IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

Barwy psychoterapii - PODEJďż˝CIE PSYCHOANALITYCZNE

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Wywiad z Jolantďż˝ ďż˝agodziďż˝skďż˝, certyfikowanďż˝ psychoterapeutkďż˝ psychoanalitycznďż˝, bďż˝dďż˝cy fragmentem e-booka "Psychoterapia po ludzku", wydanego przez Stowarzyszenie INTRO.

Stowarzyszenie INTRO: Jak wyglďż˝da terapia w nurcie psychoanalitycznym?

Jolanta ďż˝agodziďż˝ska: Terapiďż˝ poprzedzajďż˝ konsultacje, podczas ktďż˝rych terapeuta razem z osobďż˝, ktďż˝ra zgďż˝asza siďż˝ po pomoc, okreďż˝lajďż˝ na czym polega problem i — jeďż˝li pacjent jest zainteresowany poznaniem siebie i wďż˝asnym rozwojem — umawiajďż˝ siďż˝ na dalszďż˝ wspďż˝pracďż˝ w postaci dďż˝ugoterminowej psychoterapii indywidualnej. Czasami moďż˝e to byďż˝ terapia krďż˝tkoterminowa lub cykl spotkaďż˝ z parďż˝ albo rodzinďż˝. Terapeuta proponuje czďż˝stotliwoďż˝ďż˝ spotkaďż˝, kierujďż˝c siďż˝ skutecznoďż˝ciďż˝ i trwaďż˝oďż˝ciďż˝ efektďż˝w terapii oraz potrzebďż˝ ochrony pacjenta. Ustalajďż˝ razem liczbďż˝ sesji w tygodniu, biorďż˝c pod uwagďż˝ moďż˝liwoďż˝ci pacjenta. 45- lub 50-minutowe sesje odbywajďż˝ siďż˝ najczďż˝ciej od dwďż˝ch do czterech razy w tygodniu, w ustalonych dniach i godzinach. Polegajďż˝ one na rozmowach, ktďż˝re prowadzone sďż˝ na dwďż˝ch fotelach ustawionych naprzeciwko siebie w gabinecie terapeuty. Zdarza siďż˝ teďż˝ tak, ďż˝e pacjent leďż˝y na kozetce, a terapeuta siedzi za nim, co moďż˝e pomďż˝c w kontakcie ze swoimi myďż˝lami, uczuciami i swobodnymi skojarzeniami. Pacjent nie ma narzucanych tematďż˝w rozmowy, mďż˝wi terapeucie to, co czuje, ďż˝e chce powiedzieďż˝. Najczďż˝ciej opowiada o swoich przeďż˝yciach, o tym, co go spotkaďż˝o, poruszyďż˝o, o uczuciach, wspomnieniach, skojarzeniach, snach, fantazjach, pragnieniach. Terapeuta stara siďż˝ pomďż˝c pacjentowi nadaďż˝ znaczenie treďż˝ciom jego wypowiedzi, wiďż˝ďż˝ďż˝c je z jego ďż˝yciem psychicznym, problemami, z jakimi siďż˝ zmaga w ďż˝yciu oraz z relacjďż˝ terapeutycznďż˝, ktďż˝ra jest rozumiana w terapii psychoanalitycznej jako odtworzenie wczesnych relacji pacjenta.

Na czym koncentruje siďż˝ terapeuta podczas sesji terapeutycznej?

Jďż˝: Zadaniem terapeuty jest ogarniďż˝cie umysďż˝em i uczuciami problemďż˝w emocjonalnych pacjenta, tak, aby mogďż˝y one byďż˝ omawiane, przemyďż˝lane i rozumiane w relacji z pacjentem. Terapeuta stara siďż˝ zrozumieďż˝, jak dziaďż˝a umysďż˝ pacjenta. Docieka, dlaczego sposďż˝b myďż˝lenia i przeďż˝ywania przez pacjenta zdarzeďż˝ i ludzi dziaďż˝a na pewne obszary jego ďż˝ycia wewnďż˝trznego i zewnďż˝trznego konstruktywnie, a inne nieďż˝wiadomie niszczy. Swoimi spostrzeďż˝eniami dzieli siďż˝ z pacjentem. Koncentruje siďż˝ na reakcji pacjenta i ďż˝ďż˝czy je z nieďż˝wiadomymi aspektami psychiki. Kiedy pacjent dowiaduje siďż˝, ďż˝e nie jest taki, jak myďż˝laďż˝, ďż˝e jest, budzi to w nim niepokďż˝j, narusza jego poczucie bezpieczeďż˝stwa i wďż˝asnej wartoďż˝ci. Pozostawiony na dďż˝uďż˝ej sam cofa siďż˝ do dawnych, nieskutecznych sposobďż˝w radzenia sobie ze swoimi emocjami, chroniďż˝c siďż˝ w ten sposďż˝b przed trudnoďż˝ciami pojawiajďż˝cymi siďż˝ na skutek uďż˝wiadamiania sobie wiedzy o sobie i wynikajďż˝cej z niej zmiany. Wystarczajďż˝co czďż˝sta obecnoďż˝ďż˝ terapeuty pomaga przetrwaďż˝ trudnoďż˝ci i dalej wspďż˝lnie badaďż˝ wewnďż˝trzny ďż˝wiat pacjenta. Terapeuta pozostaje czujny na aktywnoďż˝ďż˝ tych czďż˝ci osobowoďż˝ci, do ktďż˝rych pacjent nie ma ďż˝wiadomego dostďż˝pu, a ktďż˝re zazwyczaj przeciwstawiajďż˝ siďż˝ zmianom i rozwojowi i dďż˝ďż˝ďż˝ do utrzymania dawnego sposobu funkcjonowania. Konfrontuje pacjenta z nieďż˝wiadomym oporem, wspierajďż˝c tďż˝ czďż˝ďż˝ jego osobowoďż˝ci, ktďż˝ra jest w stanie obserwowaďż˝ i wzmacniaďż˝ proces zmiany i rozwoju. Terapeuta zachďż˝ca pacjenta do tego, aby trudne uczucia, wypďż˝ywajďż˝ce z nieufnoďż˝ci, dezorientacji i nieporozumieďż˝, ktďż˝re nieuchronnie pojawiajďż˝ siďż˝ w relacji z terapeutďż˝, mogďż˝y byďż˝ omawiane na sesji.

