IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

D�wi�kiem po �ycie
wykorzystanie muzyki i muzykoterapii do pomocy osobom zagro�onym samob�jstwem - Cz. 1

Autor: Joanna Krawczyk

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Kiedy �ycie wydaje ci si� nie do zniesienia i my�lisz o samob�jstwie, mo�esz uzyska� pomoc i wsparcie w zmaganiu si� ze swoimi trudno�ciami poprzez wykorzystanie muzyki i muzykoterapii jako jednej z form wspomagania specjalistycznego leczenia. Mo�esz pracowa� zar�wno pod okiem wykwalifikowanego terapeuty, jak i w pewnym stopniu samodzielnie, przy znajomo�ci odpowiednich, przedstawionych w artykule zasad.

Czym jest muzykoterapia?

Jest to forma terapii, wykorzystuj�ca muzyk� jako �rodek, kt�rym mo�na oddzia�ywa� na cia�o i psychik� cz�owieka1. Nie jest ona samodzieln� metod� leczenia, ale je wspomaga. Jej zalet� jest fakt, �e wiele os�b lubi muzyk�, lubi s�ucha� piosenek, niekt�rzy lubi� �piewa�, niekt�rzy potrafi� gra� na instrumentach, niekt�rzy lubi� ta�czy�. Dzi�ki temu, uczestnicz�c w zaj�ciach muzykoterapii ��czy si� przyjemno�� z oddzia�ywaniem prozdrowotnym.
Profesjonalna muzykoterapia wymaga nauki i specjalnego przygotowania akademickiego, gdzie specjalista uczy si� prowadzi� zaj�cia odpowiednio przygotowane i dopasowane do konkretnego celu terapeutycznego. Jednak w nieprofesjonalnej formie ka�dy mo�e zastosowa� wobec siebie lub kogo� muzyk� o charakterze zbli�onym do muzykoterapii. Warto jednak wiedzie�, na co zwraca� uwag� w zwi�zku z muzyk� i jak mo�e ona wp�yn�� na cz�owieka my�l�cego o zabiciu siebie.

Negatywny wp�yw muzyki na psychik� cz�owieka

Ka�dy cz�owiek ma naturaln� tendencj� do wybierania utwor�w, jakie s�ucha, zbli�onych do swojego nastroju. To powoduje, �e kiedy jeste� w obni�onym nastroju, smutny, melancholijny, zazwyczaj s�uchasz podobnej muzyki do swojego samopoczucia, cz�sto nie�wiadomie pog��biaj�c u siebie stan smutku i beznadziejno�ci. Kiedy jeste� w depresyjnym nastroju, pogorszy� go mo�e muzyka, w kt�rej powtarzaj� si� sta�e rytmy ze sta��, ma�o zmieniaj�c� si� melodi�2 (np. "�mier� Azy" E. Griega). Istnieje wiele piosenek, kt�rych tre�� nawi�zuje do odebrania sobie �ycia i przekazuje, jak okropny jest �wiat, jak ci�kie jest �ycie, pe�ne samotno�ci, niesprawiedliwo�ci i beznadziejno�ci. Ws�uchuj�c si� w pesymistyczn� tre�� i s�uchaj�c "do�uj�cej" muzyki, b�dzie ci trudno zmieni� swoje negatywne nastawienie do �ycia2 . Warto pami�ta� jednak, �e tw�j stan jest przej�ciowy, �e je�eli go przetrwasz, dasz sobie szans� i skorzystasz z pomocy, twoje spojrzenie na trudn� sytuacj� mo�e si� zmieni�. „Do�uj�ca” muzyka niestety ci w tym nie pomo�e.

Kilka s��w zwi�zanych z pozytywnym wp�ywem muzyki na osoby my�l�ce o samob�jstwie lub, kt�re prze�y�y nieudan� pr�b�:
  • "Muzyka wyci�gn�a mnie z niebytu. Muzyka uratowa�a mi �ycie"
  • "my�li o �mierci i niebycie powracaj� (...) pr�buj� si� (...) wycisza� muzyk� je�li potrzebuj� wyciszenia lub puszczam sobie jakie� �ywe i weso�e kawa�ki"6.
  • "Ten czas by� najtrudniejszym okresem bo nawiedzi�a mnie wtedy depresja, pr�by samob�jcze i choroba. Co mi pomog�o to znie��? Oczywi�cie tw�rczo�� TATU. Jestem im za to dozgonnie wdzi�czny... Gdybym ich wtedy nie mia�, teraz by mnie nie by�o, bo pomog�y mi one [piosenki] my�le�"7.
  • Erwin Ringel cytuje wypowied� Artura Rubinsteina, kt�ry po nieudanej pr�bie samob�jczej powiedzia�: "(...) pozbawiony resztki si�, d�ugi czas gorzko p�aka�em (...) poku�tyka�em do fortepianu i wyp�akiwa�em si� (...) za po�rednictwem muzyki. Muzyko, (...) ty w�a�nie tamtego (...) dnia przywr�ci�a� mnie �yciu!"5.
W jaki spos�b muzykoterapia mo�e wspom�c psychoterapi� i jakie s� zalety ��czenia obu form terapii

