IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Moja babcia ma depresj�

Autor: Joanna Krawczyk

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Babcia - sympatyczna, starsza kobieta, piek�ca ciastka, opiekuj�ca si� wnukami, rozpieszczaj�ca, pob�a�aj�ca dzieci�cym wybrykom. Wielu z nas nasuwa si� taki obraz, gdy s�yszymy s�owo „babcia”. Niestety nieraz nasza ukochana babcia bardzo cierpi, zamyka si� w domu, m�wi g��wnie o chorobach, traci ch�� �ycia.

Co sobie wtedy my�limy?

"Zestarza�a si�, sta�a si� zrz�dliwa, to naturalne, �e choruje"?
Warto jednak zainteresowa� si� tym, czy jej cierpienie i zachowanie nie jest spowodowane rozwijaj�c� si� depresj�.

Wiek podesz�y, kt�ry cz�sto nazywany jest staro�ci�, stanowi naturalny etap �ycia ka�dego cz�owieka. Przewa�nie obawiamy si� staro�ci, unikamy my�lenia o niej, gdy� kojarzy nam si� negatywnie z niedo��no�ci�, demencj�. To okres, w kt�rym pojawiaj� si� nowe i nasilaj� obecne choroby, pogarsza si� funkcjonowanie fizyczne, cz�owiek staje si� bardziej zale�nym od otoczenia, najbli�szych1. Staro�� ��czy si� te� nieodzownie z r�nymi utratami - umieraj� rodzice ("teraz ja jestem nast�pny"), znajomi, wsp�ma��onkowie, dzieci podros�y, za�o�y�y swoj� rodzin�. Wzrasta l�k przed samotno�ci�, obawa, �e "umr� w samotno�ci i nikt nie b�dzie wiedzia� o tym". Przej�cie na emerytur�, pogorszenie sytuacji finansowej, poczucie nieporadno�ci, izolacji mo�e powodowa� odsuni�cie si� w cie�, skupienie na sobie oraz stopniowe pogarszanie samopoczucia1.

Najcz�stsze przyczyny depresji u os�b starszych1:
  • Psychologiczne - utrata pozycji zawodowej, spo�ecznej, os�b bliskich, cel�w �yciowych
  • somatyczne - mia�d�yca, starzenie si� uk�adu nerwowego, choroby uk�adu kr��enia, upo�ledzone kr��enie m�zgowe, z�e od�ywianie. Niekt�re leki stosowane w leczeniu tych chor�b mog� wywo�ywa� objawy depresyjne.
  • wcze�niejsze prze�ywanie depresji i jej obecny nawr�t

Depresja w wieku podesz�ym jest podst�pn� chorob�, cz�sto niezauwa�aln� i mylon� z post�puj�cym pogarszaniem si� funkcjonowania starszej osoby2. Wbrew pozorom, jest jednym z najcz�stszych zaburze� psychicznych, do�wiadczanych w tym wieku1,3. Nie powinna by� traktowana przez lekarzy i rodzin� jako normalny stan zwi�zany z wiekiem, lecz jako choroba, kt�r� mo�na wyleczy�. �atwo jest nie zauwa�y�, �e babcia cierpi z powodu depresji, poniewa� zwykle przejawia si� ona w nast�puj�cy spos�b1,2,3:

  • spadek zainteresowa� (zw�aszcza �wiatem zewn�trznym), apatia, poczucie winy z powodu "bycia ci�arem" dla rodziny
  • zaburzenia nastroju, rozpacz, niepok�j, l�k, przekonanie o w�asnej kl�sce materialnej
  • problemy z pami�ci�, koncentracj�. Mo�na pomyli� je z rozpoczynaj�c� si� demencj� i nieodwracalnym pogorszeniem mo�liwo�ci umys�owych
  • spadek energii, wolne poruszanie si�, zm�czenie. Zwykle traktujemy te objawy jako naturalne w tym wieku, zwi�zane ze s�abn�cym organizmem
  • bezsenno��, utrata wagi
  • r�norodne objawy somatyczne. Z jednej strony mog� by� spowodowane realnymi chorobami organizmu starszej osoby, natomiast z drugiej strony mog� by� objawami depresji, kt�ra cz�sto u senior�w "ukrywa si�" za "mask�" dolegliwo�ci i b�l�w (b�le mi�ni, �wi�d, trudno�ci z wypr�nianiem).

