IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Praca: moja mi�o�� i cichy zab�jca

Autor: Joanna Krawczyk

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Nie pozwalasz sobie na wolne i ca�e Twoje �ycie obraca si� wok� pracy? Zaniedbujesz siebie, bliskich i znajomych? Nie masz ju� zainteresowa� poza prac�? Zostajesz po godzinach, pracujesz coraz wi�cej a Twoja wydajno�� spada? By� mo�e cierpisz na pracoholizm..

Pracoholizm jest spo�ecznie akceptowany i po��dany, przez co trudny do zdiagnozowania jako zaburzenie, kt�re mo�na leczy�. Pracoholizm jest na�ogiem! Je�eli mocno anga�ujesz si� w prac�, zostajesz po godzinach, bierzesz prac� do domu, jeste� wymarzonym pracownikiem. Jednak czy po d�u�szym czasie Twoje �ycie jest nadal barwne, urozmaicone? Nadal masz wielu znajomych, dobre relacje z bliskimi? Nadal masz hobby? Czujesz, �e robisz w �yciu to, co lubisz i co daje Ci satysfakcj�?

Cechy charakterystyczne osoby cierpi�cej z powodu pracoholizmu*:
  • nieustanne �yjesz w pospiechu, ci�gle jeste� zaj�ty, robisz wiele rzeczy naraz
  • bierzesz na siebie du�� (i coraz wi�ksz�) ilo�� obowi�zk�w, staraj�c si� wywi�za� z nich w jak najkr�tszym czasie
  • odczuwasz narastaj�cy niepok�j, niecierpliwo��, rozdra�nienie i �le si� czujesz gdy nie pracujesz (bo czego� Ci brakuje). Powr�t do pracy natomiast likwiduje lub zmniejsza te dolegliwo�ci
  • w czasie wolnym, np. podczas urlopu szukasz sobie stale zaj��, planujesz co i kiedy zrobisz po powrocie do pracy, my�lisz o tym, ile zaleg�o�ci b�dziesz musia� nadrobi�
  • zaniedbujesz rodzin�, bliskich, znajomych. Zapominasz o wa�nych uroczysto�ciach, nie masz czasu na zabaw� z dzie�mi, rozmow� z �on�, wsp�lne sp�dzenie wieczoru, wyj�cie ze znajomymi albo jeste� zbyt zm�czony i nie masz na to ochoty
  • zaniedbujesz siebie i swoje potrzeby- zapominasz o jedzeniu, ma�o �pisz, nie masz czasu na hobby, rozrywk�, piel�gnowanie swoich zainteresowa�
  • stale odczuwasz wewn�trzn� presj� bycia doskona�ym i perfekcyjnego wykonywania pracy, przez co nie wsp�pracujesz i nie dzielisz si� prac� tylko bierzesz obowi�zki na siebie, by mie� pewno��, �e wykonasz je tak jak nale�y, jak najlepiej
  • ch�� idealnego wykonania pracy powoduje, �e zajmuje Ci to du�o czasu, stajesz si� mniej kreatywny, mimo coraz wi�kszego wk�adu swojej energii w zadanie
  • spadek Twojej wydajno�ci i kreatywno�ci powoduje spadek zadowolenia z siebie i jeszcze wi�ksze zaanga�owanie w prac�, aby� m�g� utrzyma� swoj� samoocen� na wzgl�dnie dobrym poziomie
  • rozmawiasz z kim�, ale tak naprawd� jeste� nieobecny i nie s�uchasz rozm�wcy, gdy� my�lisz o tym, ile rzeczy masz do zrobienia w najbli�szym czasie

W obecnych czasach trudno jest dosta� prac� i jeszcze trudniej jest j� utrzyma�. To mo�e powodowa�, �e czujesz presj� pracowania „na najwy�szych obrotach” i po�wi�cania wolnego czasu, by pokaza�, �e Ci zale�y. Niestety kosztem siebie. Jednak nie zawsze tak jest, �e musisz pracowa� ca�ymi dniami, nocami i weekendami. Mo�e jest inny pow�d tego, �e tak bardzo poch�ania Ci� praca?

