IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

My�li o jedzeniu w zaburzeniach od�ywiania

Autor: Karolina Zarychta

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Anoreksja (anorexia nervosa, jad�owstr�t psychiczny) i bulimia (bulimia nervosa, �ar�oczno�� psychiczna) s� najcz�ciej diagnozowanymi zaburzeniami od�ywiania. Wyst�puj� cz�ciej u kobiet ni� u m�czyzn, a najwi�cej przypadk�w zachorowa� obserwuje si� w okresie dorastania. Mo�liwych przyczyn tych chor�b jest wiele. Na powstanie i utrzymywanie si� anoreksji i bulimii ma wp�yw r�wnie wiele nak�adaj�cych si� na siebie czynnik�w.

Waga os�b diagnozowanych na anoreksj� nie przekracza 85% wagi oczekiwanej dla danego wzrostu i wieku. Jednak diagnoza nie opiera si� jedynie na niskiej wadze chorego. U chorych stwierdza si� r�wnie� du�e zniekszta�cenia w postrzeganiu w�asnego cia�a. Osoby takie uwa�aj� siebie za zbyt grube a swoj� wag� za zbyt wysok�. Obecny jest u nich ci�g�y strach przed przytyciem. Zaburzenia hormonalne mog� zatrzyma� zmiany fizyczne typowe dla okresu dojrzewania, powoduj�c na przyk�ad zanik miesi�czki (u kobiet) czy problemy z potencj� (u m�czyzn).

Diagnoza bulimii opiera si� natomiast na stwierdzeniu spo�ywania co najmniej dwa razy w tygodniu ilo�ci jedzenia, znacznie przekraczaj�cych mo�liwo�ci wi�kszo�ci ludzi, przez osob� chor�. Po takim epizodzie �ar�oczno�ci bulimik pr�buje odzyska� stracone poczucie kontroli i zapobiec przybraniu na wadze poprzez stosowanie r�nego rodzaju �rodk�w przeczyszczaj�cych, prowokowanie wymiot�w, g�odzenie si� lub intensywne �wiczenia. W bulimii, podobnie jak w anoreksji, obecny jest strach przed przytyciem, bulimicy staraj� si� utrzymywa� wag� swojego cia�a poni�ej wagi optymalnej.

Opisano wiele modeli t�umacz�cych proces powstawania i przebiegu zaburze� od�ywiania. Jednym z takich modeli jest poznawczy model zaburze� od�ywiania. Koncentruje si� on na przekonaniach i my�lach, jakie pojawiaj� si� u ludzi cierpi�cych na anoreksj� czy bulimi�. Jako �e osoby diagnozowane na zaburzenia od�ywiania ci�gle skupione s� na wygl�dzie swojego cia�a, uzale�niaj� swoj� samoocen� i nastr�j od wagi i wygl�du zewn�trznego. Jakiekolwiek niedoskona�o�ci cia�a, nawet te, kt�rych obiektywnie nie ma, mog� wi�c w konsekwencji prowadzi� do przejawiania zachowa� patologicznych, zagra�aj�cych zdrowiu a nawet �yciu, ale kt�re w szybki spos�b zapobiega� b�d� przybraniu na wadze.

Strach przed przytyciem powoduje u chorych na anoreksj� i bulimi� ci�g�� koncentracj� na jedzeniu. Poznawczy model zaburze� od�ywiania ogniskuje si� w�a�nie na my�lach os�b chorych, wyr�niono w nim trzy rodzaje my�li pojawiaj�cych si� u cierpi�cych na zaburzenia od�ywiania. S� to:

  • pozytywne my�li zwi�zane z jedzeniem
  • negatywne my�li zwi�zane z jedzeniem
  • my�li przyzwalaj�ce.

