IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Rodzaje dost�pnej pomocy - kiedy z czego korzysta�?

Autor: Paulina Chocholska

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Kiedy niespodziewanie okazuje si�, �e dziecko ma kontakty z narkotykami lub alkoholem, jest to dla wi�kszo�ci rodzic�w spory szok. W tak trudnych momentach, zazwyczaj reagujemy spontanicznie, niespecjalnie zastanawiaj�c si� nad tym, co chcemy powiedzie�. Na pocz�tku s� emocje: troska, l�k, przera�enie, gniew, irytacja, smutek, rozczarowanie, bezsilno��... To pierwsze reakcje, zupe�nie zreszt� naturalne, gdy kochana przez nas osoba robi sobie krzywd� w taki czy inny spos�b.

Kolejn� sprawa, po pocz�tkowym wybuchu silnych emocji, jest pytanie: co robi� dalej?

Si�gni�cie po narkotyki odbywa si� w rozmaity spos�b, ale jest to zwykle d�u�szy proces: zaczyna si� od tego, �e dziecko lub nastolatek "nie czuje si� dobrze". Co to znaczy? Na przyk�ad przeprowadzili�my si� i pociecha nie ma znajomych, czuje si� osamotniona. Szuka nowych koleg�w i mo�e trafi� akurat na osoby maj�ce kontakty z narkotykami. Chc�c wej�� do grona, spr�buje. Gdy inni bior�, te� we�mie.

Mo�e �le ocenia sw�j wygl�d, inteligencj�, atrakcyjno��, co nastolatkom zdarza si� baaardzo cz�sto i chce od tego uciec, zapomnie� o tym. Bywa te�, �e w domu atmosfera nie sprzyja wyra�aniu uczu�, nastolatek szuka wi�c grona, gdzie na "sztucznym odlocie" wszyscy b�d� przyja�ni i sympatyczni, a �wiat r�owy.

Albo brakuje dziecku przyjemnych wra�e�, szko�a dostarcza stresu a pozytywnych emocji jest niewiele. Pojawia si� ch�� odskoczenia od szarego dnia codziennego - si�ga ono po "r�owe okulary" - modeluj� takie zachowanie najbli�si: ile razy si�gn���/a� po drinka "�eby wreszcie si� rozlu�ni�" po pracy i dziecko to s�ysza�o, widzia�o?.

Coraz cz�ciej niestety m�odzie� si�ga po narkotyki po prostu z ciekawo�ci lub dla zabawy - �eby by�o "szybciej, mocniej, fajniej i na maxa", bo tak jest w reklamach i tak m�ody cz�owiek wyobra�a sobie "fajne �ycie".

ZANIM SI�GNIE...

Obserwuj�c rozw�j dziecka i uczestnicz�c w nim czynnie, mamy szans� wychwyci� kryzysowy moment - jakich w rozwoju nastolatka s� dziesi�tki albo i setki, ale niekt�re s� wa�niejsze i bardziej ryzykowne - zanim si�gnie ono po substancje psychoaktywne. To podstawa profilaktyki - pom�c i wesprze�, zanim zdesperowane dziecko samo poszuka szybkiego remedium na swoje trudno�ci.

Wa�na jest tu �wiadomo�� kilku spraw.

Nie chodzi o to, �eby�my byli dla naszego nastolatka niewzruszonym wzorem wszelkich cn�t i stoickiego spokoju. Je�li my sami te� przechodzimy trudny okres, np. jest to rozw�d i cierpi ca�a rodzina, to co? Udawa� przed dzieckiem, �e wszystko jest w porz�dku? Nie.

Wa�ne jest bycie z dzieckiem, po�wi�canie sobie nawzajem cho�by odrobiny czasu. Podej�cie typu: najpierw uporamy si� ze sob�, a potem zajmiemy si� dzieckiem, cz�sto jest przys�owiow� "musztard� po obiedzie". Rozw�j m�odej psychiki to nie jest co�, co da od�o�y� si� na "za p� roku". Je�li dziecko mo�e obserwowa� rodzic�w, jak sobie radz�, lepiej lub gorzej (nikt nie jest doskona�y :)) z trudno�ciami �yciowymi, jest to dla niego wa�na nauka. Je�li nie zdob�dzie jej w domu, poszuka jej gdzie indziej - np. u koleg�w z �aweczki pod blokiem. Mo�e przy pomocy alkoholu, marihuany, amfetaminy...

Tu dobrym wzorem dla dziecka jest umiej�tno�� rodzica do korzystania z istniej�cych punkt�w oparcia: je�li nie radz� sobie np. z problemami zwi�zanymi z rozwodem - szukam fachowej pomocy: u psychoterapeuty, psychologa, w o�rodku interwencji kryzysowej, grupie wsparcia... Zamiast si�ga� po piwo lub tabletk� uspokajaj�c�, id� pobiega�, myj� samoch�d. Rozmawiam z bliskimi - zamiast dusi� emocje w sobie. Gdy problemy zaczynaj� nas przerasta� i coraz trudniej jest nam funkcjonowa�, mo�emy da� dziecku przyk�ad jak sobie z nimi radzi� i gdzie szuka� pomocy.

