IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

Pomďż˝c tak po ludzku...

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

"Nie ma lepszego sposobu na rozwiďż˝zywanie waďż˝nych ludzkich problemďż˝w - jak wsparcie i dobra wiďż˝ z drugim czďż˝owiekiem. Obdarzajďż˝c ďż˝yczliwoďż˝ciďż˝ i zrozumieniem potrafimy natchnďż˝ďż˝ nadziejďż˝, przekazaďż˝ doďż˝wiadczenie i umiejďż˝tnoďż˝ci." Leszek Kapler, Instytut Psychologii Zdrowia, Warszawa

Zwyczajowe formuďż˝ki typu: "nie przejmuj siďż˝", "weďż˝ siďż˝ w garďż˝ďż˝", "przestaďż˝ o tym myďż˝leďż˝" sďż˝ zupeďż˝nie nieskuteczne, wobec bezradnego, cierpiďż˝cego czďż˝owieka. Odesďż˝anie go do psychologa czy lekarza, choďż˝ moďż˝e przynieďż˝ďż˝ ulgďż˝ i konkretnďż˝ pomoc, nie zastďż˝pi otwartoďż˝ci i ďż˝yczliwoďż˝ci okazywanej przez przyjaciela, znajomego, czy nawet nieznajomego.

Kaďż˝dy czďż˝owiek, bez wzglďż˝du na wyksztaďż˝cenie, ma moďż˝liwoďż˝ďż˝ niesienia pomocy osobie w kďż˝opotach. Wcale nie musisz byďż˝ zbawicielem dla cierpiďż˝cego, a jedynie ďż˝yczliwym i otwartym powiernikiem jego problemďż˝w. Moďż˝esz mu nie pomďż˝c w sposďż˝b wystarczajďż˝cy, ale nigdy nie moďż˝esz mu zaszkodziďż˝ - warto o tym pamiďż˝taďż˝, gdyďż˝ nierzadko wďż˝aďż˝nie lďż˝k przed skrzywdzeniem drugiego czďż˝owieka powoduje odwracanie siďż˝ od niego i unikanie go.

Wydawaďż˝ by siďż˝ mogďż˝o, ďż˝e pomďż˝c komuďż˝, kto postrzega swojďż˝ sytuacje jako beznadziejnďż˝, to postaraďż˝ siďż˝ go pocieszyďż˝. Ale pocieszanie to pďż˝jďż˝cie na skrďż˝ty ďż˝ udawanie, ďż˝e istniejďż˝ rozwiďż˝zania, ktďż˝rych na razie nie masz ani ty, ani twďż˝j rozmďż˝wca. Zwďż˝aszcza w poczďż˝tkowej fazie udzielania pomocy pocieszanie moďż˝e pogrďż˝ďż˝yďż˝ osobďż˝ w przekonaniu, ďż˝e nikt nie jest w stanie jej zrozumieďż˝, ani jej pomďż˝c.

Innďż˝ rzeczďż˝, ktďż˝ra automatycznie nasuwa siďż˝ w sytuacji pomagania jest udzielanie rad. Jednak rada tak naprawdďż˝ budzi opďż˝r i nikt nie lubi jej przyjmowaďż˝. Przypomnij sobie jak siďż˝ czujesz, gdy doradza siďż˝ tobie samemu - czy nie czujesz siďż˝ wtedy gorszy, sďż˝abszy, gďż˝upszy, zirytowany? Z radďż˝ jest podobnie jak z pocieszaniem - zwďż˝aszcza na poczďż˝tku relacji pomagania sďż˝ to narzďż˝dzia, z ktďż˝rych naleďż˝y zrezygnowaďż˝. Jednak nierzadko zdarza siďż˝, ďż˝e osoba, ktďż˝ra opowiada o swoim problemie bďż˝dzie ciďż˝ prowokowaďż˝a do dawania rad mďż˝wiďż˝c np.: "I co ja mam z tym wszystkim zrobiďż˝?", "Poradďż˝ mi, co mam z tym poczďż˝ďż˝?". Moďż˝esz wtedy odpowiedzieďż˝ wprost, ďż˝e nie jesteďż˝ w stanie sďż˝uďż˝yďż˝ w tej chwili radďż˝, za to jesteďż˝ gotowy nadal sďż˝uchaďż˝ i staraďż˝ siďż˝ jďż˝ zrozumieďż˝.

Warto z pomocďż˝ przychodziďż˝ a nie "spieszyďż˝" - waďż˝niejsze jest dobre rozeznanie sytuacji niďż˝ pochopne dziaďż˝anie. Zatem podstawowa zasada dobrego pomagania: UWAďż˝NIE Sďż˝UCHAJ! Wysďż˝uchujďż˝c okazujesz zainteresowanie i ďż˝yczliwoďż˝ďż˝, pomagasz uporzďż˝dkowaďż˝ myďż˝li, uczucia i wraďż˝enia rozmďż˝wcy, a takďż˝e zdobywasz wiedzďż˝, ktďż˝ra moďż˝e okazaďż˝ siďż˝ pomocna na pďż˝niejszym etapie. Bywa tak, ďż˝e osoba proszďż˝ca o pomoc tak naprawdďż˝ nie oczekuje niczego wiďż˝cej, jak tylko opowiedzenia o swoich trudnoďż˝ciach komuďż˝, kto wysďż˝ucha jďż˝ ze zrozumieniem.

