IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

Filantropia

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

STAROďż˝YTNOďż˝ďż˝

Filantropia, a wiďż˝c dobroczynnoďż˝ďż˝, jest zjawiskiem rďż˝wnie starym jak nasza cywilizacja. Istniaďż˝a juďż˝ w staroďż˝ytnej Grecji, jednak nazywano jďż˝ wďż˝wczas EUREGETYZMEM. Sďż˝owo filantropia oznaczaďż˝o zasadďż˝ moralnďż˝, miďż˝oďż˝ďż˝ do ludzi (filos - umiďż˝owanie, anthropos - czďż˝owiek). Grecy byli spoďż˝ecznoďż˝ciďż˝, w ktďż˝rej gďż˝ďż˝wnym czynnikiem regulujďż˝cym relacjďż˝ pomiďż˝dzy jej czďż˝onkami w ďż˝yciu politycznym i obyczajowym byďż˝a opinia publiczna. Nietrudno wobec tego dojsďż˝ do wniosku, iďż˝ bogaci obywatele pretendujďż˝cy do znaczďż˝cych stanowisk politycznych, konkurowali miďż˝dzy sobďż˝ o prestiďż˝. Rywalizacja ta najczďż˝ciej sprowadzaďż˝a siďż˝ do licytacji, w ktďż˝rej kandydaci wyliczali swoje zasďż˝ugi na rzecz miasta. W zamian za akt dobroczynnoďż˝ci obywatel miaďż˝ prawo na swďż˝j koszt postawiďż˝ sobie pomnik z uroczystďż˝ adnotacjďż˝ kogo przedstawia i czym ten ktoďż˝ zasďż˝uďż˝yďż˝ sobie na wyrďż˝nienie. Efektem tego byďż˝y miasta wprost zastawione pomnikami, stanowiďż˝cymi kamienne autoreklamy. Nie sposďż˝b jednak zakwestionowaďż˝ faktu, ďż˝e tylko dziďż˝ki prywatnym dobroczyďż˝com mogďż˝y istnieďż˝ biblioteki, czy flota. Miasto nie ďż˝ciďż˝gaďż˝o bowiem podatkďż˝w i z rzadka tylko dysponowaďż˝o gotďż˝wkďż˝.

ďż˝REDNIOWIECZE

Stosunek do ubogich w wiekach ďż˝rednich, a co za tym idzie rďż˝wnieďż˝ do filantropii, miaďż˝ ambiwalentny charakter. Powszechnie panujďż˝ca obawa przed potencjalnymi rozruchami spoďż˝ecznymi, ktďż˝re mogďż˝yby byďż˝ wywoďż˝ane przez kryminogenne ďż˝rodowiska gďż˝odujďż˝cej biedoty nie zachďż˝caďż˝a, z caďż˝ďż˝ pewnoďż˝ciďż˝, do charytatywnoďż˝ci. Z drugiej strony ksztaďż˝tujďż˝ca ďż˝wczesnďż˝ ďż˝wiadomoďż˝ďż˝ nauka Koďż˝cioďż˝a uznawaďż˝a miďż˝osierdzie (czyli CARITAS) za jednďż˝ z najwaďż˝niejszych cnďż˝t. Potrzebowano ďż˝ebrakďż˝w, gdyďż˝ dziďż˝ki okazaniu im miďż˝osierdzia moďż˝na byďż˝o osiďż˝gnďż˝ďż˝ zbawienie. Zatem filantropia, o ile miaďż˝a miejsce, to najczďż˝ciej polegaďż˝a na wspieraniu jaďż˝muďż˝nďż˝ ulicznych ďż˝ebrakďż˝w. W ten sposďż˝b przedstawiciele zawodďż˝w, uznawanych za niegodne, jak kupcy czy osoby ďż˝yjďż˝ce z procentďż˝w od poďż˝yczek, zagďż˝uszali swoje wyrzuty sumienia. Czďż˝stďż˝ praktykďż˝ w tych czasach byďż˝o rďż˝wnieďż˝ zapisywanie w testamentach funduszy na rzecz biednych. Chcďż˝c sprostaďż˝ wymogom, zgodnie z ktďż˝rymi podczas pogrzebu za trumnďż˝ musiaďż˝ podďż˝ďż˝aďż˝ liczny orszak ďż˝aďż˝obnikďż˝w, wynajmowano rzesze biedakďż˝w. Wynagradzano ich potem podczas stypy wynoszonym przed dom jedzeniem. Dobroczynnoďż˝ďż˝ przyjmowaďż˝a takďż˝e bardziej zorganizowanďż˝ formďż˝ w postaci domďż˝w dla wdďż˝w, sierot, domďż˝w opieki czy szpitali peďż˝niďż˝cych funkcje przytuďż˝kďż˝w.