Przede wszystkim podstaw� muzykoterapii s� r�ne szko�y psychoterapeutyczne, st�d mo�liwo�� realizowania podobnych cel�w w obu terapiach i wzajemnego si� ich uzupe�niania3. Mo�e si� bowiem zdarzy�, �e osoba my�l�ca o samob�jstwie nie powie tego psychologowi, natomiast w swoich skojarzeniach i wyobra�eniach do muzyki mo�e ujawni� swoje my�li i plany (i odwrotnie). Muzykoterapia mo�e wspiera� psychoterapi�, pot�gowa� jej efekty, jak r�wnie� uzupe�nia� j� i wzbogaca� warto�ciowymi, cz�sto nowymi informacjami, zdobytymi podczas spotka� terapeutycznych4.

Dobrze, �eby muzykoterapeuta m�g� mie� kontakt z twoim terapeut� i �eby mogli wsp�lnie ustali�, co b�dzie dobre dla ciebie i jaki cel chcecie osi�gn��. W�wczas mo�esz pracowa� nad pewnymi swoimi trudno�ciami i prze�yciami ze zdwojon� si��. By� mo�e pewne rzeczy b�dzie ci �atwiej om�wi� i prze�y� rozmawiaj�c z psychologiem, a pewne rzeczy �atwiej b�dzie ci odegra� za pomoc� instrumentu (s� to proste instrumenty, na kt�rych ka�dy potrafi zagra�), czy wyrazi� �piewem, ruchem, wyobra�eniami do utwor�w, improwizacj�. Zdarza si�, �e czasem �atwiej (zw�aszcza na pocz�tku) co� zagra�, zata�czy�, czy zaimprowizowa�, ni� powiedzie�. Mo�liwe, �e na muzykoterapii przypomnisz sobie lub prze�yjesz co�, co chcia�by� om�wi� p�niej ze swoim terapeut� albo na terapii zdarzy si� co�, co b�dziesz chcia� prze�y� s�uchaj�c specjalnie przygotowanej do tego muzyki.

Charakterystyczne prze�ycia i zachowania os�b sk�onnych do podj�cia pr�by samob�jczej5:
  1. Poczucie beznadziejno�ci i braku wyj�cia ze swojej trudnej sytuacji
  2. Sztywne, ograniczone my�lenie, nieumiej�tno�� zauwa�ania r�nych wyj�� z obecnej sytuacji
  3. Os�abienie lub wycofanie si� z kontakt�w z lud�mi
  4. Poczucie braku czego�, co stanowi�o wcze�niej wa�n� warto��, co by�o istotne w �yciu
  5. Zahamowanie agresji i nieprzyjemnych uczu� (z�o�ci, gniewu, nienawi�ci, urazy), nie wyra�anie ich i "duszenie w sobie", co sprzyja ich narastaniu wewn�trz cz�owieka i skierowaniu na siebie w postaci samookaleczenia lub samob�jstwa.

Stan, w kt�rym rozwa�a si� mo�liwo�� pope�nienia samob�jstwa jest niebezpieczny i specyficzny. Jego specyfika polega na tym, �e nie widzi si� wyj�cia ze swojej sytuacji, mo�liwo�ci poradzenia sobie z "g�r�" emocji i chce si� uciec od �ycia i stawienia czo�a trudno�ciom. Mo�na jednak konstruktywnie rozwi�za� trudn� sytuacj�, zwracaj�c si� po pomoc (czasem wystarczy rozmowa) do zaufanych os�b lub do specjalisty. W ci�kich chwilach mo�e tak�e pom�c muzyka, �piew, taniec, lecz wa�ne jest, aby nie pozwoli� sobie na bycie samemu, bez wsparcia. Kiedy my�lisz o swojej �mierci, warto skorzysta� z kontaktu z terapeut� (czasem te� potrzebne mog� by� leki), jak r�wnie� z zaj�� muzykoterapeutycznych. Dzi�ki temu, ucz�szczaj�c na kompleksow�, wielostronn� terapi�, �atwiej mo�e by� ci poradzi� sobie z tym, co powoduje, �e �ycie przestaje by� dla ciebie warto�ciowe. Je�eli lubisz muzyk� i chcia�by� podj�� trud dania sobie szansy na rozwi�zanie trudno�ci i zmian� swojego podej�cia do nich, opr�cz terapii mo�esz razem z muzykoterapeut� znale�� muzyk� (lub inn� form� muzycznej aktywno�ci), kt�ra mo�e ci pom�c w trudnych chwilach.

