IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

"JE�ELI EROTOMANIA NIE JEST UZALE�NIENIEM - TO NIE MA UZALE�NIE�"

Autor: Patrycja K�osowicz

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Rozmowa z Piotrem Barczakiem - psychologiem i terapeut� uzale�nie�, kierownikiem O�rodka Terapii Uzale�nie� "Radzimowice" w Szklarskiej Por�bie.

Od jak dawna zajmuje si� Pan leczeniem uzale�nie�?
Psychoterapi� os�b uzale�nionych zajmuj� si� od 21 lat. D�ugo by�em kierownikiem Oddzia�u Odwykowego w Szpitalu Psychiatrycznym, a od blisko 4 lat jestem kierownikiem i w�a�cicielem O�rodka Terapii Uzale�nie� "Radzimowice" w Szklarskiej Por�bie. Przez ca�y ten okres mia�em okazj� uczy� si� terapii od wielu znakomitych os�b, spo�r�d kt�rych warto wymieni� na pewno: Lubomir� Szawdyn, Bohdana Woronowicza, Maxa Glatta, Mik�a Abella. Szczeg�lnie wiele zawdzi�czam szkoleniom i sta�om, kt�re odbywa�em, mi�dzy innymi, w Galsworthy Lodge i New St. Luke Center w Londynie oraz Studium Terapii Uzale�nie� w Warszawie. W ci�gu ostatnich 4 lat szczeg�lnie wiele zawdzi�czam szkoleniu w zakresie tzw. Metody Feldenkraisa, kt�re odbywam w Anglii.
Pan i terapeuci z pa�skiego o�rodka, zorganizowali�cie konferencj� zatytu�owan�: "Diagnoza i terapia uzale�nienia od seksu". Od kiedy zajmuj� si� Pa�stwo tym problemem?
Terapi� erotomanii zajmujemy si� od 2 lat.
Sk�d ta r�nica? Jak rozumiem erotomania nie jest nowym uzale�nieniem? Czy jest to wynik niewielkiego u�wiadomienia �rodowiska terapeutycznego?
Musz� z ubolewaniem przyzna�, �e przez wiele lat bardzo w�sko patrzyli�my na uzale�nienie, g��wnie pod k�tem uzale�nie� chemicznych (alkohol, narkotyki). Zawsze wiedzieli�my, �e bardzo wielu naszych pacjent�w ma, jak to wtedy nazywali�my, problemy seksualne. Czasem dziwili�my si�, �e te problemy "nie wychodz�" podczas terapii. Teraz rozumiem, �e pacjenci nie m�wili nam o tym, bo nie byli�my nawet na tyle kompetentni, aby umie� o nie zapyta�. Uczciwie te� trzeba powiedzie�, �e to niekt�rzy z naszych pacjent�w pierwsi u�yli takiego terminu jak "uzale�nienie od seksu". Zacz�li�my wi�c czyta�, szuka� literatury, wi�cej pyta� i wi�cej si� na ten temat dowiadywa�. Ci�gle jednak jeste�my, takie mam wra�enie, na pocz�tku rozumienia tego uzale�nienia. Na swoje usprawiedliwienie powiem, �e nie bardzo by�o gdzie si� tego uczy�. W wi�kszo�ci o�rodk�w w Polsce na erotomani� nie patrzy si� jak na uzale�nienie. U�ywa si� czasem terminu "parafilia", wprawdzie poprawnego, ale lokuj�cego ten problem w kategorii zaburze� i bardzo odleg�ego od rozumienia, a przede wszystkim mo�liwo�ci pomagania. Na pewno bardzo wiele zawdzi�czamy - jeszcze raz to podkre�lam - pacjentom, kt�rzy byli gotowi dzieli� si� z nami swoim do�wiadczeniem i ponosi�, czasem znaczne, koszty naszej ograniczonej kompetencji. U�ywam liczby mnogiej, bo mog� z czystym sumieniem powiedzie�, �e w O�rodku gdzie pracuj� jest wielu znakomitych, naprawd� �wietnych specjalist�w. Sze�cioro spo�r�d nich jest w procesie zdrowienia od alkoholu, narkotyk�w, seksu. Oczywi�cie sta� w zdrowieniu (poza jedn� osob�, kt�ra zdrowieje z erotomanii), to co najmniej 10 lat.
