IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

Nie tylko uzaleďż˝nienie - czyli co alkohol psuje w moim organizmie

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Alkohol etylowy, czyli etanol, to prosty zwiďż˝zek organiczny, skďż˝adajďż˝cy siďż˝ z dwďż˝ch atomďż˝w wďż˝gla, szeďż˝ciu wodoru i jednego atomu tlenu. Posiada charakterystyczny smak i zapach, identyczne jednak jak u ďż˝miertelnie trujďż˝cego alkoholu metylowego. W duďż˝ym stďż˝eniu jest palny, co pozwala na jego wykorzystanie jako biopaliwo do samochodďż˝w, oprďż˝cz tego denaturuje (ďż˝cina) biaďż˝ka, co odpowiada za jego odkaďż˝ajďż˝ce dziaďż˝anie.

Alkohol powstaje w przyrodzie jako produkt metabolizmu droďż˝dďż˝y, wykorzystujďż˝cych cukry do uzyskiwania energii w warunkach beztlenowych. Proces ten, zwany fermentacjďż˝, jest znany ludzkoďż˝ci i przez niďż˝ wykorzystywany od co najmniej kilku tysiďż˝cy lat, przy czym najprawdopodobniej niezaleďż˝nie od siebie odkryďż˝y go pierwotne kultury Starego i Nowego ďż˝wiata. W wyniku fermentacji moďż˝na uzyskaďż˝ napďż˝j zawierajďż˝cy nie wiďż˝cej niďż˝ 16% alkoholu, gdyďż˝ powyďż˝ej tego stďż˝enia droďż˝dďż˝e ginďż˝. Okoďż˝o VIII w. uczeni arabscy zaczďż˝li stosowaďż˝ - prawdopodobnie podpatrzonďż˝ u Chiďż˝czykďż˝w - destylacjďż˝, czyli uzyskiwanie stďż˝onego alkoholu poprzez podgrzewanie wina lub innego napoju alkoholowego i skraplanie oparďż˝w alkoholu, ktďż˝rego temperatura wrzenia jest niďż˝sza niďż˝ wody. Do Europy destylacja trafiďż˝a w XI w. W tym czasie w pďż˝nocnej Europie wzmacniano miďż˝d pitny (sfermentowany miďż˝d rozpuszczony w wodzie) poprzez wymraďż˝anie go zimďż˝ i odsďż˝czanie zamarzniďż˝tej wody. Oprďż˝cz tego w Zwiďż˝zku Radzieckim produkowano, takďż˝e do celďż˝w konsumpcyjnych, alkohol z ropy naftowej, na drodze czďż˝ciowego utlenienia etylenu.

Alkohol jest substancjďż˝ doskonale rozpuszczajďż˝cďż˝ siďż˝ w wodzie, tak wiďż˝c podczas konsumpcji wchďż˝ania siďż˝ juďż˝ z bďż˝ony ďż˝luzowej jamy ustnej, gardďż˝a i przeďż˝yku, rozprzestrzeniajďż˝c siďż˝ po caďż˝ym organizmie. Takďż˝e w ďż˝oďż˝ďż˝dku i jelitach alkohol wchďż˝ania siďż˝ doďż˝ďż˝ szybko, mianowicie po 15 minutach wchďż˝oniďż˝ciu ulega poďż˝owa wypitej dawki.

Alkohol wchďż˝oniďż˝ty do krwi w przewodzie pokarmowym trafia w pierwszym rzďż˝dzie do wďż˝troby, ktďż˝ra peďż˝ni w organizmie rolďż˝ "oczyszczalni ďż˝ciekďż˝w", utylizujďż˝c wszelkie obce i szkodliwe dla organizmu substancje, takie jak alkohol wďż˝aďż˝nie. Za rozkďż˝ad alkoholu w wďż˝trobie odpowiada zespďż˝ enzymďż˝w, z ktďż˝rych kluczowe znaczenie odgrywa dehydrogenaza alkoholowa, przeksztaďż˝cajďż˝ca etanol w toksyczny aldehyd octowy, odpowiedzialny za wiďż˝kszoďż˝ďż˝ zwiďż˝zanych z etanolem szkďż˝d w organizmie, ten zaďż˝ przy uďż˝yciu dehydrogenazy aldehydowej zostaje utleniony do nieszkodliwego juďż˝ kwasu octowego. Okoďż˝o 10% alkoholu opuszcza organizm w postaci niezmienionej, w moczu i wydychanym powietrzu.

