IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

WPďż˝YW PRZEMOCY W MEDIACH NA ZACHOWANIA DZIECI

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Czy wiesz co oglďż˝da w TV twoje dziecko i jaki to ma wpďż˝yw na jego psychikďż˝?

WPďż˝YW PRZEMOCY W MEDIACH NA ZACHOWANIA DZIECI

Coraz czďż˝ciej wielu rodzicďż˝w niepokoi siďż˝ jak oglďż˝danie telewizji wpďż˝ywa na rozwďż˝j i zachowania ich dzieci. Jest to problem tym waďż˝niejszy, ďż˝e oglďż˝danie telewizji, czy gry komputerowe to ulubiona i czďż˝sta forma aktywnoďż˝ci dzieci. Rodzice skarďż˝ďż˝ siďż˝, ďż˝e gdyby nie stanowcze zakazy, ich pociechy mogďż˝yby spďż˝dzaďż˝ przed telewizorem czy komputerem caďż˝y dzieďż˝. Nie jest dla nikogo tajemnicďż˝, ďż˝e bardzo wiele filmďż˝w i programďż˝w proponowanych w telewizji zawiera elementy przemocy, obrazy agresji i zbrodni. Jak tego typu przekaz wpďż˝ywa na psychikďż˝ dziecka ?. Wielu psychologďż˝w uwaďż˝a, ďż˝e dziecko kochane, wychowywane w sprzyjajďż˝cych jego rozwojowi warunkach doskonale oddziela rzeczywistoďż˝ďż˝ od fikcji. W zwiďż˝zku z tym jest niemoďż˝liwe, aby sam fakt oglďż˝dania obrazďż˝w przemocy mďż˝gďż˝ generowaďż˝ zachowania agresywne w realnym ďż˝yciu. Rzeczywiďż˝cie, bezpoďż˝redni wpďż˝yw oglďż˝dania przemocy w mediach na konkretne zachowania polegajďż˝ce na uďż˝ywaniu przemocy jest trudny do udowodnienia. Na nasze zachowania wpďż˝ywa bowiem wiele czynnikďż˝w. Sďż˝ one wypadkowďż˝ osobowoďż˝ci i sytuacji w ktďż˝rej siďż˝ znaleďż˝liďż˝my. Najwaďż˝niejsze dla osobowoďż˝ci dziecka, oprďż˝cz czynnikďż˝w genetycznych sďż˝ oczywiďż˝cie relacje z osobami znaczďż˝cymi, a wiďż˝c matkďż˝, ojcem, rodzeďż˝stwem. To jakoďż˝ďż˝ tych relacji ma decydujďż˝ce znaczenie dla rozwoju dziecka. Oddziaďż˝ywanie mediďż˝w moďż˝na okreďż˝liďż˝ jako zdecydowanie drugorzďż˝dne. Tak naprawdďż˝ wpďż˝yw na to jak zachowujďż˝ siďż˝ dzieci majďż˝ przede wszystkim rodzice. Nie naleďż˝y wiďż˝c demonizowaďż˝ wpďż˝ywu mediďż˝w, a tym bardziej spychaďż˝ odpowiedzialnoďż˝ďż˝ za wychowanie dzieci i ich konkretne zachowania na media.

Czy znaczy to jednak, ďż˝e moďż˝emy przejďż˝ďż˝ do porzďż˝dku dziennego nad tym co oglďż˝da w TV nasze dziecko ? Otďż˝ nie bardzo. Wiele badaďż˝ wskazuje, ďż˝e znaczna "nadreprezentacja" przemocy w mediach, ktďż˝re czďż˝sto wrďż˝cz epatujďż˝ widza obrazami agresji moďż˝e zmieniaďż˝ nasze postawy wobec agresji, a nawet sprzyjaďż˝ procesowi psychopatyzacji. Zmiany mogďż˝ dotyczyďż˝ kaďż˝dego ze skďż˝adnikďż˝w okreďż˝lonej postawy: jej elementu poznawczego, emocjonalnego i behawioralnego. W przypadku postaw wobec agresji, wpďż˝yw na element poznawczy polega na ksztaďż˝towaniu przekonania, ďż˝e agresja jest powszechna, a akty przemocy sďż˝ pewnďż˝ normďż˝. Wpďż˝yw na element emocjonalny polega na znieczuleniu, braku jakichkolwiek emocji wobec sytuacji przemocy. Oddziaďż˝ywanie na element behawioralny polega na kopiowaniu, naďż˝ladowaniu konkretnych zachowaďż˝. Ten ostatni wpďż˝yw prawdopodobnie najlepiej da siďż˝ zauwaďż˝yďż˝ w przypadku gier komputerowych. Wszystkie te oddziaďż˝ywania mogďż˝ prowadziďż˝ do osďż˝abienia wczeďż˝niej wyuczonego hamowania zachowaďż˝ agresywnych, /skoro pokazujďż˝ je w TV sďż˝ one normalne/. Poza tym mogďż˝ powodowaďż˝, ďż˝e utajnione, negatywne uczucia stanďż˝ siďż˝ ďż˝atwiej dostďż˝pne. Dzieci majďż˝ wrodzone zdolnoďż˝ci i chďż˝ďż˝ naďż˝ladowania, zatem oglďż˝dajďż˝c akty agresji mogďż˝ zechcieďż˝ je naďż˝ladowaďż˝ /mechanizm modelowania/. Zbyt duďż˝a "dawka" obrazďż˝w przemocy moďż˝e generowaďż˝ postawy lďż˝kowe, uogďż˝lnione przekonanie, ďż˝e ďż˝wiat jest niebezpieczny i wrogi.

