IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

ZDďż˝ďż˝Yďż˝ Z PRAWDďż˝. O SZTUCE KOMUNIKACJI W HOSPICJUM

Ks. dr Piotr Krakowiak SAC

www.hospicja.pl

Format: 16,5 x 23,8 cm, wydanie I, 128 stron, oprawa miďż˝kka, ISBN 83-922170-1-2

Jak powiedzieďż˝ drugiemu czďż˝owiekowi, ďż˝e jest nieuleczalnie chory, a jego ďż˝ycie dobiega kresu? Co na to rodzina, przyjaciele? Czy grďż˝ pozorďż˝w, wzajemnego udawania, ďż˝e wszystko siďż˝ jakoďż˝ uďż˝oďż˝y, moďż˝na przerwaďż˝? Czy moďż˝na przygotowaďż˝ siďż˝ do nadchodzďż˝cego poďż˝egnania?

Ksiďż˝ďż˝ka mďż˝wi o sztuce komunikacji w hospicjum. Poprze autentyczne historie ludzi (pacjentďż˝w, wolontariuszy, pielďż˝gniarek, lekarzy) uczy, jak rozmawiaďż˝ z chorymi u kresu ich ďż˝ycia. Jest to szczegďż˝lny podrďż˝cznik napisany dla osďż˝b zajmujďż˝cych siďż˝ ciďż˝ko i nieuleczalnie chorymi.

To fachowe studium wiedzy na temat komunikacji w obliczu nieuchronnej ďż˝mierci, poparte przykďż˝adami z ďż˝ycia i wiedzďż˝ teoretycznďż˝. Opisuje codziennoďż˝ďż˝ hospicyjnej posďż˝ugi, etapy choroby terminalnej i metody radzenia sobie z niďż˝.

FRAGMENT KSIďż˝ďż˝KI

s. 53
Gdyby zapytaďż˝ w ulicznej sondzie o symbol kojarzďż˝cy siďż˝ ze sďż˝owem "hospicjum", zapewne byďż˝aby nim trumna, klepsydra pogrzebowa albo nagrobny krzyďż˝. Takďż˝ opiniďż˝ rozpowszechniajďż˝ niestety takďż˝e pracownicy sďż˝uďż˝by zdrowia. Odwiedzajďż˝cy naszych pacjentďż˝w zachowujďż˝ siďż˝ czďż˝sto tak, jakby przychodzili do prosektorium albo do zakďż˝adu pogrzebowego. Smutne miny, rozmowy szeptem i marsowe spojrzenia. A pacjenci potrzebujďż˝ i bardzo cieszďż˝ siďż˝ z kaďż˝dego przejawu ďż˝ycia, normalnoďż˝ci i dobrego sďż˝owa. Dlatego uďż˝miech i otwarte drzwi sďż˝ kolejnymi elementami filozofii hospicyjnej. Warto o tym pamiďż˝taďż˝. Wiele szpitali, a takďż˝e hospicjďż˝w odwiedzili wolontariusze miďż˝dzynarodowej organizacji zainspirowanej przed laty przez amerykaďż˝skiego studenta medycyny z grupy "Doktor Clown". Uďż˝miech i radoďż˝ďż˝, podobnie jak dobra muzyka i poezja, a takďż˝e wszystko, co sprawia czďż˝owiekowi przyjemnoďż˝ďż˝, jest potrzebne zarďż˝wno w szpitalach, jak i w hospicjach. W wielu oďż˝rodkach medycyny paliatywnej sďż˝ prowadzone zajďż˝cia z muzykoterapii czy warsztaty artystyczne. Kaďż˝da nowa inicjatywa tego typu jest potwierdzeniem motta Fundacji Hospicyjnej, ďż˝e "Hospicjum to teďż˝ ďż˝ycie".

