IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

Jak pomďż˝c osobie dotkniďż˝tej samobďż˝jczďż˝ ďż˝mierciďż˝ osoby bliskiej

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

W roku 2009 Komenda Gďż˝ďż˝wna Policji zanotowaďż˝a 4.384 "zamachy samobďż˝jcze zakoďż˝czone zgonem". Te dane statystyczne nie sďż˝ zwykďż˝ďż˝, nic nie znaczďż˝cďż˝ liczbďż˝, gdyďż˝ oznaczajďż˝ one tragediďż˝ prawie czterech i pďż˝ tysiďż˝ca osďż˝b, ktďż˝re zdecydowaďż˝y siďż˝ odebraďż˝ sobie ďż˝ycie, ale teďż˝ tragediďż˝ tysiďż˝cy, moďż˝e nawet kilkunastu tysiďż˝cy osďż˝b (rodzin, przyjaciďż˝, znajomych, wspďż˝pracownikďż˝w, sďż˝siadďż˝w, itd.), ktďż˝re ďż˝yjďż˝ dalej w wielkim cierpieniu po jej stracie.

Samobďż˝jcza ďż˝mierďż˝ ukochanej osoby to jedno z najtrudniejszych przeďż˝yďż˝, jakie moďż˝e doďż˝wiadczyďż˝ czďż˝owiek. Bliscy osďż˝b, ktďż˝re popeďż˝niďż˝y samobďż˝jstwo muszďż˝ zmierzyďż˝ siďż˝ z podobnymi emocjami, jakie pojawiajďż˝ siďż˝ u wiďż˝kszoďż˝ci tych, ktďż˝rzy opďż˝akujďż˝ ďż˝mierďż˝ swoich najbliďż˝szych. Jednak oprďż˝cz szerokiej gamy intensywnych emocji, smutku i cierpienia, stajďż˝ one rďż˝wnieďż˝ twarzďż˝ w twarz z przytďż˝aczajďż˝cym poczuciem winy, zďż˝oďż˝ci i wstydu, a nierzadko rďż˝wnieďż˝ ze stygmatyzacjďż˝ ze strony otoczenia.

Taka strata jest przytďż˝aczajďż˝cym doďż˝wiadczeniem, stawia przed koniecznoďż˝ciďż˝ zmierzenia siďż˝ z mnďż˝stwem pytaďż˝ bez odpowiedzi. Ciďż˝gďż˝e pytania "dlaczego?" i zastanawianie siďż˝ nad tym "co by byďż˝o, gdyby" majďż˝ znaczďż˝cy wpďż˝yw na, czďż˝sto przedďż˝uďż˝ajďż˝cy siďż˝ w przypadku ďż˝mierci samobďż˝jczej, okres ďż˝aďż˝oby. Zdarza siďż˝, ďż˝e osoby, ktďż˝re musiaďż˝y zmierzyďż˝ siďż˝ z takďż˝ stratďż˝ cierpiďż˝ przez caďż˝e lata po ďż˝mierci osoby bliskiej. Czďż˝sto przyczyniajďż˝ siďż˝ do tego milczenie tych osďż˝b, jak i lďż˝k przed poruszaniem tematu samobďż˝jstwa przez ich otoczenie. Moďż˝e to mieďż˝ zwiďż˝zek z tym, iďż˝ samobďż˝jstwo nadal jest tematem tabu, ale teďż˝ z obawďż˝ przed stosowaniem jakichkolwiek dziaďż˝aďż˝ zmierzajďż˝cych do pocieszenia osďż˝b pogrďż˝ďż˝onych w ďż˝aďż˝obie. Chcďż˝c wesprzeďż˝ osoby, ktďż˝re straciďż˝y kogoďż˝ w wyniku ďż˝mierci samobďż˝jczej, mogďż˝ pojawiďż˝ siďż˝ rďż˝ne wďż˝tpliwoďż˝ci co do tego, jak zachowaďż˝ siďż˝ wobec nich, co powiedzieďż˝, kiedy, jak i czy w ogďż˝le oferowaďż˝ swojďż˝ pomoc. Stďż˝d teďż˝, w porďż˝wnaniu z rodzinami, ktďż˝re doďż˝wiadczyďż˝y ďż˝mierci kogoďż˝ bliskiego z przyczyn naturalnych, rodziny po samobďż˝jczej ďż˝mierci osoby bliskiej otrzymujďż˝ zazwyczaj znacznie mniej wsparcia emocjonalnego w odpowiedzi na swojďż˝ rozpacz, smutek i ďż˝al.

