IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

Wszystkie artykuďż˝y...

Artykuďż˝y

Jestem zdolny! Pomďż˝cie mi!

Autor: Maria Jolanta Dďż˝ugozima

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Jestem zdolny! Pomďż˝cie mi!
Czyli "Jak organizowaďż˝ pracďż˝ z uczniem zdolnym?"
T. A. Edison: "Geniusz to 20% talentu i 80% potu"

Zdolne dziecko to marzenie kaďż˝dego rodzica. Zdolne dziecko to duďż˝y kďż˝opot nawet dla rodzicďż˝w z tytuďż˝ami naukowymi. Takie dziecko wymaga szczegďż˝lnej uwagi ze strony rodzicďż˝w i nauczycieli. Co zrobiďż˝, by nie przegapiďż˝ talentu swego dziecka? W jaki sposďż˝b pomďż˝c mu rozwijaďż˝ swoje uzdolnienia? Najwiďż˝kszym grzechem pedagogicznym i rodzicielskim jest oczekiwanie od niego, by miaďż˝o po prostu wysokďż˝ ďż˝redniďż˝ ocen.

Zacznijmy jednak od poszukania odpowiedzi na pytanie: Jak rozpoznaďż˝ zdolne dziecko? Juďż˝ w wieku przedszkolnym obserwujemy wyraďż˝ne sygnaďż˝y ďż˝wiadczďż˝ce o ponadprzeciďż˝tnych moďż˝liwoďż˝ciach pociechy:

ok. 33% z nich przed pďż˝jďż˝ciem do szkoďż˝y umie czytaďż˝ i liczyďż˝ do 100
ďż˝atwo zapamiďż˝tujďż˝ wierszyki i teksty piosenek
zadajďż˝ mnďż˝stwo pytaďż˝, szybko zauwaďż˝ajďż˝ zmiany w otoczeniu
potrafiďż˝ dďż˝ugo skupiaďż˝ uwagďż˝ na czynnoďż˝ci, ktďż˝re je interesuje
majďż˝ bogatďż˝ wyobraďż˝niďż˝
sďż˝ niezaleďż˝ne, samodzielne, nie lubiďż˝ gdy siďż˝ im pomaga
poniewaďż˝ sďż˝ niezaleďż˝ne i broniďż˝ swego zdania, czďż˝sto spostrzegane sďż˝ przez otoczenie jako dzieci "trudne"
docierajďż˝ do nich tylko racjonalne argumenty
dostrzegajďż˝ kaďż˝dďż˝ niekonsekwencjďż˝ dorosďż˝ego
unikajďż˝ rutynowych czynnoďż˝ci
mogďż˝ mieďż˝ trudnoďż˝ci ze znalezieniem wspďż˝lnego jďż˝zyka z rďż˝wieďż˝nikami

Istnieje wiele sposobďż˝w identyfikacji dziecka zdolnego w szkole. Naleďż˝y jednak pamiďż˝taďż˝, ďż˝e ďż˝aden z nich, wystďż˝pujďż˝c w izolacji, nie daje gwarancji unikniďż˝cia bďż˝ďż˝du. Przyjrzyjmy siďż˝ zatem sposobom identyfikacji uczniďż˝w zdolnych.