Gdzie uzyska� pomoc dla dziecka?

Je�li dostrzegamy u naszego dziecka rozmaite problemy, np. z wchodzeniem w grup� r�wie�nik�w, nie�mia�o��, problemy z nauk�, warto reagowa� szybko. Jest mo�liwo�� korzystania za darmo lub za niewielk� op�at� z grup w MOST-ach(czyli M�odzie�owy O�rodek Socjoterapii). S� to grupy prowadzone przez profesjonalist�w. Maj� na celu pom�c dzieciom nie�mia�ym, niepewnym siebie, sprawiaj�cym trudno�ci wychowawcze. S� prowadzone r�ne grupy, w zale�no�ci od rodzaju trudno�ci i ich nasilenia u dziecka. Ca�y cykl trwa oko�o roku, czasem d�u�ej, spotkania s� 1-2 razy w tygodniu. Mo�liwe s� r�wnie� konsultacje indywidualne: szkolny psycholog lub terapeuta w MOST lub innej plac�wce, psychoterapia indywidualna, grupy terapeutyczne, treningi integracyjne, interpersonalne dla m�odzie�y. Sporo z tych program�w jest finansowane przez Urz�d Miasta lub prowadzone przez rozmaite fundacje, za niekt�re zaj�cia trzeba zap�aci� z w�asnej kieszeni.

JE�LI JU� SI�GNʣO...
Po raz pierwszy czy kolejny?

Warunkiem szybkiego rozpoznania problemu jest dobra znajomo�� w�asnego dziecka. Gdy widujemy je codziennie i nigdy nie zauwa�yli�my nic dziwnego, a nagle pewnego dnia (lub nocy) obserwujemy, �e jego zachowania s� nietypowe, powinien by� to dla nas sygna� alarmowy. Warto zacz�� od rozmowy, pyta�: czy co� si� sta�o? (bo mog�o np. widzie� co�, co nim wstrz�sn�o: wypadek samochodowy, itp.). Czy co� bra�o, pi�o? Dziecko mo�e sk�ama�, ale te� b�dzie to dla niego sygna�em, �e interesuje nas, co robi i co si� z nim dzieje. Warto czasem dr��y� temat, m�wi�c o tym, co widzimy, o faktach, np. "masz czerwone oczy", "czuj� od Ciebie zapach alkoholu" itp. Postawione przed takimi stwierdzeniami dziecko widzi, �e jeste�my spostrzegawczy i nie dajemy sobie "wciska� kitu". To potrafi zniech�ca� do eksperyment�w i przychodzenia w stanie nietrze�wym do domu.

Tu uwaga: je�li zaczniemy od gwa�townej awantury i pogr�ek typu: "jeszcze raz mi tak przyjdziesz do domu, to popami�tasz!", itp., to mo�emy osi�gn�� taki efekt, �e dziecko, jak ju� co� zakazanego we�mie, to... nie wr�ci na noc do domu. Poniewa� nie o to nam chodzi, nie straszmy dziecka, co to b�dzie, gdy sytuacja si� powt�rzy. Uwa�ajmy tym bardziej, �e najcz�ciej w takich nerwowych sytuacjach s� to pogr�ki, kt�rych potem nie realizujemy. Tak dziecko uczy si�, �e jeste�my niekonsekwentni, �e pogadamy, pokrzyczymy, a potem i tak sprawy potocz� si� inaczej.

Na tym etapie warto zwr�ci� si� o pomoc do specjalisty, kt�ry pomo�e nam zorientowa� si� w skali problemu, pozbiera� informacje, z�o�y� z tego ca�o��. Warto pami�ta�, �e to my, rodzice, w pewien spos�b jeste�my "ekspertami" od swojego dziecka, znamy je w ko�cu od urodzenia. Jako eksperci od swojego dziecka porad�my si� ekspert�w od narkotyk�w, skoro nast�pi�o zetkni�cie naszego dziecka z narkotykami. Na wiele spraw rodzice patrz� jednostronnie i kto� z zewn�trz bywa ogromnie pomocny w nowym spojrzeniu na k�opot, u�o�eniu fakt�w, opanowaniu i uporz�dkowaniu emocji, zaplanowaniu konkretnych dzia�a�.

Bardzo wa�na jest zasada: lepiej zadzwoni�, napisa� czy p�j�� do specjalisty o raz za du�o, ni� potem �a�owa�, �e si� tego nie zrobi�o wcze�niej. Wielu problemom mo�na do�� �atwo zapobiec, je�li podejmie si� w por� stosowne dzia�ania. Poza tym cz�sto nasze dzieci wiedz� o narkotykach i skutkach ich za�ywania niepor�wnywalnie wi�cej ni� my. Je�li chcemy by� wiarygodnym partnerem w dyskusji i wymaga� pewnych zasad, przydadz� si� nam solidne argumenty.

Pami�tajmy: narkotyki to nie jest problem tylko naszego dziecka! Ono musi mie� w rodzicach oparcie. �eby mu tego oparcia dostarczy�, musimy wiedzie�, jak to zrobi� skutecznie, najlepiej, jak potrafimy.