Jeďż˝eli w Twoim otoczeniu jest osoba, ktďż˝ra straciďż˝a kogoďż˝ bliskiego w wyniku ďż˝mierci samobďż˝jczej i zdecydowaďż˝eďż˝ / zdecydowaďż˝aďż˝ siďż˝ jďż˝ wesprzeďż˝, to pamiďż˝taj, iďż˝ najwaďż˝niejszďż˝ i najbardziej pomocnďż˝ rzeczďż˝, jakďż˝ moďż˝esz zrobiďż˝ dla tej osoby jest jej wysďż˝uchanie. Bez oceniania, krytykowania i uprzedzeďż˝. Rozmowa o samobďż˝jstwie i o osobie zmarďż˝ej najczďż˝ciej jest trudna, ale potrzebna osobom ktďż˝rej ktoďż˝ bliski odebraďż˝ sobie ďż˝ycie, poniewaďż˝ w swoim wielkim bďż˝lu potrzebujďż˝ wsparcia i wspďż˝czucia.

Czďż˝stďż˝ reakcjďż˝ w odpowiedzi na ďż˝aďż˝obďż˝ jest czekanie na zainicjowanie rozmowy przez osoby w niej pogrďż˝ďż˝one. Warto wiedzieďż˝, ďż˝e przez pierwsze miesiďż˝ce mogďż˝ mieďż˝ one jednak trudnoďż˝ci by mďż˝wiďż˝ o zmarďż˝ym i o swoich przeďż˝yciach. Zaakceptuj to. Nie staraj siďż˝ za wszelkďż˝ cenďż˝ przeďż˝amaďż˝ ciszy, pozwďż˝l na przerwanie jej osobie przeďż˝ywajďż˝cej ďż˝aďż˝obďż˝. Pomďż˝c jej w tym moďż˝esz sďż˝uchajďż˝c tego, co gotowa jest w danym momencie Tobie powiedzieďż˝, nawet jeďż˝eli powtarza to samo po raz kolejny. Juďż˝ wyraďż˝enie chďż˝ci wysďż˝uchania i bycie z niďż˝, w tak ciďż˝kim dla niej momencie, sďż˝ bardzo waďż˝ne. Pamiďż˝taj, ďż˝e rozmowa moďż˝e pomďż˝c, ale prowadzona na siďż˝ďż˝ moďż˝e tylko pogďż˝ďż˝biďż˝ bďż˝l Twojego rozmďż˝wcy.

Nie musisz wiedzieďż˝ co mďż˝wiďż˝, nie wymagaj tego od siebie. Samobďż˝jstwo moďż˝e wzbudzaďż˝ skrajne emocje, a nawet przeraďż˝aďż˝, rďż˝wnieďż˝ Ciebie. Skup siďż˝ na sďż˝owach swojego rozmďż˝wcy, podďż˝ďż˝aj za nimi, nie zastanawiaj siďż˝ nad tym, co za chwilďż˝ odpowiesz. Twoja fizyczna obecnoďż˝ďż˝ i zrozumienie, mogďż˝ byďż˝ waďż˝niejsze niďż˝ jakiekolwiek sďż˝owa. Nie dziw siďż˝ teďż˝ nagďż˝ym wybuchom emocji i pďż˝aczu, poczuciu winy czy wstydu. Bďż˝dďż˝ cierpliwy, nie staraj siďż˝ pocieszaďż˝ na siďż˝ďż˝. Pamiďż˝taj, ďż˝e ďż˝zy sďż˝ naturalnďż˝ formďż˝ wyraďż˝ania smutku, ďż˝alu i bďż˝lu po stracie kogoďż˝ bliskiego. Pozwďż˝l rozmďż˝wcy na nie i nie hamuj ich.