Podczas konferencji terapeuci z Pana O�rodka dzielili si� w�asnym do�wiadczeniem z pracy...
Powoli osi�gamy wi�kszy consensus je�li idzie o to, �e leczymy uzale�nienia a nie jedno uzale�nienie. Niemal wszyscy terapeuci gotowi s� uczy� si� terapii erotomanii. Potrzebujemy tylko czasu. Za rok, dwa, na pewno b�dziemy mieli wi�cej do powiedzenia. Ju� dzi� zapraszam na II konferencj�: "Diagnoza i terapia erotomanii i innych uzale�nie�", kt�ra odb�dzie si� we wrze�niu w Szklarskiej Por�bie.
Wspomnia� Pan, �e erotomania jest spostrzegana jako zaburzenie. Czy rzeczywi�cie mo�na m�wi� o niej, jak o uzale�nieniu?
Uzale�nienie od seksu wyczerpuje wszystkie kryteria uzale�nienia. Z pewno�ci� towarzyszy mu upo�ledzenie kontroli nad tym zachowaniem, uporczywe powtarzanie go mimo bezskutecznych pr�b zatrzymania i wiedzy, �e to uszkadza; post�puj�ce zaniedbywane alternatywnych zachowa�; bardzo intensywny "g��d". Zesp� abstynencyjny w erotomanii jest chyba nawet silniejszy, ni� zesp� odstawienia przy narkotykach. Je�eli erotomania nie jest uzale�nieniem - to nie ma uzale�nie�.
Czego si� Pan osobi�cie nauczy�, w przeci�gu tych dw�ch lat, na temat uzale�nienia od seksu, i pomocy osobom uzale�nionym?
To bardzo trudne pytanie... Dowiedzia�em si� na przyk�ad, �e mamy bardzo siln� sk�onno�� do nadawania naszemu wewn�trznemu �wiatu statusu �wiata uniwersalnego. To znaczy, tak jak alkoholikom jest trudno uwierzy�, �e istnieje �wiat zdrowy: "bo przecie� wszyscy pij�", tak erotomanom jest bardzo trudno uwierzy�, �e istnieje �wiat zdrowego seksu. Dowiedzia�em si� bardzo du�o na temat roli takiego uczucia jak WSTYD - kluczowego dla wszystkich uzale�nie�. Dowiedzia�em si� bardzo wiele na temat w�asnych ogranicze�, zw�aszcza sk�onno�ci do wywierania presji. Jeszcze lepiej zrozumia�em, �e nie mam prawa ocenia� ludzi, co rzecz jasna wcale nie wyklucza w�asnego, jasnego i zdecydowanego stanowiska. Jeszcze lepiej zrozumia�em natur� procesu zdrowienia z uzale�nie�. Upewni�em si� jeszcze bardziej, �e nie jest sensowne oddzielanie r�nych uzale�nie� w terapii. Oczywi�cie s� podzia�y nawet w obr�bie jednego chemicznego uzale�nienia. Pacjenci uzale�nieni od amfetaminy w gruncie rzeczy uwa�aj� si� za lepszych od "tych, co si� k�uj�". Obie te grupy uwa�aj�, �e ci, co s� uzale�nieni od marihuany, to nie s� prawdziwi narkomanii, itd. Jednak w naszym O�rodku obecnie jest kilkunastu alkoholik�w, kilku narkoman�w, kilku erotoman�w, lekoman�w i jeden hazardzista. Kilka os�b ma dwa lub trzy te uzale�nienia jednocze�nie, a niekt�rzy rozpoznaj� je dopiero w czasie terapii u nas.
Czy przebywanie na grupie os�b z r�nymi typami uzale�nie� nie koliduje ze sob�?
Wydaje mi si�, �e tak jak w jednym O�rodku mog� spotyka� si� r�ne uzale�nienia, tak by� mo�e mo�liwa by�aby jedna formu�a Anonimowych Na�ogowc�w, w kt�rej wszyscy uzale�nieni b�d� mogli si� spotka�. Co ma zrobi� kto� uzale�niony od alkoholu, lek�w, narkotyk�w i seksu? To wcale nie tak rzadkie jak si� s�dzi. Czy ma chodzi� w poniedzia�ki na AA, we wtorki na AN, w �rody na AL i w czwartki na AE?