Przyczyny pracoholizmu*:
  • rodzice/opiekuni powtarzali Ci, �e praca jest w �yciu najwa�niejsza. By� mo�e chcesz by� podobny do nich, bo s� wykszta�ceni, maj� „wysokie” stanowiska, presti�, du�o pracuj�. Mo�e wymagali/-j� tego te� od Ciebie.
  • Cz�sto s�ysza�e�/-a�, �e „nie jeste� jeszcze wystarczaj�co dobry/-a”, "musisz zas�u�y� sobie na mi�o�� i szacunek", "nie ma nic za darmo". Pracujesz, by by� docenionym/-�, podnie�� swoj� samoocen�, zas�u�y�, aby m�c by� obdarzonym/-� uczuciami przez bliskich
  • masz problemy osobiste, konflikt w rodzinie, nie dogadujesz si� z bliskimi, a praca pomaga Ci w odsuni�ciu od siebie trudnych, smutnych my�li, na kt�rych w�wczas si� nie skupiasz
  • czujesz si� "pusty/-a" wewn�trznie, samotny/-a, ma�o warto�ciowy/-a i dzi�ki pracy odzyskujesz sens �ycia, masz co�, co daje Ci satysfakcj� i dla czego mo�esz �y�. Pracuj�c mo�esz poczu� si� kim� warto�ciowym, kim�, kto ma wok� siebie wielu ludzi i �yje we wsp�lnocie
  • Tw�j b��dny spos�b my�lenia popycha Ci� w wir pracy, na przyk�ad:
    - "albo b�d� najlepszy/-a i zdob�d� awans, uznanie albo b�d� nic nie wart/-a i do niczego"
    - "tylko zdobywaj�c uznanie i b�d�c "kim�" mog� by� szcz�liwy/-a"
    - "musz� by� doskona�y/-a i wszystko robi� perfekcyjnie, bo tylko wtedy mog� by� szcz�liwy/-a"
  • w Twoim domu nie by�o du�o pieni�dzy, prze�ywa�e�/-a� bied� lub wydarzy�o si� co�, co spowodowa�o utrat� maj�tku, dorobku. Mo�esz odczuwa� nieustann� obaw�, i� dawna sytuacja si� powt�rzy i poprzez nadmiern� prac� chcie� zapobiec temu
  • odczuwasz poczucie winy i potrzeb� ukarania siebie (mo�liwe, �e nie�wiadom�), dlatego te� poprzez nadmiern� ilo�� pracy robisz sobie krzywd�, np. przem�czaj�c sw�j organizm
Co jeszcze sprzyja pracoholizmowi w obecnych czasach?
  • konkurencja na rynku pracy
  • szybki rozw�j techniki, post�py nauki, wywieraj�ce presj� ci�g�ego dokszta�cania si� i zdobywania nowych informacji
  • praca "na w�asny rachunek", np. prowadzenie w�asnej firmy
  • odpowiedzialna praca, wymagaj�ca kreatywno�ci, w kt�rej wa�ne jest bycie wykszta�conym, rodz�ce poczucie presji bycia lepszym, doskonalszym, precyzyjniejszym

Pracoholikiem nie jest si� od razu. Jest to proces stopniowego, coraz bardziej intensywnego "wci�gania" si� w prac�.

W jaki spos�b rozwija si� pracoholizm?
Fazy pracoholizmu Charakterystyczne objawy
Faza pocz�tkowa Ci�g�e my�lenie o pracy, nadgodziny i niech�� do zmiany takiego stylu �ycia, ukrywanie nadmiernej pracy, praca w wolnym czasie, ci�g�y pospiech i dokszta�canie si�, pogorszenie relacji z bliskimi i znajomymi, wyrzuty sumienia oraz liczne t�umaczenia „dlaczego tyle pracuj�”. Nieco p�niej- spostrzeganie warto�ci ludzi przez pryzmat ich pracy, rosn�ca pogarda dla niepracuj�cych, stany depresyjne, zaburzenia somatyczne (cielesne), cz�sto bagatelizowane
Faza krytyczna Zerwanie kontakt�w z osobami spoza pracy, problemy ze snem, luki w pami�ci. Pocz�tek dostrzegania problemu i pr�ba kontrolowania czasu pracy, zwykle nieskuteczna. Bez pracy- poczucie bezu�yteczno�ci oraz pustki. W fazie tej pog��bia si� depresja, jak r�wnie� mog� pojawi� si� wrzody �o��dka i nadci�nienie
Faza chroniczna Praca ca�odniowa, w dzie� i w noc, w czasie wolnym, lekcewa�enie snu, pogorszenie funkcjonowania spo�ecznego i zawodowego. W fazie tej mog� pojawi� si� pr�by radzenia sobie z trudno�ciami, takie jak nadu�ywanie alkoholu, narkotyk�w, �rodk�w pobudzaj�cych. Istnieje ryzyko wyst�pienia zawa�u.

Pracoholizm jest uzale�nieniem, kt�re - podobnie jak inne na�ogi - rozwija si� stopniowo. Na ka�dym etapie jego rozwoju mo�na go zatrzyma�, je�eli uda si� go rozpozna�. Im p�niej jednak zostanie rozpoznany, tym wi�cej czasu b�dzie potrzeba na wyzdrowienie. Dlatego wa�ne jest, aby zwraca� uwag� na wszelkie objawy i zachowania, kt�re mog� wskazywa� na nadmierne poch�oni�cie przez prac�, a zw�aszcza na:

  • stopniowe zatracanie granic praca - �ycie (praca staje si� ca�ym �yciem),
  • zwi�kszaj�c� si� izolacj� spo�eczn� (poza prac�)
  • pojawiaj�ce si� dolegliwo�ci cielesne, zaniedbania

S� osoby, kt�re funkcjonuj� podobnie do os�b cierpi�cych z powodu pracoholizmu, lecz z mniejszym nasileniem i ilo�ci� charakterystycznych objaw�w. Nie spe�niaj� dok�adnie kryteri�w uzale�nienia, natomiast znajduj� si� w grupie zagro�onej jego wyst�pieniem. St�d, je�eli masz w�tpliwo�ci czy jeste� uzale�niony/-a czy jeszcze (lub w og�le) nie, zg�o� si� na konsultacj� do psychologa. On mo�e pom�c ci w rozeznaniu, co takiego dzieje si� z tob� i w twoim �yciu, �e praca i obowi�zki s� dla ciebie tak wa�ne. W razie potrzeby na pewno uzyskasz informacj� co mo�esz z tym zrobi�, gdzie si� uda� po dalsz� pomoc. Lepiej dmucha� na zimne ni� popa�� w na��g, kt�ry pomo�e zag�uszy� r�ne trudno�ci, natomiast podst�pnie zniszczy ci �ycie.

* na podstawie wyk�adu "psychologia uzale�nie�" dr Paw�a Sikory

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2010-01-29)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com