Szukanie wytďż˝umaczenia i nadawanie sensu samobďż˝jczej ďż˝mierci sďż˝ istotne dla procesu przeďż˝ywania ďż˝aďż˝oby. Nie staraj siďż˝ jednak pomagaďż˝ podsuwajďż˝c wďż˝asne opinie, najwaďż˝niejsze jest to jakie znaczenie nada temu zdarzeniu osoba przeďż˝ywajďż˝ca ďż˝aďż˝obďż˝. Nie szukaj teďż˝ odpowiedzi na pytania "dlaczego?", "po co?", "co by byďż˝o, gdyby", nie pocieszaj sďż˝owami "wszystko bďż˝dzie dobrze", "czas leczy rany", "musisz byďż˝ teraz silny / silna", "jakoďż˝ sobie poradzisz". Nawet wypowiedziane w dobrej wierze, mogďż˝ raniďż˝ i umniejszaďż˝ stratďż˝ osoby pogrďż˝ďż˝onej w ďż˝aďż˝obie. Staraj siďż˝ nie oceniaďż˝ i nie upraszczaďż˝ tego, co przeďż˝ywa Twďż˝j rozmďż˝wca lub co mogďż˝a przeďż˝ywaďż˝ osoba, ktďż˝ra odebraďż˝a sobie ďż˝ycie. Nie moďż˝esz tego wiedzieďż˝, kaďż˝dy przeďż˝ywa ďż˝aďż˝obďż˝ na swďż˝j wďż˝asny sposďż˝b.

Bďż˝dďż˝ ďż˝wiadomy istnienia grup wsparcia i moďż˝liwoďż˝ci skorzystania z profesjonalnej pomocy psychologicznej czy psychoterapeutycznej w czasie ďż˝aďż˝oby po starcie kogoďż˝ bliskiego. Jeďż˝eli poczujesz, ďż˝e taka pomoc jest potrzebna, zaproponuj rozmďż˝wcy skorzystanie z niej. Moďż˝esz podaďż˝ adresy poradni czy gabinetďż˝w, gdzie prowadzone sďż˝ grupy i spotkania indywidualne lub pomďż˝c w ich poszukiwaniu.

W czasie ďż˝wiďż˝t czy przy okazji rďż˝nych rocznic, jak urodziny czy rocznice samobďż˝jczej ďż˝mierci osoby bliskiej, emocje mogďż˝ przybieraďż˝ na sile. Miej to na uwadze, moďż˝esz zaoferowaďż˝ swojďż˝ obecnoďż˝ďż˝ w tych dniach, dajďż˝c tym samym wyraz pamiďż˝ci o osobie zmarďż˝ej. Nawet na dďż˝ugo po samym tragicznym wydarzeniu i pogrzebie, Twoje wsparcie na pewno bďż˝dzie cenne.

Pamiďż˝taj teďż˝ o sobie! Ty rďż˝wnieďż˝ moďż˝esz doďż˝wiadczyďż˝ trudnych emocji, smutku i ďż˝alu, nie wypieraj ich, nie staraj siďż˝ im zaprzeczaďż˝, masz do nich prawo. Zrďż˝b dla siebie coďż˝ przyjemnego, pozwďż˝l sobie na czas tylko dla siebie. "Najgorszďż˝ rzeczďż˝, jakďż˝ moďż˝na zrobiďż˝ udzielajďż˝c komuďż˝ pomocy, jest zapomnieďż˝ o sobie" (Anthony de Mello).