Gdzie uzyska� pomoc dla dziecka?

Punkty konsultacyjne i poradnie maj� coraz szersz� ofert� dla os�b, kt�re z narkotykami i alkoholem dopiero si� zetkn�y. Warto pilnowa�, �eby jakakolwiek pomoc dla dziecka by�a poprzedzona jego rozmow� z psychologiem lub psychiatr�. Nie warto kierowa� nastolatka, kt�ry kilkakrotnie za�y� marihuan� czy alkohol na grup� dla uzale�nionych, bo to nie ten etap problemu.

Dla eksperymentuj�cych jest inna oferta terapeutyczna ni� dla uzale�nionych i kierowa� na ni� powinny osoby do tego przeszkolone. Spokojnie pytajmy o kwalifikacje personelu plac�wki, mamy prawo je zna�. Pami�tajmy jednak, ze w rozmowie ze specjalist� mo�e si� okaza�, �e problem jest powa�niejszy, ni� pocz�tkowo s�dzili�my i ni� przedstawia�o to nasze dziecko. Zdarza si� tak�e, �e fachowiec uspokoi nas i k�opoty oka�� si� prostsze w rozwi�zaniu ni� sobie wyobra�ali�my. Upewnijmy si�, �e dok�adnie wiemy, na czym problem polega i jakie post�powanie proponuj� specjali�ci. Do ustalenia tego mo�e by� czasem konieczne kilka spotka� indywidualnych.

Nag�e przypadki

Mo�e zdarzy� si� tak, �e nasz nastolatek wr�ci z imprezy, gdzie po raz pierwszy (albo kolejny) spr�bowa� nie wiadomo czego i w�a�nie zemdla� w �azience. Wtedy wzywamy pogotowie lub lekarza, zwykle sko�czy si� na kropl�wce i podaniu kilku lek�w. Je�li stan jest powa�ny, mo�e by� konieczna hospitalizacja i odtrucie (detoksykacja) lub pobyt na oddziale toksykologicznym, ale o tym powinien decydowa� lekarz.

Nie radz� bagatelizowa� niepokoj�cych objaw�w, takich jak wymioty, gwa�towne poty (chyba, �e jeste�my pewni, �e jest to kac po alkoholu) czy omdlenia. Dobrze jest mie� kontakt telefoniczny chocia� z jedn� z os�b, z kt�rymi spotyka si� nasza pociecha - numer przyjaci�ki, ch�opaka, dziewczyny, kumpla, bo wiedza o tym, co nieprzytomny wzi��, mo�e uratowa� mu zdrowie i �ycie. Niestety sk�ad chemiczny narkotyk�w bywa bardzo r�ny i tak naprawd� nigdy nie wiadomo do ko�ca, co dziecko wzi�o. Niemniej jednak mo�na zaw�zi� grup� substancji.

Nie warto �agodzi� nastolatkowi objaw�w "kaca" na drugi dzie�. Czym innym jest ratowanie �ycia i zdrowia, gdy na�pany traci przytomno��, a czym innym dawanie tabletki na b�l g�owy nast�pnego dnia. Narozrabia� - niech cierpi. Kac lub amfetaminowy "zjazd" potrafi skutecznie odstrasza� od dalszych eksperyment�w. Oczywi�cie pod warunkiem, �e przypilnujemy, aby nastolatek samodzielnie nie przyj�� nast�pnej dawki substancji, aby objawy z�agodzi�.

JE�LI BIERZE CZ�STO...

Zdarza si�, �e wychodzi to na jaw w szkole albo gdy nastolatek zostanie zatrzymany przez policj�. Okazuje si�, �e problem jest powa�ny. Warto zn�w zacz�� od rozmowy z dzieckiem oraz od zdobycia rzetelnych informacji: co bierze, czym to grozi, jak pom�c. Najwa�niejsza jest konsekwencja i motywowanie do zmian, w tym do terapii. Na tym etapie przydatny mo�e okaza� si� oddzia� detoksykacyjny (znajduj� si� one przy wi�kszych plac�wkach leczenia uzale�nie�, pobyt to od kilku do 21 dni), leczenie mo�e by� ambulatoryjne lub stacjonarne. Istniej� zar�wno publiczne (przy szpitalach lub Wojew�dzkich O�rodkach Terapii Uzale�nie� lub Monar) jak i prywatne (niekt�re maj� kontrakt z NFZ, niekt�re s� p�atne) o�rodki terapii uzale�nionych od narkotyk�w nastolatk�w i m�odych doros�ych. Przed podj�ciem decyzji o terapii konieczna jest konsultacja ze specjalist� i jego rzetelna diagnoza, aby okre�li�, czy lepsze b�dzie leczenie stacjonarne, czy ambulatoryjne oraz czy opr�cz uzale�nienia nastolatek ma inne trudno�ci. Na tym etapie niezb�dna jest tak�e �cis�a wsp�praca terapeut�w z rodzicami czy opiekunami: najlepiej z OBOJGIEM.

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2006-06-28)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com