Czy leczenie erotomani r�ni si� czym� od leczenia innych uzale�nie�?
Szczerze powiem, �e na poziomie mechanizm�w uzale�nienia i procesu zdrowienia - niespecjalnie. Te kilka r�nic to to, �e pacjenci uzale�nieni od seksu musz� uczy� si� na czym polega zdrowy seks, a nie przygotowywa� si� do pe�nej abstynencji. PONADTO W ODNIESIENIU DO EROTOMANII NIEMAL ZUPE�NIE NIE JEST MO�LIWE ZDROWIENIE BEZ G��BOKIEJ TERAPII OSOBISTEJ. Podobnie alkoholicy odr�niaj� abstynencj� od trze�wienia. Ponadto, terapia os�b uzale�nionych od seksu z pewno�ci� wymaga znacznie wi�kszych kompetencji od terapeut�w. Je�li mog� sobie wyobrazi�, �e w terapii uzale�nienia od alkoholu wystarczy troch� wiedzy i behawioralnych umiej�tno�ci, to w terapii erotomanii zwykle nie wystarczy to nawet do tego, aby pacjent przyzna� si� do swego uzale�nienia. A to we wszystkich na�ogach stanowi absolutnie pierwszy krok do zdrowienia. Ponadto �wiadomo�� czasu, kt�ry jest potrzebny w zdrowieniu z erotomanii jest chyba bardziej oczywista. Tak�e ze wzgl�du na fakt, i� znaczna cz�� erotoman�w to ofiary przemocy fizycznej i seksualnej, i nie da si� pomin�� tego tematu.
Gdyby psycholodzy i terapeuci chcieli si� dowiedzie� czego� na temat erotomanii, od czego warto zacz��?
Radzi�bym przeczyta� ksi��k� "Od na�ogu do mi�o�ci" Patrica Carnesa. Zapraszam r�wnie� na sta� do naszego O�rodka "Radzimowice". Polecam tak�e skorzysta� z otwartych mityng�w wsp�lnoty Anonimowych Erotoman�w.
Je�eli chodzi o osoby uzale�nione od seksu i zaurocze�, jak wygl�daj� relacje terapeuta-pacjent? Czy co� jest szczeg�lnie wa�nego w tym uk�adzie? Na co trzeba uwa�a�?
Je�li idzie o relacje pacjent-teareputa, to terapeuta musi bezwzgl�dnie by� �wiadomy w�asnej seksualno�ci i bardzo pilnowa� uczciwo�ci w terapii. Erotomani s� ogromnie wyczuleni na wszelkie przejawy nieuczciwo�ci, cho� te� cz�sto przypisuj� terapeutom zbyt wiele. Bardzo �adnie pisze o tej relacji Irvin Yalom w ksi��ce "Dar terapii". Jest tu wiele bardzo wa�nych kwestii, jak np. problem dotyku w terapii czy problem przekona� religijnych, cz�sto uwik�anych w erotomani�, a tak�e problem orientacji seksualnej. Terapeuta wi�c, musi umie� naprawd� swobodnie porusza� si� w wi�kszo�ci trudnych problem�w naszego �ycia. Do tego musi by� zdolny, do tak potrzebnego pacjentowi, do�wiadczenia prawdziwej blisko�ci, bez jakiegokolwiek zaanga�owania seksualnego, kt�re powinien umie� realizowa� w swoim zwi�zku. Zbyt ma�o czasu po�wi�camy superwizji naszej pracy, kt�ra, co jest coraz bardziej oczywiste, jest niezb�dna przy pracy z tym uzale�nieniem.
Powszechne jest spo�eczne zaprzeczanie istnieniu erotomanii. Zaprzeczaj� zar�wno pacjenci, jak i osoby zajmuj�ce si� pomoc�.
Osobie uzale�nionej i jej terapeucie radzi�bym patrze� na zaprzeczanie, jak na fundamentaln� cz�� uzale�nienia. U�atwia ono u�mierzanie l�ku przed porzuceniem tego, wok� czego zorganizowane by�o dot�d �ycie i l�ku przed tym, co z �yciem zrobi� po rozstaniu si� z na�ogiem.