Cierpienie ma tak wiele twarzy

Historia z Bydgoszczy staďż˝a siďż˝ nie tylko inspiracjďż˝ do kampanii spoďż˝ecznej, ale takďż˝e sprowokowaďż˝a zespďż˝ Fundacji Hospicyjnej do poszukiwania sprzymierzeďż˝cďż˝w, ktďż˝rzy pomogliby rozwiďż˝zaďż˝ przedstawiony w niej problem. W hospicjach troszczymy siďż˝ o pacjenta, ale nie jesteďż˝my obojďż˝tni na problemy jego rodziny i otoczenia. Ta historia potwierdza fakt, ďż˝e filozofia hospicyjna nie jest tylko piďż˝knie brzmiďż˝cďż˝ deklaracjďż˝, ale rzeczywistoďż˝ciďż˝, ktďż˝rďż˝ z zaangaďż˝owaniem i oddaniem realizujemy.

To byďż˝ styczniowy, chďż˝odny poranek. Nic nie zapowiadaďż˝o, ďż˝e ten dzieďż˝ utkwi w mojej pamiďż˝ci na dďż˝ugo. Poranna kawa, rozmowy z koleďż˝ankami, sterty papierďż˝w i telefony od osďż˝b potrzebujďż˝cych naszej opieki. Pďż˝aczďż˝ce gďż˝osy dobiegajďż˝ce z sďż˝uchawki. Kaďż˝dy dzieliďż˝ siďż˝ swoim bďż˝lem, jakby chciaďż˝ odjďż˝ďż˝ choďż˝ odrobinďż˝ cierpienia. Kolejny pacjent opuďż˝ciďż˝ naszďż˝ "poczekalniďż˝" - tak nazywam hospicjum. Kaďż˝dy tu na coďż˝ czeka: jedni na cieďż˝ nadziei, inni na ukojenie bďż˝lu, inni jeszcze na koniec ďż˝ycia...

Robert teďż˝ czekaďż˝. Byďż˝ naszym pacjentem od kilku dni. Oczekiwaďż˝ na swoje dzieci z nadziejďż˝, ďż˝e wreszcie je zobaczy. Choroba zabraďż˝a mu najpiďż˝kniejsze chwile ďż˝ycia, przykuďż˝a do ďż˝ďż˝ka, pozbawiajďż˝c szans na dalszďż˝ pracďż˝ i opiekďż˝ nad dzieďż˝mi. Los napisaďż˝ mu scenariusz, ktďż˝rego wystarczyďż˝oby na kilka filmďż˝w. - Panie Robercie, ma pan raka - brzmiaďż˝a ostania filmowa sekwencja. W krďż˝tkim czasie mďż˝ody i silny mďż˝czyzna staďż˝ siďż˝ niemal roďż˝linďż˝. Choroba psychiczna ďż˝ony sprawiďż˝a, ďż˝e dzieci znalazďż˝y siďż˝ w domu dziecka. Matka Roberta walczyďż˝a z bezdusznym prawem, starajďż˝c siďż˝, by ukochane wnuki mogďż˝y zamieszkaďż˝ z babciďż˝. Warunki mieszkaniowe zdecydowaďż˝y o odebraniu jej moďż˝liwoďż˝ci opieki nad wnukami.
Robert nie miaďż˝ juďż˝ wpďż˝ywu na bieg wydarzeďż˝. Bardzo pragnďż˝ďż˝ spotkaďż˝ siďż˝ z dzieďż˝mi. To byďż˝a jego ostatnia wola. Wiedzieliďż˝my, ďż˝e mamy niewiele czasu. Podjďż˝liďż˝my decyzjďż˝, ďż˝e zrobimy wszystko, aby doprowadziďż˝ do tego spotkania. Szanse z kaďż˝dďż˝ chwilďż˝ malaďż˝y. Wysďż˝aliďż˝my samochďż˝d do domu dziecka po Krzysia i Olďż˝. Dzieci odbyďż˝y rozmowďż˝ z psychologiem, ktďż˝ry wydaďż˝ opiniďż˝, ďż˝e sďż˝ gotowe na spotkanie z ojcem. Robert jakby przeczuwaďż˝ i czekaďż˝. Wreszcie na korytarzu naszego hospicjum pojawiďż˝y siďż˝ dwie maďż˝e istotki. Byďż˝y peďż˝ne radoďż˝ci, ďż˝e zobaczďż˝ ukochanego tatďż˝. Ich dziecinna ufnoďż˝ďż˝ przesďż˝oniďż˝a lďż˝k i drďż˝enie przed hospicjum, ktďż˝re niemal zawsze charakteryzujďż˝ dorosďż˝ych odwiedzajďż˝cych to miejsce.