Sposďż˝b identyfikacji	Moďż˝liwe bďż˝ďż˝dy
1. Nominacja przez nauczyciela	Nie jest sposobem obiektywnym z powodu rďż˝nic w doďż˝wiadczeniu i kwalifikacjach nauczycieli, subiektywizmie w odbiorze dziecka jako osoby, znanych w psychologii pomyďż˝ek w ocenie, wynikajďż˝cych z istnienia efektu generalizacji i efektu "halo"
2. Wyniki sprawdzianďż˝w wiadomoďż˝ci	- moďż˝liwy bďż˝ďż˝d to sytuacja, w ktďż˝rej wysoki wynik w testach wiadomoďż˝ci jest efektem bardzo dobrego poziomu nauczania, a nie moďż˝liwoďż˝ci dziecka - testy wiadomoďż˝ci sďż˝ na niskim poziomie, brak profesjonalizmu w ich opracowaniu
3. Iloraz inteligencji - ocena uzyskana w teďż˝cie inteligencji	- bďż˝ďż˝dy w identyfikacji wystďż˝pujďż˝ gdy: - test wykonuje osoba bez profesjonalnego przygotowania lub doďż˝wiadczenia - zďż˝y dobďż˝r testďż˝w (bardziej rzetelne sďż˝ testy indywidualne niďż˝ grupowe) - zďż˝e nastawienie dziecka do osoby badajďż˝cej lub sytuacji badania
4. Zwyciďż˝stwo w konkursach	Bďż˝ďż˝dy najczďż˝ciej popeďż˝niane przy tym sposobie identyfikacji to: niski lub zawyďż˝ony poziom samego konkursu, niski poziom kwalifikacji jury, sposďż˝b przygotowania uczestnikďż˝w konkursu (czy samodzielnie, czy przy intensywnej pracy opiekuna), warunkďż˝w wstďż˝pnych przystďż˝pienia do konkursu
5. Nominacja przyznana przez eksperta	Wartoďż˝ďż˝ tej oceny jest zaleďż˝na od stopnia fachowoďż˝ci eksperta w danej dziedzinie, jego pozycji zawodowej a takďż˝e umiejďż˝tnoďż˝ci porďż˝wnania danego dziecka z osiďż˝gniďż˝ciami jego rďż˝wieďż˝nikďż˝w. Najczďż˝ciej popeďż˝niane bďż˝ďż˝dy to zbyt wysokie standardy wymagaďż˝, lub zbyt ďż˝agodne
6. Nominacja przyznana przez rodzicďż˝w	Mimo, ďż˝e rodzice najlepiej znajďż˝ swoje dziecko to najtrudniej zachowaďż˝ im obiektywizm oceny, poniewaďż˝ ich osďż˝d wypaczony jest wiďż˝ziami emocjonalnymi- wszyscy rodzice majďż˝ tendencjďż˝ do przeceniania osiďż˝gniďż˝ďż˝ swego dziecka
7. Nominacja przyznawana przez grupďż˝	Brak obiektywizmu w ocenie przez grupďż˝ rďż˝wieďż˝niczďż˝ moďż˝e byďż˝ spowodowany jej antagonistycznym stosunkiem do zdolnego kolegi, zazdroďż˝ciďż˝, obawďż˝ ďż˝e jego wysokie osiďż˝gniďż˝cia stanďż˝ siďż˝ standardem wymagaďż˝ w klasie.

Jeďż˝eli juďż˝ uporaliďż˝my siďż˝ z problemem identyfikacji dziecka zdolnego, pora zastanowiďż˝ siďż˝ nad moďż˝liwoďż˝ciami jego prawidďż˝owej stymulacji, zarďż˝wno ze strony ďż˝rodowiska rodzinnego, jak i szkolnego. Nie warto zbyt pospiesznie "kanalizowaďż˝" uzdolnieďż˝ dziecka, w ktďż˝rym- byďż˝ moďż˝e- tkwiďż˝ inne jeszcze, nieujawnione talenty. W jego wychowaniu powinny obowiďż˝zywaďż˝ trzy ďż˝elazne zasady: cierpliwoďż˝ďż˝, tolerancja i akceptacja. Rodzice, szkoďż˝a, w porozumieniu z poradniďż˝ psychologiczno- pedagogicznďż˝, mogďż˝ rozwaďż˝yďż˝ nastďż˝pujďż˝ce moďż˝liwoďż˝ci:

Przeniesienie ucznia do klasy programowo wyďż˝szej - to moďż˝e byďż˝ dobre rozwiďż˝zanie, ale nie naleďż˝y zapominaďż˝, ďż˝e przyspieszony rozwďż˝j intelektualny nie zawsze idzie w parze z rozwojem emocjonalnym i spoďż˝ecznym, dlatego teďż˝ wskazana jest ostroďż˝noďż˝ďż˝ w podejmowaniu tej decyzji i konieczna konsultacja z psychologiem, ktďż˝ry oceni te aspekty w rozwoju dziecka.
Wzbogacenie wybranych treďż˝ci programowych (uczeďż˝ pozostaje w klasie z rďż˝wieďż˝nikami) - to bardzo dobre rozwiďż˝zanie, poniewaďż˝ nie naraďż˝a dziecka na zmianďż˝ grupy rďż˝wieďż˝niczej, pozwala rozwijaďż˝ swoje uzdolnienia i zainteresowania z wybranych przedmiotďż˝w.
Indywidualny tok zajďż˝ďż˝ - dobre rozwiďż˝zanie dla starszych uczniďż˝w. Dziecko realizuje rozszerzony program nauki, uczestniczďż˝c w zajďż˝ciach z wybranych przedmiotďż˝w w starszych klasach lub korzystajďż˝c z indywidualnych zajďż˝ďż˝. Rodzi to jednak spore trudnoďż˝ci w sfeze organizacyjnej (uďż˝oďż˝enie planu zajďż˝ďż˝), a od ucznia wymaga duďż˝ej dyscypliny i odpowiedzialnoďż˝ci.
Wprowadzenie dodatkowych zajďż˝ďż˝ specjalistycznych, niekoniecznie z przedmiotďż˝w nauczanych w szkole, np.: zajďż˝cia z ekologii, astronomii, trening twďż˝rczoďż˝ci, trening umiejďż˝tnoďż˝ci spoďż˝ecznych itp.
Uczestnictwo w kursach, obozach edukacyjnych, dodatkowych zajďż˝ciach pozaszkolnych - to dobre rozwiďż˝zanie, ale niesie ze sobďż˝ koszty obciďż˝ďż˝ajďż˝ce budďż˝et rodziny. Pomocne w tej sytuacji byďż˝yby instytucje ďż˝wiadczďż˝ce nieodpďż˝atnie moďż˝liwoďż˝ďż˝ uczestniczenia w zajďż˝ciach lub przyznajďż˝ce stypendia uczniom uzdolnionym.

Drodzy Rodzice - szczďż˝liwi lub zagubieni z powodu posiadania uzdolnionego potomka, niech podsumowaniem mojego gďż˝osu n.t. organizacji pracy z uczniem zdolnym bďż˝dzie nastďż˝pujďż˝cy dekalog:

Zachowaj spokďż˝j i rozwagďż˝.
Sďż˝uďż˝ pomocďż˝ w kaďż˝dej sytuacji, ale nie "tresuj".
Obserwuj uwaďż˝nie rozwďż˝j emocjonalny i spoďż˝eczny swego dziecka i zadbaj o jego prawidďż˝owďż˝ stymulacjďż˝.
Nie przegap ksztaďż˝tujďż˝cych siďż˝ uzdolnieďż˝.
Zapewnij dodatkowe zajďż˝cia, uwzglďż˝dniajďż˝c uzdolnienia , zainteresowania i chďż˝ci dziecka, a nie swoje ambicje.
Nie obawiaj siďż˝ utraty autorytetu.
Zachďż˝caj do twďż˝rczego dziaďż˝ania.
Nie zachďż˝caj do nadmiernej rywalizacji.
Pamiďż˝taj, ďż˝e ocena szkolna ma wartoďż˝ďż˝ subiektywnďż˝ i nie powinna byďż˝ dla dziecka wartoďż˝ciďż˝ samďż˝ w sobie.
Wzmacniaj i rozwijaj zainteresowania dziecka i pomďż˝ w wyborze kierunku ksztaďż˝cenia, pamiďż˝tajďż˝c, ďż˝e ostateczny wybďż˝r naleďż˝y do niego!