Sďż˝uchajďż˝c wypowiedzi drugiego czďż˝owieka, nie szykuj w myďż˝lach kolejnych pytaďż˝, odpowiedzi, staraj siďż˝ zaangaďż˝owaďż˝ umysďż˝ wyďż˝ďż˝cznie w usďż˝yszenie tego, co dla osoby mďż˝wiďż˝cej znaczďż˝ sprawy, o ktďż˝rych ona opowiada. Jaki niosďż˝ ze sobďż˝ ďż˝adunek emocjonalny? Nie bďż˝j siďż˝ momentďż˝w ciszy, niejednokrotnie w ciszy ďż˝atwiej znaleďż˝ďż˝ gďż˝ďż˝boko ukrytďż˝ treďż˝ďż˝. Unikaj wyrďż˝czania swojego rozmďż˝wcy w mďż˝wieniu, nie dokaďż˝czaj za niego wypowiedzi, nie sugeruj mu, co chciaďż˝by powiedzieďż˝. Staraj siďż˝ natomiast upewniďż˝ go, ďż˝e jego sďż˝owa dotarďż˝y do ciebie i zostaďż˝y dobrze odczytane. Od czasu do czasu powtarzaj kwestiďż˝ swojego rozmďż˝wcy wďż˝asnymi sďż˝owami, zaczynajďż˝c np. tak: "Chcesz powiedzieďż˝, ďż˝e...", "Rozumiem, ďż˝e...". Jeďż˝li coďż˝ jest dla ciebie niejasne - nie bďż˝j siďż˝ o to zapytaďż˝.

Nie uďż˝ywaj sďż˝ďż˝w: "musisz", "powinieneďż˝", "zawsze", "nigdy". Nie pouczaj, choďż˝by w najbardziej subtelny sposďż˝b, jak np. "Zdaj siďż˝ na Boďż˝e Miďż˝osierdzie!". Twďż˝j rozmďż˝wca moďż˝e taki komunikat potraktowaďż˝ jako negatywnďż˝ ocenďż˝ jego osoby, moďż˝e poczuďż˝ siďż˝ jeszcze bardziej bezradny, gdyďż˝ zazwyczaj jego wiara i zaufanie wobec Siďż˝y Wyďż˝szej sďż˝ nadszarpniďż˝te i w danej chwili nie potrafiďż˝by z nich skorzystaďż˝.

Nie osďż˝dzaj - nie potďż˝piaj i nie usprawiedliwiaj - ani zachowaďż˝ twojego rozmďż˝cy, ani innych bliskich mu osďż˝b, o ktďż˝rych ci opowiada. Jego uczucia wobec samego siebie i innych ludzi mogďż˝ byďż˝ zmienne, ty natomiast powinieneďż˝ pozostaďż˝ serdecznie bezstronnym powiernikiem. Nie mďż˝w wiďż˝c: "To rzeczywiďż˝cie skoďż˝czony draďż˝!", lepiej solidaryzuj siďż˝ z uczuciami partnera rozmowy: "Tak rozumiem, ďż˝e jesteďż˝ na niego wďż˝ciekďż˝y". Staraj siďż˝ wyraziďż˝ swojďż˝ uczuciowďż˝ solidarnoďż˝ďż˝, ale tylko wtedy, gdy rzeczywiďż˝cie jďż˝ odczuwasz: "Wyobraďż˝am sobie, jakie to musi byďż˝ dla ciebie trudne", "Wiem, co to znaczy byďż˝ w takiej sytuacji...".

Zdarza siďż˝, ďż˝e osoba relacjonujďż˝ca swoje problemy rozpďż˝acze siďż˝. Nie stopuj tego zachowania, pozwďż˝l odreagowaďż˝ w ten sposďż˝b emocje. Jeďż˝li rozumiesz skďż˝d siďż˝ biorďż˝ te ďż˝zy - postaraj siďż˝ to zakomunikowaďż˝: "Bardzo jest ci z tym trudno, prawda?", "Przy mnie moďż˝esz spokojnie popďż˝akaďż˝", "Z tego powodu moďż˝na naprawdďż˝ siďż˝ rozpďż˝akaďż˝". Jeďż˝li jednak zupeďż˝nie nie rozumiesz skďż˝d wziďż˝ďż˝ siďż˝ pďż˝acz, jeďż˝li trudno ci znaleďż˝ďż˝ jakiekolwiek dla niego uzasadnienie, przemilcz go lub powiedz: "Nie rozumiem, czemu ciďż˝ to smuci?".

Pamiďż˝taj o podtrzymywaniu kontaktu wzrokowego, skupieniu caďż˝ej uwagi na partnerze rozmowy, o nie zagadywaniu. Staraj siďż˝ teďż˝ na tyle kontrolowaďż˝ przebieg rozmowy by nie koncentrowaďż˝a siďż˝ ona na bohaterach opowieďż˝ci, ale na sytuacji osoby, ktďż˝rďż˝ chcesz wesprzeďż˝. Bardzo pomocnďż˝ technikďż˝ jest dzielenie siďż˝ wďż˝asnym doďż˝wiadczeniem majďż˝cym wspďż˝lne punkty z przeďż˝yciami twojego rozmďż˝wcy. Wymaga to odwagi, ale pomaga w redukowaniu dystansu, w budowaniu ciepďż˝ej, peďż˝nej zaufania relacji. Lepiej nie koncentrowaďż˝ siďż˝ na szukaniu szybkich rozwiďż˝zaďż˝, lecz na budowaniu dobrych wiďż˝zi. I na koniec: postaraj siďż˝ nie stawiaďż˝ siebie w pozycji wszechwiedzďż˝cego eksperta, majďż˝cego gotowe recepty i rozumiejďż˝cego wszystko. Bďż˝dďż˝ tej osobie partnerem w problemie. Tylko tyle i aďż˝ tyle.