Z racji swojej roli wďż˝troba jest narzďż˝dem najbardziej naraďż˝onym na toksyczne dziaďż˝anie alkoholu. Juďż˝ umiarkowane iloďż˝ci tej substancji powodujďż˝ uszkodzenia hepatocytďż˝w, czyli komďż˝rek wďż˝troby, co znajduje odzwierciedlenie we wzroďż˝cie we krwi stďż˝enia enzymďż˝w, obecnych w warunkach normalnych w ich wnďż˝trzu. Dďż˝ugotrwaďż˝e picie alkoholu zaburza gospodarkďż˝ substancjami lipidowymi, takimi jak tďż˝uszcze i cholesterol. W hepatocytach zaczyna odkďż˝adaďż˝ siďż˝ tďż˝uszcz, wďż˝troba powiďż˝ksza siďż˝, zaczyna zdradzaďż˝ objawy zapalenia, takie jak bďż˝l i dalszy wzrost poziomu enzymďż˝w wďż˝trobowych we krwi. W dalszym etapie stďż˝uszczone komďż˝rki wďż˝troby zaczynajďż˝ umieraďż˝, a zastďż˝pujďż˝ je nie speďż˝niajďż˝ce ďż˝adnych funkcji komďż˝rki tkanki ďż˝ďż˝cznej, przypominajďż˝c proces bliznowacenia ran. Zjawisko to nosi miano marskoďż˝ci wďż˝troby. Marska wďż˝troba nie tylko nie speďż˝nia swojej roli, ale i stanowi barierďż˝ dla przepďż˝ywajďż˝cej przez niďż˝ dotychczas krwi, spďż˝ywajďż˝cej ďż˝yďż˝ami z caďż˝ego przewodu pokarmowego. W wyniku tego w naczyniach tych roďż˝nie ciďż˝nienie, co skutkuje takimi powikďż˝aniami jak wodobrzusze ( pďż˝yn przesiďż˝kajďż˝cy z naczyďż˝ wypeďż˝nia jamďż˝ brzusznďż˝ ) i ďż˝ylaki przeďż˝yku, ktďż˝rych pďż˝kniďż˝cie stanowi jednďż˝ z najczďż˝stszych przyczyn ďż˝mierci u alkoholikďż˝w.

Kolejnym narzďż˝dem szczegďż˝lnie wraďż˝liwym na dziaďż˝anie alkoholu jest trzustka. To delikatny organ, poďż˝oďż˝ony na tylnej ďż˝cianie jamy brzusznej, produkujďż˝cy sok trzustkowy, wydzielany do dwunastnicy. Trzustka ponadto zawiera skupiska komďż˝rek produkujďż˝cych insulinďż˝ i glukagon - hormony regulujďż˝ce poziom krwi w organizmie. Alkohol powoduje zagďż˝szczanie siďż˝ soku trzustkowego i wytrďż˝canie siďż˝ z niego biaďż˝kowych czopďż˝w, zatykajďż˝cych kanaliki odprowadzajďż˝ce sok do dwunastnicy. Konsekwencjďż˝ tego moďż˝e byďż˝ ostre lub przewlekďż˝e zapalenie trzustki - pierwsze moďż˝e byďż˝ ďż˝miertelne, drugie prowadzi czďż˝sto do cukrzycy.

Jak zostaďż˝o powiedziane na poczďż˝tku, alkohol ďż˝cina biaďż˝ko, niszczďż˝c ďż˝ywe komďż˝rki. Takie jak na przykďż˝ad komďż˝rki bďż˝on ďż˝luzowych gďż˝rnej czďż˝ci przewodu pokarmowego, co oprďż˝cz subiektywnych dolegliwoďż˝ci, takich jak nadkwasota ďż˝oďż˝ďż˝dka i refluks, powoduje na dďż˝uďż˝szďż˝ metďż˝ powaďż˝ne niedobory ďż˝ywieniowe, na przykďż˝ad witamin.

Wbrew obiegowej opinii alkohol nie jest zdrowy dla serca i ukďż˝adu krďż˝ďż˝enia. Nie udaďż˝o siďż˝ udowodniďż˝, ďż˝e alkohol rozszerza naczynia wieďż˝cowe u ludzi. Uczucie ulgi, jakie przyjďż˝ty w niewielkiej iloďż˝ci alkohol moďż˝e przynieďż˝ďż˝ osobie odczuwajďż˝cej bďż˝l wieďż˝cowy, wynika z jego dziaďż˝ania uspokajajďż˝cego i znieczulajďż˝cego - miďż˝sieďż˝ sercowy pozostaje niedokrwiony, znikajďż˝ natomiast sygnaďż˝y ostrzegawcze, skďż˝aniajďż˝ce do podjďż˝cia prawdziwego leczenia. Dďż˝ugotrwaďż˝e picie alkoholu uszkadza miďż˝sieďż˝ sercowy, zarďż˝wno jego czďż˝ďż˝ "mechanicznďż˝", jak i przewodzďż˝cďż˝ impulsy regulujďż˝ce pracďż˝ serca. U osďż˝b naduďż˝ywajďż˝cych alkoholu bardzo czďż˝sto pojawiajďż˝ siďż˝ zaburzenia rytmu serca oraz nadciďż˝nienie tďż˝tnicze, ktďż˝rego konsekwencjďż˝ sďż˝ zawaďż˝y miďż˝nia sercowego i udary mďż˝zgu.