Pozytywne my�li na temat jedzenia dotycz� korzy�ci, kt�re - wed�ug osoby chorej na bulimi� i anoreksj� - p�yn� z jedzenia. Mo�e to by� na przyk�ad przekonanie, �e jedzenie zag�uszy nieprzyjemne my�li, wprawi cho�by na kr�tk� chwil� w lepszy nastr�j, pozwoli zapomnie� o strachu czy nudzie. Negatywne my�li koncentruj� si� na postrzeganych konsekwencjach jedzenia. B�d� to wszystkie my�li na temat tycia i utraty kontroli nad jedzeniem. My�li przyzwalaj�ce natomiast u�atwiaj� rozpocz�cie jedzenia, a p�niej kontynuowanie tego zachowania. Wszystkie te my�li s� automatyczne, przyt�aczaj�ce i ci�ko poddaj� si� kontroli. Pojawiaj� si� po sobie na zasadzie b��dnego ko�a i s� jednym z czynnik�w podtrzymuj�cych zaburzenia od�ywiania.

Negatywne my�li o sobie, o w�asnym wygl�dzie, o wadze i kszta�cie w�asnego cia�a (kt�re nierozerwalnie ��cz� si� z nisk� samoocen�, l�kiem i symptomami depresyjnymi) prowadz� do epizod�w �ar�oczno�ci. Najskuteczniejszym sposobem radzenia sobie z takimi negatywnymi emocjami wed�ug os�b cierpi�cych na anoreksj� czy bulimi� jest jedzenie, dlatego w odpowiedzi na te emocje pojawiaj� si� pozytywne my�li zwi�zane z jedzeniem. �agodz� one na pewien czas nieprzyjemne odczucia. Jednak zaraz po rozpocz�ciu jedzenia dochodzi do aktywacji my�li negatywnych, a u chorych budzi si� l�k przed konsekwencjami jedzenia. Te sprzeczne ze sob� typy my�li powoduj� powstanie my�li przyzwalaj�cych, kt�re prowadz� do niekontrolowanej �ar�oczno�ci i zaniku poczucia g�odu / syto�ci. Po takim epizodzie osoba chora znowu odczuwa negatywne emocje, obwinia siebie za to co si� sta�o, zaczyna martwi� si� o swoj� wag�, wstydzi si�. Prowadzi to po raz kolejny do prowokowania wymiot�w, stosowania �rodk�w przeczyszczaj�cych, g�od�wek czy restrykcyjnych diet, itd.

My�li bulimik�w r�ni� si� od my�li os�b cierpi�cych na anoreksj�. W anoreksji widoczne s� g��wnie pozytywne i negatywne my�li zwi�zane z jedzeniem oraz negatywne my�li o sobie. Brak my�li przyzwalaj�cych powoduje, �e nawet spo�ycie niewielkiej ilo�ci pokarmu skutkuje wyst�pieniem my�li negatywnych na temat jedzenia. Zasada aktywowania i dzia�ania tych my�li jest jednak taka sama w obu tych chorobach.

My�l�c o zaburzeniach od�ywiania cz�sto dostrzegamy jedynie fizyczne objawy choroby, takie jak niska waga cia�a, prowokowanie wymiot�w czy ci�g�e narzekanie na mankamenty w�asnego cia�a. Jednak anoreksja i bulimia to choroby nie tylko cia�a, ale te� umys�u. Waga w normie nie oznacza zdrowia, a waga poni�ej normy nie zawsze oznacza chorob�. Dlatego tak wa�na jest kompleksowa diagnoza zaburze� od�ywiania, dostrze�enie zaburze� r�wnie� w sferze my�li i nastroju.

Literatura:
American Psychiatric Assiciation. (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (Fourth Edition) (DSM-IV). Washington, DC.

World Health Organization. (1992). The ICD-10. Classification of Mental and Behavioural Disorders. Clinical descriptions and diagnostic guidelines.

Cooper, M. J., Todd, G., Wells, A. (2004). A cognitive model of bulimia nervosa. British Journal of Clinical Psychology, 43, 1-16.

Cooper, M. J., Todd, G., Woolrich, R., Somerville, K., Wells, A. (2006). Assessing eating disorder thoughts and behaviors: the development and preliminary evaluation of two questionnaires. Cognitive Therapy and Research, 30, 551-570.

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2010-09-30)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com