REFORMACJA

Reformacja, ktďż˝ra uksztaďż˝towaďż˝a protestancki etos pracy, podzieliďż˝a biednych na tych, ktďż˝rzy zasďż˝ugiwali na wsparcie i tych, ktďż˝rzy takiego wsparcia nie byli godni. Do pierwszych, ktďż˝rych otaczano opiekďż˝ naleďż˝eli chorzy, owdowiaďż˝e kobiety, starcy, podrzutki, podupadli rzemieďż˝lnicy. Drudzy, pozostawieni bez pomocy to: ďż˝ebracy, wďż˝ďż˝czďż˝dzy i zbiegli od feudalnych panďż˝w chďż˝opi. W rzeczy samej filantropia tych czasďż˝w przeciwdziaďż˝aďż˝a przede wszystkich temu, aby przedstawiciele pierwszej grupy nieszczďż˝nikďż˝w nie powiďż˝kszyli grona tych, ktďż˝rym nie warto juďż˝ byďż˝o poďż˝wiďż˝caďż˝ uwagi. Interesujďż˝cym przykďż˝adem wsparcia byďż˝y tzw. skrzynki ďż˝w. Mikoďż˝aja, w ktďż˝rych gromadzone byďż˝y fundusze posagowe, majďż˝ce zabezpieczyc przyszďż˝oďż˝ďż˝ panien ze zuboďż˝aďż˝ych rodzin, chroniďż˝c je w ten sposďż˝b przed zejďż˝ciem na zďż˝ďż˝ drogďż˝. Otwierano takďż˝e zakďż˝ady opieki dla inwalidďż˝w wojennych oraz powoďż˝ywano prywatne fundacje stypendialne, w ktďż˝rych pomoc byďż˝a zazwyczaj adresowana bezimiennie.

XIX WIEK

W XIX wieku kraje rozwiniďż˝te, posiadajďż˝ce rozbudowany sektor sďż˝uďż˝b publicznych, stopniowo oddawaďż˝y obowiďż˝zek opieki dobroczynnej w rďż˝ce odpowiednich dziaďż˝ďż˝w administracji paďż˝stwowej. Zwieďż˝czeniem tego procesu byďż˝o wydanie przez kanclerza Bismarcka odpowiednich ustaw prawnych. Aktami tymi poďż˝oďż˝yďż˝ podwaliny paďż˝stwa opiekuďż˝czego. Daďż˝o to moďż˝liwoďż˝ďż˝ powoďż˝ania rďż˝nego rodzaju urzďż˝dďż˝w do spraw ubogich, utworzenia domďż˝w dla sierot i wdďż˝w. Z kolei w krajach sďż˝abo rozwiniďż˝tych lub jak np. w przypadku ziem polskich, znajdujďż˝cych siďż˝ wtedy pod zaborami, a wiďż˝c tam, gdzie paďż˝stwo byďż˝o wrogie spoďż˝eczeďż˝stwu, zauwaďż˝amy zgoďż˝a odmienne tendencje. Z braku oficjalnych podmiotďż˝w, ktďż˝re organizowaďż˝yby dziaďż˝ania dobroczynne, filantropia miaďż˝a szansďż˝ realizowaďż˝ siďż˝ jedynie poprzez dziaďż˝ania osďż˝b prywatnych, ktďż˝rzy jednakowoďż˝ zaczynali ďż˝ďż˝czyďż˝ siďż˝ w nieformalne organizacje.