W przeciwieďż˝stwie do wieďż˝cowych, naczynia skďż˝ry ulegajďż˝ rozszerzeniu pod wpďż˝ywem alkoholu. Napďż˝ywajďż˝ca do skďż˝ry w wiďż˝kszej iloďż˝ci ciepďż˝a krew pobudza receptory ciepďż˝a, dajďż˝c uczucie rozgrzania. Jest to jednak tylko zďż˝udzenie, w rzeczywistoďż˝ci organizm traci ciepďż˝o jeszcze szybciej. W ten sposďż˝b nie tylko nie uniknie siďż˝ przeziďż˝bienia, a wrďż˝cz przeciwnie, tym bardziej ďż˝e alkohol zmniejsza sprawnoďż˝ďż˝ ukďż˝adu odpornoďż˝ciowego organizmu, czyniďż˝c go podatnym na wszelakie infekcje.

Kluczowe znaczenie ma dziaďż˝anie alkoholu na centralny ukďż˝ad nerwowy, bo w tym tkwi przyczyna jego konsumpcji. Etanol wpďż˝ywa hamujďż˝co na pracďż˝ komďż˝rek mďż˝zgowych i przepďż˝yw impulsďż˝w elektrycznych, czyli informacji, przez tkankďż˝ mďż˝zgowďż˝. Jako pierwsze poddajďż˝ siďż˝ temu dziaďż˝aniu struktury odpowiedzialne za kontrolďż˝ emocji i zachowaďż˝, co wywoďż˝uje u osoby bďż˝dďż˝cej pod wpďż˝ywem alkoholu uczucie odprďż˝enia, wesoďż˝kowatoďż˝ďż˝, wylewnoďż˝ďż˝ lub - wrďż˝cz przeciwnie - nieuzasadnionďż˝ agresjďż˝, wyďż˝ďż˝cza siďż˝ lďż˝k i krytycyzm, co skutkuje rďż˝nymi ryzykownymi zachowaniami (jak np. wsiadanie za kierownicďż˝ samochodu w stanie upojenia alkoholowego, wychylanie siďż˝ przez okno lub z balkonu itp. ) i przypadkowymi kontaktami seksualnymi. Rosnďż˝ce stďż˝enie alkoholu zaburza koordynacjďż˝ ruchowďż˝, mowďż˝, wzrok, wywoďż˝uje zawroty gďż˝owy i sennoďż˝ďż˝. Alkohol w stďż˝eniu czasem juďż˝ powyďż˝ej 3 promili wyďż˝ďż˝cza pracďż˝ oďż˝rodka oddechowego w rdzeniu przedďż˝uďż˝onym, powodujďż˝c ďż˝mierďż˝. Tyle jeďż˝li idzie o bezpoďż˝rednie dziaďż˝anie alkoholu na mďż˝zg, o pďż˝nych skutkach alkoholizowania siďż˝ w zakresie tego narzďż˝du moďż˝na przeczytaďż˝ w nastďż˝pnych artykuďż˝ach.

Obwodowy ukďż˝ad nerwowy jest wraďż˝liwy nie tyle na jednorazowe spoďż˝ycie alkoholu, ile na wieloletnie, regularne picie. Sam alkohol bezpoďż˝rednio, a przede wszystkim aldehyd octowy i niedobory witamin, powodujďż˝ zapalenie i degeneracjďż˝ zakoďż˝czeďż˝ nerwowych. Polineuropatia, bo o niej mowa, objawia siďż˝ poprzez zaburzenia czucia w skďż˝rze, drďż˝enia i osďż˝abienie siďż˝y miďż˝ni koďż˝czyn, osďż˝abienie lub zniesienie odruchďż˝w, a nawet oczoplďż˝s.

Opisane powyďż˝ej - w bardzo skrďż˝towej formie(!) - efekty, jakie wywiera alkohol, dotyczďż˝ osďż˝b dorosďż˝ych. Wielokrotnie bardziej szkodliwa jest konsumpcja alkoholu przez dzieci, a szczegďż˝lnie dramatyczne szkody wyrzďż˝dza alkohol dziecku w ďż˝onie matki. Niska masa przy urodzeniu, wady ogďż˝lnorozwojowe (w tym wady serca i charakterystyczne deformacje gďż˝owy i twarzy), uszkodzony mďż˝zg z nastďż˝pczym upoďż˝ledzeniem umysďż˝owym i zaburzony rozwďż˝j stawďż˝w skďż˝adajďż˝ siďż˝ na tzw. alkoholowy zespďż˝ pďż˝odowy.

Reasumujďż˝c stwierdziďż˝ naleďż˝y, ďż˝e alkohol w ďż˝adnym wypadku nie moďż˝e byďż˝ traktowany jako substancja obojďż˝tna dla organizmu. Z kaďż˝dym jego spoďż˝yciem wiďż˝ďż˝ďż˝ siďż˝ negatywne zjawiska w fizjologii czďż˝owieka. Spoďż˝ywanie alkoholu czďż˝ste i /lub w wiďż˝kszych iloďż˝ciach sprawia, ďż˝e zjawiska te pozostawiajďż˝ trwaďż˝e zmiany w naszych organizmach.