Weszďż˝am z nimi do pokoju taty. Ich oczy spotkaďż˝y siďż˝. Twarze rozďż˝wietliďż˝a radoďż˝ďż˝ i ulga, ďż˝e zdďż˝ďż˝yli. Dzieci usiadďż˝y na ďż˝ďż˝ku taty. Ola uďż˝miechnďż˝a siďż˝, przytulajďż˝c brata i trzymajďż˝c swojďż˝ maleďż˝kďż˝ rďż˝czkďż˝ w dďż˝oni taty. Gdyby nie nasza obecnoďż˝ďż˝, moďż˝na by pomyďż˝leďż˝, ďż˝e jak co rano witajďż˝ siďż˝ z tatďż˝. Ola wyrecytowaďż˝a wierszyk. Jej radosny, dzieciďż˝cy szczebiot rozchodziďż˝ siďż˝ po pokoju. Prosiďż˝a tatusia, aby wyzdrowiaďż˝ specjalnie dla nich, bo bardzo go kochajďż˝. Robert przytulaďż˝ je ostatkiem siďż˝.
Wiedzieliďż˝my, ile go to kosztowaďż˝o i jak dzielnie przezwyciďż˝aďż˝ bďż˝l. Te proste, zwykďż˝e sďż˝owa i gesty podziaďż˝aďż˝y na kaďż˝dego ďż˝wiadka tej sceny. Kilka godzin pďż˝niej Robert umarďż˝, trzymajďż˝c w dďż˝oniach zdjďż˝cie Oli i Krzysia.

Kto przytuli w kolejne wieczory Olďż˝ i Krzysia? Czy moďż˝na oddaďż˝ im rodzinne ďż˝ycie? Czy kilka metrďż˝w kwadratowych powierzchni, ktďż˝rych brakuje mieszkaniu babci spowoduje, ďż˝e resztďż˝ dzieciďż˝stwa spďż˝dzďż˝ w domu dziecka? Przecieďż˝ moďż˝na coďż˝ zrobiďż˝! Po wielu miesiďż˝cach rozstania udaďż˝o nam siďż˝ doprowadziďż˝ do spotkania dzieci z ojcem. Pamiďż˝tamy wyraz szczďż˝cia na twarzy Roberta, kiedy ujrzaďż˝ swoje pociechy po raz ostatni. Czy nie powinniďż˝my zrobiďż˝ jeszcze wiďż˝cej, tym razem dla jego dzieci? Aby nie musiaďż˝y ďż˝yďż˝ w domu dziecka, pomďż˝c w zamianie maleďż˝kiego mieszkania ich babci na wiďż˝ksze? Straciďż˝y mamďż˝, zmarďż˝ ich tata i nie mogďż˝ zamieszkaďż˝ z babciďż˝.
Czy to nie za wiele jak na ich krďż˝tkie ďż˝ycie?

Nasi pacjenci odchodzďż˝, pozostawiajďż˝c swoich bliskich. Hospicjum takďż˝e za nich czuje siďż˝ odpowiedzialne. Sďż˝ tu grupy wsparcia w ďż˝aďż˝obie, psycholog, kapelan i pracownik socjalny. Wszyscy pomagajďż˝ im odnaleďż˝ďż˝ siďż˝ w ďż˝yciu codziennym nowej rzeczywistoďż˝ci. Dzieciom Roberta moďż˝na byďż˝o pomďż˝c tylko w jeden sposďż˝b - zapewniďż˝ im kontakt z babciďż˝. Za poďż˝rednictwem akcji "Hospicjum to teďż˝ ďż˝ycie" udaďż˝o siďż˝ poďż˝ďż˝czyďż˝ tďż˝ rodzinďż˝. Interwencja telewizyjna zorganizowania przez Fundacjďż˝ Hospicyjnďż˝ skruszyďż˝a administracyjne bariery i otworzyďż˝a ludzkie serca. Dobrze, ďż˝e ta historia zakoďż˝czyďż˝a siďż˝ szczďż˝liwie.