Jak terapeuta psychoanalityczny rozumie problemy czďż˝owieka?

Jďż˝: Obecna psychoterapia psychoanalityczna, zapoczďż˝tkowana ponad 100 lat temu przez Zygmunta Freuda i wciďż˝ďż˝ rozwijana przez nowoczesne koncepcje wspďż˝czesnych psychoanalitykďż˝w, opiera siďż˝ na zaďż˝oďż˝eniu, ďż˝e objawy i aktualne problemy czďż˝owieka sďż˝ konsekwencjďż˝ jego nieďż˝wiadomych konfliktďż˝w oraz trudnoďż˝ci osobowoďż˝ciowych i przymusem powtarzania wzorcďż˝w radzenia sobie z bolesnymi przeďż˝yciami z przeszďż˝oďż˝ci. Czďż˝owiek, chroniďż˝c siďż˝ na poczďż˝tku ďż˝ycia przed bďż˝lem i lďż˝kiem, wytworzyďż˝ mechanizmy obronne i nieďż˝wiadomie dďż˝ďż˝y do uďż˝ywania ich w celu unikniďż˝cia cierpienia i bezradnoďż˝ci, mimo ďż˝e straciďż˝y one w nowych warunkach skutecznoďż˝ďż˝, hamujďż˝ rozwďż˝j i przynoszďż˝ czďż˝sto wiďż˝cej zniszczenia niďż˝ korzyďż˝ci. Dotarcie do tych mechanizmďż˝w usytuowanych we wczesnych warstwach osobowoďż˝ci oraz wypracowanie gďż˝ďż˝bokich i trwaďż˝ych zmian strukturalnych w osobowoďż˝ci pacjenta, moďż˝liwe jest na gruncie relacji pomiďż˝dzy terapeutďż˝ a pacjentem, ktďż˝ra daje moďż˝liwoďż˝ďż˝ myďż˝lenia, rozumienia i przepracowania konfliktďż˝w wewnďż˝trznych i trudnoďż˝ci w zwiďż˝zkach z najwaďż˝niejszymi postaciami z przeszďż˝oďż˝ci pacjenta. Przykďż˝adem moďż˝e byďż˝ sytuacja, kiedy systematyczne pokazywanie pacjentowi jak nakďż˝ada na wewnďż˝trzny obraz terapeuty obraz innej waďż˝nej osoby z przeszďż˝oďż˝ci, pomaga mu zobaczyďż˝ bardziej rzeczywisty obraz ďż˝wiata i relacji z ludďż˝mi, a w rezultacie pozwala na zdrowsze osobiste i spoďż˝eczne funkcjonowanie oraz integracjďż˝ jego osobowoďż˝ci. Wspďż˝lna praca nad dociekaniem psychologicznej prawdy umoďż˝liwia naprawďż˝ dawnych i wspďż˝czesnych wewnďż˝trznych relacji i sprawia, ďż˝e chociaďż˝ zewnďż˝trzne problemy nie znikajďż˝, to psychiczne konflikty pacjenta sďż˝ przeďż˝ywane i rozwiďż˝zywane w bardziej dojrzaďż˝y sposďż˝b.

Po czym moďż˝na poznaďż˝, ďż˝e terapia dobiega koďż˝ca?

