosierotami", co wskazuje m.in. na ich cierpienie. Wiele os�b podejmuj�cych tak� decyzj� do�wiadcza r�wnie� stresu zwi�zanego z tym wyborem. Takie osoby r�wnie� czuj� l�k, niepok�j, z�o��. Boj� si� zostawia� swoje rodziny, boj� si� jecha� do nowego kraju; z�oszcz� si� niekiedy na brak zrozumienia ze strony rodziny. To kolejny konflikt d��enie - d��enie, sytuacja, w kt�rej wyb�r nie obywa si� bez do�wiadczania stresu.

Stres wyboru

Decyzje �yciowo donios�e to cz�sto stres zwi�zany z wyborem. To zastanawianie si�, w�tpienie, to r�wnie� pr�ba warto�ciowania tego co ma by� i przewarto�ciowania tego, co dotychczas. Osoby dokonuj�ce wybor�w o charakterze znacz�cym dla ich egzystencji, sprawdzaj� i konfrontuj� si� z tym, co dla nich aktualnie jest wa�ne, warto�ciowe, najwa�niejsze, a z czego chc�, mog�, czy musz� zrezygnowa� i czy mog� to zrobi�, czy nie, czy chc� dokona� takiego wyboru, czy nie. A to jest stresuj�ce.

Co zrobi�

Pomy�l o tej sytuacji jak o sytuacji normalnej. Ludzie w momencie wa�nych �yciowo wybor�w do�wiadczaj� stresu. Tak po prostu jest.

W sytuacjach podejmowania decyzji o charakterze donios�ym dla �ycia warto po prostu zrobi� to, co pomaga w sytuacji do�wiadczania stresu: wdech, a potem nale�y powa�nie, sumiennie, z r�k� na sercu zastanowi� si�, co jest dla mnie wa�ne, co najwa�niejsze, a co najmniej wa�ne - czyli sprawdzi� swoje priorytety. Warto sprawdzi�, jakie s� moje potrzeby, co chc�, czego potrzebuj�. Jak tego chc� i czy tego w takim zakresie i w takiej postaci potrzebuj�, czy to b�dzie zgodne ze mn� i moimi potrzebami.

My�l�, �e konieczne jest r�wnie� sprawdzenie swoich mo�liwo�ci - czy mnie na to sta� w sensie zar�wno finansowym, jak r�wnie� w obszarze si�y fizycznej czy psychicznej. Warto siebie zapyta�: "Czy jestem w stanie tak pracowa�? Po tyle godzin? W takim charakterze?", "Czy jestem w stanie to psychicznie wytrzyma�?" itp. Warto zadawa� sobie pytania, czy mam takie mo�liwo�ci czasowe, si�owe, osobowo�ciowe...

Dokonuj�c wyboru donios�ego dla mojego �ycia nale�y r�wnie� przyjrze� si� konsekwencjom takiej decyzji: na kogo ona wp�ynie i w jakim stopniu i co to b�dzie oznacza�o dla mnie i dla tych os�b. Jakie koszty ponios� te osoby? A jakie ja?

Dobrze jest zapyta� siebie, czy warto. Czyli wracam do pytania o priorytety, o to, co dla mnie najwa�niejsze.

A je�li wci�� si� stresujesz i nie mo�esz dokona� wyboru, je�li widzisz, �e to decyzja bardzo, bardzo wa�na dla ciebie, mo�e warto skorzysta� z pomocy. Mo�e doradcy, psychoterapeuty, duszpasterza, czy bliskiego, zaufanego przyjaciela.

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2008-12-07)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com