Niezauwa�ana i nieleczona depresja u osoby starszej mo�e sta� si� "cichym zab�jc�" poprzez pogarszanie przebiegu wsp�wyst�puj�cych chor�b somatycznych1. Istnieje r�wnie� pogl�d, i� os�abia ona uk�ad immunologiczny (odporno�ciowy), co powoduje zwi�kszon� podatno�� na zachorowania, nasilenie istniej�cej choroby lub nawet �mier�2. Inn�, dramatyczn� konsekwencj� nieleczonej depresji mo�e by� samob�jstwo. Niestety w tej grupie wiekowej nie stanowi ono rzadko�ci, a wr�cz przeciwnie - wsp�czynnik zgon�w samob�jczych jest stosunkowo wysoki. Starsza osoba odbiera sobie �ycie zwykle skutecznie1. Zazwyczaj "nie wo�a o pomoc" w ten spos�b, a nawet je�li - wo�anie to mo�e by� odebrane jako pomy�ka w dawce lek�w albo objaw demencji.

    Ryzyko odebrania sobie �ycia zwi�kszaj�1:
  • poczucie izolacji, bycia niepotrzebnym, znalezienia si� poza spo�ecze�stwem
  • poczucie bycia gorszym, �ycia na marginesie rodziny i bycia niedostrzeganym
  • obarczanie si� poczuciem winy za k�opoty sprawiane rodzinie przez gorsze funkcjonowanie i zwi�kszon� potrzeb� opieki
  • trudno�ci materialne i niemo�no�� pogodzenia si� z przej�ciem na emerytur�
  • bycie oddanym do domu pomocy spo�ecznej, czy tzw. domu starc�w.
    W jaki spos�b mo�na pom�c starszej osobie, by zmniejszy� ryzyko zachorowania na depresj�?
  • zatroszcz si� o rodzica, czy babci�/dziadka, interesuj si� tym, co u niego si� dzieje, odwiedzaj go
  • sprawdzaj czasem, czy czego� nie potrzebuje, bo by� mo�e sam/a nie chce ci� o to prosi�.
  • pr�buj znajdywa� co�, w czym m�g�by pom�c, co m�g�by robi�, by czu� si� potrzebny waszej rodzinie
  • zapraszaj na uroczysto�ci rodzinne
  • zach�caj do ruchu, wyj�cia z domu, odwiedzania znajomych, kt�rzy pozostali
  • rozmawiaj i s�uchaj
  • nie lekcewa� wyst�puj�cych objaw�w chor�b, ale zwr�� uwag�, czy nie s� zwi�zane z depresyjno�ci� (zw�aszcza te nieuzasadnione medycznie)
  • kiedy podejrzewasz, �e osoba mo�e prze�ywa� depresj�, zach�� j� do wizyty u lekarza. W��czenie leku przeciwdepresyjnego mo�e poprawi� jej samopoczucie.

Wbrew powszechnym przekonaniom, wiek podesz�y mo�e by� radosnym etapem �ycia, je�eli cz�owiek potrafi si� z nim pogodzi� (szczeg�lnie z ograniczeniami) i znale�� cho� odrobin� przyjemno�ci. Wa�nym jest znalezienie swojego nowego miejsca w �wiecie, w kt�rym osoba starsza czuje si� warto�ciowa i potrzebna. Mo�na u�atwi� to babci czy dziadkowi troszcz�c si� o nich tak, jak oni dawniej o nas. Niew�tpliwie s� oni dla nas cennym �r�d�em wiedzy historycznej, dotycz�cej czas�w ich m�odo�ci Mo�na si� te� nauczy� od nich tajnik�w pieczenia ciast (wed�ug niezawodnych "babcinych" przepis�w), czy przygotowywania tradycyjnych, �wi�tecznych potraw. Jeanne Moreau powiedzia�a kiedy�: "Starzej�cy si� ludzie s� jak muzeum: niewa�na jest fasada, wa�na jest zawarto��". "Czy jest co� bardziej przyjemnego ni� staro�� otoczona m�odo�ci�, kt�ra chce si� czego� nauczy�?" (Cyceron).

Bibliografia:
1. Binczycka-Anholcer, M. (2005). Zachowania suicydalne os�b w starszym wieku. Suicydologia, tom I, nr 1, s. 77-87. Warszawa, Polskie Towarzystwo Suicydologiczne.
2. Hammen, C. (2004). Depresja. Modele kliniczne i techniki terapeutyczne. Gda�sk, GWP.
3. O`Connor, R. i Sheehy, N. (2003). Zrozumie� samob�jc�. Gda�sk, GWP.

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2010-05-10)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com