Co mo�esz zyska� dzi�ki muzykoterapii:
  • mo�esz nauczy� si� wyra�ania emocji za pomoc� instrument�w (gdy np. zbyt trudne jest ich nazywanie lub m�wienie o nich), skojarze� do muzyki, ruchu i bezpo�rednio, bez konsekwencji, w bezpiecznej atmosferze
  • mo�esz dzi�ki rozmowie po wys�uchaniu utwor�w i poznaniu skojarze� innych os�b (je�eli to zaj�cia grupowe) spr�bowa� spojrze� na pewne sprawy w r�nych aspektach, wielowymiarowo, mniej beznadziejnie
  • podczas zaj�� grupowych mo�esz si� przekona�, �e s� osoby dla ciebie �yczliwe, lubi�ce ci�, kt�rym na tobie zale�y
  • mo�esz spr�bowa� pewne trudne dla ciebie sytuacje "odegra�" z kim� na instrumentach i uczy� si� radzi� sobie z nimi
  • mo�esz nauczy� si� radzenia sobie z narastaj�cym napi�ciem, stresem poprzez techniki relaksacyjne, wyciszaj�ce
  • mo�esz za pomoc� muzyki, wsp�lnie z terapeut�, z grup� poszuka� czego�, co by� chcia�, co jest dla ciebie wa�ne, odnale�� swoje mocne strony
  • mo�esz nauczy� si� zauwa�ania zwi�zku mi�dzy twoim spostrzeganiem sytuacji, prze�ywaniem emocji i zachowaniem
  • poprzez nauk� wizualizacji mo�esz zobaczy�, �e masz wp�yw na swoje �ycie i zmiany w nim zale�� od ciebie.
Jak sam mo�esz wykorzysta� muzyk�, aby poczu� si� lepiej:
  • Zwracaj uwag� na to, jakiej muzyki s�uchasz. Spr�buj wprowadzi� w niej cho� ma�� zmian� i wybra� muzyk� nieco �ywsz� (nie musi by� bardzo �ywa), bardziej optymistyczn�, ze zmieniaj�c� si� melodi�
  • kiedy s�yszysz piosenk� o przygn�biaj�cej tre�ci, postaraj si� j� wy��czy� i znale�� piosenk� bardziej neutraln�. Je�eli zauwa�ysz, �e w ka�dej tre�ci dopatrujesz si� smutnych interpretacji (czego� na niekorzy�� �ycia), spr�buj zastanowi� si�, jak by odbiera�a t� tre�� osoba nie my�l�ca o �mierci (mo�esz sobie wypisa� twoje pomys�y i jej). W razie potrzeby mo�esz poprosi� kogo� bliskiego, kto czuje si� inaczej ni� ty i zapyta�, jak on odbiera tre�� piosenki
  • Je�eli czujesz, �e masz w sobie du�o emocji, kt�re narastaj� i trudno ci z nimi wytrzyma�, mo�esz w��czy� muzyk�, kt�ra ci� pobudza i emocjonalnie porusza, spr�bowa� �piewa� jak najg�o�niej potrafisz, ta�czy� (lub dowolnie si� rusza�).

Metody te mog� pomaga� i by� skuteczne, jednak w sytuacji nasilonych my�li samob�jczych nie zast�pi� one kontaktu ze specjalist�.

1. Natanson, T. (1979). Wst�p do nauki o muzykoterapii. Wroc�aw, Zak�ad Narodowy im. Ossoli�skich
2. Ringel, E. (1992). Nerwica a samozniszczenie. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN
3. Maranto, Ch. D. (1993). Music Therapy Clinical Practice: A Global Perspective and Classification System. W: Music Therapy International perspectives/ Edit. Cheryl Dileo Maranto- pipersville, Pensylwania: Jeffrey Books, s. 683-706.
4. Janicki, A. (1983). Muzykoterapia w lecznictwie psychiatrycznym. W: Natanson, T. (red.), Zeszyt Naukowy Akademii Muzycznej we Wroc�awiu nr 34, s. 7-28.
5. Ringel, E. (1987). Gdy �ycie traci sens. Rozwa�ania o samob�jstwie. Szczecin, wyd. "Glob", s. 212.
6. http://www.psychiatria.pl/forum/vt,49,243,44515
7. http://forum.tatumusic.eu/viewtopic.php?f=8&t;=56&start;=0

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2010-10-15)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com