Rozumiem, �e w obliczu tego zaprzeczania trudno jest przyzna� si�, �e co� jest nie tak. Co zrobi� w sytuacji, gdy przychodzi pacjent i pyta: Czy ja by� mo�e jestem erotomanem?...
Radzi�bym mo�liwie szybko, w oparciu o uczciw� relacj� terapeutyczn� z kompetentnym terapeut�, odpowiedzie� sobie na to pytanie. Ju� same w�tpliwo�ci z regu�y przemawiaj� na rzecz uzale�nienia. Je�li mam w�tpliwo�ci czy �pi� dobrze, lub czy dobrze si� od�ywiam, to pewnie ani dobrze nie �pi�, ani dobrze si� nie od�ywiam. To, co zdrowe, zwykle "dziej� si�" samo. To, co chore, produkujemy sami. Odradzam te� rozstrzyganie tego samemu, ze wzgl�du na bardzo silny mechanizm zaprzeczania towarzysz�cy, jak powiedzia�em, wszystkim uzale�nieniom.
Podczas konferencji wspomnia� Pan o powi�zaniach religii z erotomani�. Prosz� bli�ej wyja�ni� ten zwi�zek.
Religia cz�sto traktowana jest jak cudowne panaceum na problemy osobiste. Jak tzw. "wszywka", kt�ra ma rozwi�za� problem erotomanii. Trzeba tylko "bardzo si� stara�". Tymczasem, podobno B�g nie wspiera leni oczekuj�cych na cudowne rozwi�zania. Mi�osierny Samarytanin z przypowie�ci Jezusa, nie czyta� Biblii cierpi�cemu, tylko opatrzy� mu rany. Je�li kto� ma gryp�, to mo�e zamiast do ko�cio�a, powinien p�j�� do ��ka z gor�c� herbat� i cytryn�, dodatkowo jeszcze przyda�aby si� polopiryna. Absolutnie nie chc� tu deprecjonowa� roli religijno�ci, w kt�rej by� mo�e najpe�niej wyra�a si� nasza duchowo��. Tylko czy mo�na rozwija� duchowo��, je�li oszukuje si� samego siebie? Je�li seks jest w centrum, to B�g musi by� na peryferiach. Seks mo�e by� w centrum, po prostu z wyuczonego od dziecka bardzo silnego sposobu, "lekarstwa" na, chocia�by, opuszczenie. To zreszt� jest istota i najg��bsze cierpienie erotomanii, �e uniemo�liwia ona spotkanie, blisko��, mi�o��, bo opuszczone, zranione dziecko ci�gle �apczywie domaga si� u�mierzenia b�lu w spos�b, kt�ry zna od dawna.
To rzeczywi�cie powa�ny problem. Prosz� nam jeszcze przybli�y�, jak wygl�da terapia os�b uzale�nionych od seksu i zaurocze� w Pana O�rodku?
Wymieni� mo�e kilka rzeczy, kt�re powinny zdarzy� si� w czasie pierwszych tygodni terapii:

- rozstrzyganie "jestem czy nie jestem erotomanem?" i wychodzenie z kr�gu izolacji, tajemnicy i wstydu,
- utworzenie listy abstynencyjnej, ustalenie jakie zachowania s� erotoma�skie i praca nad decyzj� o rezygnacji z nich,
- praca nad powodami, dla kt�rych warto to zrobi� i nad nadziej� na zmian�,
- rozpoznanie ewentualnych innych uzale�nie�,
- kontakt z histori� �ycia, zw�aszcza z mo�liwymi traumami,
- rozpoznanie cyklu "uruchamiania si�",
- wiedza i rozbrajanie na�ogowych mechanizm�w: poznawczych, emocjonalnych, nadbudowanych w strukturze JA,
- rozpoznanie roli ofiary i wychodzenie z niej,
- rozpoznanie i uczenie si� zapobiegania nawrotom,
- przygotowanie si� do kolejnych faz zdrowienia i gotowo�� do szukania wsparcia w tym okresie.
Dzi�kuj� za rozmow�.

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2003-08-26)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com