Jak wspomniaďż˝am trudno udowodniďż˝ wpďż˝yw oglďż˝dania przemocy w mediach na konkretne zachowania dziecka. Moďż˝na natomiast zbadaďż˝ jak oglďż˝danie przemocy i korzystanie z gier komputerowych, gdzie gďż˝ďż˝wnym elementem gry jest agresja, wpďż˝ywa na gotowoďż˝ďż˝ do zachowaďż˝ agresywnych, mierzonďż˝ za pomocďż˝ testďż˝w. Wiele badaďż˝ potwierdza tezďż˝, ďż˝e oglďż˝danie przemocy w mediach powoduje wzrost gotowoďż˝ci do zachowaďż˝ agresywnych.

Media czďż˝sto odpierajďż˝ zarzuty dotyczďż˝ce zbyt powszechnej obecnoďż˝ci przemocy w programach telewizyjnych argumentujďż˝c, ďż˝e programy te sďż˝ odpowiedziďż˝ na konkretne zapotrzebowania widzďż˝w. Z drugiej strony jednak tďż˝ zaleďż˝noďż˝ďż˝ moďż˝na odwrďż˝ciďż˝, bowiem to wďż˝aďż˝nie media sďż˝ w znacznej mierze odpowiedzialne za ksztaďż˝towanie potrzeb widzďż˝w. Byďż˝ moďż˝e inne przekazy powodowaďż˝yby inne potrzeby widowni.

Wpďż˝yw mediďż˝w moďż˝na analizowaďż˝ posďż˝ugujďż˝c siďż˝ trzema pojďż˝ciami: nadawca - przekaz - odbiorca. Oddziaďż˝ywanie medialne zaleďż˝y od wieku odbiorcy. Im mďż˝odszy odbiorca, tym siďż˝a przekazu jest wiďż˝ksza. Moďż˝e z tego wynikaďż˝ wniosek, ďż˝e przed niekorzystnym oddziaďż˝ywaniem medialnym naleďż˝y szczegďż˝lnie chroniďż˝ maďż˝e dzieci, ktďż˝re nie dysponujďż˝ odpowiednim "aparatem poznawczym", by nabraďż˝ do przekazu odpowiedniego dystansu. Badania wskazujďż˝ rďż˝wnieďż˝, ďż˝e osoby lepiej wyksztaďż˝cone sďż˝ bardziej krytyczne wobec przekazu. Duďż˝e znaczenie ma rďż˝wnieďż˝ osobowoďż˝ďż˝ odbiorcy. Stwierdzono np., ďż˝e osoby skďż˝onne do konformizmu silniej poddajďż˝ siďż˝ wpďż˝ywom mediďż˝w. Oddziaďż˝ywanie medialne zaleďż˝y teďż˝ od rodzaju kanaďż˝u, ktďż˝rym nadawca siďż˝ posďż˝uguje. Np. przekaz radiowy moďż˝na uznaďż˝ za bardziej "inteligentny", bowiem wymaga od odbiorcy wiďż˝cej wysiďż˝ku, uruchamiajďż˝c jego wyobraďż˝niďż˝. Siďż˝a telewizji polega w znacznej czďż˝ci na ďż˝atwoďż˝ci odbioru. Nawet jeďż˝li przekaz jest bardziej skomplikowany w sensie znaczeďż˝, kryje w sobie gďż˝ďż˝bszy sens, to odbiorca nie musi w niego wnikaďż˝, koncentrujďż˝c siďż˝ na tym najbardziej powierzchownym i oczywistym. Powszechnoďż˝ďż˝ mediďż˝w powoduje unifikacjďż˝ postaw, poglďż˝dďż˝w, stylďż˝w ďż˝ycia. Moďż˝e rďż˝wnieďż˝ ksztaďż˝towaďż˝ u dzieci nastawienie na bodďż˝ce zewnďż˝trzne. Nastawienie to moďż˝e wypieraďż˝ tzw. aktywnoďż˝ďż˝ wďż˝asnďż˝, tďż˝umiďż˝ kreatywnoďż˝ďż˝, potrzebďż˝ twďż˝rczego dziaďż˝ania. Nie chcďż˝ zachďż˝caďż˝ do zupeďż˝nej rezygnacji z TV, chociaďż˝ podziwiam ludzi, ktďż˝rzy podjďż˝li takďż˝ decyzjďż˝. Myďż˝lďż˝ jednak, ďż˝e:

Warto wiedzieďż˝, co oglďż˝dajďż˝ w TV nasze dzieci.
Warto dokďż˝adnie selekcjonowaďż˝ propozycje programowe TV.
Warto ksztaďż˝towaďż˝ telewizyjne gusty dziecka.
Warto wreszcie byďż˝ z dzieckiem podczas oglďż˝dania przekazďż˝w"trudnych", pokazujďż˝cych ciemnďż˝ stronďż˝ ďż˝ycia, rozmawiaďż˝ o nich, tďż˝umaczyďż˝, dawaďż˝ wsparcie emocjonalne.