Jďż˝: Lata doďż˝wiadczeďż˝ pacjenta, ktďż˝re uksztaďż˝towaďż˝y nieskuteczne sposoby przeďż˝ywania i niesatysfakcjonujďż˝ce relacje, wymagajďż˝ odpowiednio dďż˝ugiego czasu na wielokrotne powracanie do tych samych tematďż˝w, przepracowanie ich z rďż˝nych stron i utrwalenie zmian. Z tego wzglďż˝du w terapii psychoanalitycznej nie ogranicza siďż˝ czasowo procesu terapii — trwa on tak dďż˝ugo ile potrzeba, ďż˝eby przepracowaďż˝ ograniczenia pacjenta. Jeďż˝li proces terapeutyczny przebiega pomyďż˝lnie, pacjent i terapeuta mogďż˝ zaobserwowaďż˝ zmianďż˝ w sposobie przeďż˝ywania przez pacjenta doďż˝wiadczeďż˝ i relacji w ďż˝wiecie zewnďż˝trznym. Ta zmiana jest spowodowana przez zmianďż˝ struktury ďż˝wiata wewnďż˝trznego pacjenta i przez uwewnďż˝trznienie relacji z terapeutďż˝, co ostatecznie pomaga radziďż˝ sobie w ďż˝wiecie zewnďż˝trznym i przetrwaďż˝ rozstanie. Termin zakoďż˝czenia terapii jest ustalany wspďż˝lnie wtedy, kiedy oboje, pacjent i terapeuta, dochodzďż˝ do wniosku, ďż˝e nadszedďż˝ odpowiedni czas. Ustalany jest z duďż˝ym wyprzedzeniem, poniewaďż˝ rozstawanie jest waďż˝nym elementem relacji oraz waďż˝nym etapem ďż˝ycia i wymaga przestrzeni na przeďż˝ycie wszystkich jego aspektďż˝w.

W jaki sposďż˝b moďż˝na zostaďż˝ terapeutďż˝ w tym nurcie?

Jďż˝: Przed osobďż˝, ktďż˝ra chce praktykowaďż˝ psychoterapiďż˝ psychoanalitycznďż˝, stawiane sďż˝ wysokie profesjonalne wymagania merytoryczne, osobiste i etyczne. ďż˝eby rozpoczďż˝ďż˝ szkolenie, atestowane przez Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej, trzeba posiadaďż˝ tytuďż˝ magistra i byďż˝ w trakcie wďż˝asnej psychoterapii psychoanalitycznej lub psychoanalizy, odbywajďż˝cej siďż˝ u terapeuty szkoleniowego PTPP lub psychoanalityka, nie rzadziej niďż˝ 3 razy w tygodniu przez 4 lata. Przejďż˝cie wďż˝asnej psychoterapii daje moďż˝liwoďż˝ďż˝ przeďż˝ycia na sobie samym zďż˝oďż˝onoďż˝ci procesu terapii i pomaga zrozumieďż˝, co przeďż˝ywa pacjent. Dziďż˝ki poznaniu podczas wďż˝asnej terapii swojej nieďż˝wiadomoďż˝ci, moďż˝na korzystaďż˝ z niej w kontakcie z pacjentem. Oprďż˝cz uczestnictwa w seminariach teoretycznych podczas szkolenia i wďż˝asnej terapii, wymagane jest prowadzenie psychoterapii z pacjentami pod superwizjďż˝ doďż˝wiadczonego psychoterapeuty psychoanalitycznego lub psychoanalityka przez okres co najmniej roku. Systematyczna superwizja pracy u doďż˝wiadczonego superwizora pozwala pogďż˝ďż˝biaďż˝ rozumienie rďż˝nych zagadnieďż˝ teoretycznych i klinicznych, uczy samodzielnego myďż˝lenia na temat pacjenta, dostarcza inspiracji i wsparcia w trudniejszych chwilach. 4-letnie szkolenie, wďż˝asna psychoterapia i superwizja stanowiďż˝ podstawďż˝ do uzyskania certyfikatu psychoterapeuty psychoanalitycznego, ktďż˝rego rozwďż˝j trwa praktycznie caďż˝e zawodowe ďż˝ycie.

Jakďż˝ metaforďż˝ moďż˝na okreďż˝liďż˝ terapiďż˝ w nurcie psychoanalitycznym?

Jďż˝: Gdyby posďż˝uďż˝yďż˝ siďż˝ zdaniem Freuda, ďż˝e sny sďż˝ krďż˝lewskďż˝ drogďż˝ poznania nieďż˝wiadomoďż˝ci, to moďż˝na powiedzieďż˝ o terapii psychoanalitycznej, ďż˝e jest drogďż˝ poznania samego siebie.

Jolanta ďż˝agodziďż˝ska
certyfikowana psychoterapeutka psychoanalityczna, czďż˝onkini Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej; prowadzi psychoterapiďż˝ osďż˝b dorosďż˝ych w prywatnym gabinecie w Warszawie. Strona internetowa Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej: www.ptpp.pl.

E-book "Psychoterapia po ludzku"

Bezpďż˝atny poradnik dla klientďż˝w psychoterapii - podstawowa wiedza, metody, zasady etyczne, bezpieczeďż˝stwo, relacje klientďż˝w i wywiady z terapeutami 8 nurtďż˝w.
Wyjďż˝tkowa publikacja Stowarzyszenia INTRO do darmowej dystrybucji.