IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Sobota 15 sierpnia 2020

STOPEM PRZEZ PSYCHOTERAPIďż˝ - czďż˝ďż˝ 4

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Kolejny artykuďż˝ poďż˝wiďż˝ciďż˝ chciaďż˝abym krďż˝tkiemu opisowi i uporzďż˝dkowaniu form, w jakich ďż˝wiadczona jest pomoc psychologiczna. W ďż˝wiadomoďż˝ci spoďż˝ecznej bardzo czďż˝sto praca psychologa jawi siďż˝ jako specyficzny monolit, maďż˝o ustrukturowany - tymczasem przyjmuje ona - w zaleďż˝noďż˝ci od potrzeb - bardzo konkretne formy i wymiary.

Przystďż˝pujďż˝c do opisu, po raz kolejny odwoďż˝am siďż˝ do zestawienia, ktďż˝re zamieďż˝ciďż˝am w pierwszym artykule tego cyklu. W odniesieniu do niego wďż˝aďż˝nie postaram siďż˝ przedstawiďż˝ "topografiďż˝" i charakterystykďż˝ pomocy psychologicznej w poszczegďż˝lnych jej formach. I tak:

PORADA PSYCHOLOGICZNA jest specjalistycznym ďż˝wiadczeniem, skoncentrowanym zasadniczo na diagnozowaniu zgďż˝aszanych przez klienta trudnoďż˝ci. Zwykle stanowi ona pierwszďż˝, naturalnďż˝ formďż˝ kontaktu klienta z profesjonalistďż˝, ktďż˝ry w oparciu o gruntowny wywiad okreďż˝la istotďż˝ problemu, jego ewentualne przyczyny i adekwatne do sytuacji rozwiďż˝zania. Zasadniczo wiďż˝c porada psychologiczna stanowi najbardziej adekwatnďż˝ formďż˝ "pierwszej pomocy" psychologicznej dla osďż˝b znajdujďż˝cych siďż˝ w sytuacji, ktďż˝rďż˝ w najwiďż˝kszym skrďż˝cie ujďż˝ďż˝ moďż˝na by w sďż˝owach: "coďż˝ mi jest i nie wiem co", "mam problem - nie wiem, jak go rozwiďż˝zaďż˝", "ďż˝le siďż˝ dzieje w moim ďż˝yciu - nie wiem co dalej".

Mďż˝wimy tu wiďż˝c o sytuacji, w ktďż˝rej problem klienta lokuje siďż˝ dla niego samego na doďż˝ďż˝ duďż˝ym poziomie ogďż˝lnoďż˝ci. Zadanie profesjonalisty w tego typu sytuacji polega wiďż˝c przede wszystkim na okreďż˝leniu obszaru problemowego, jego prawdopodobnej genezy i wskazaniu kolejnych krokďż˝w sďż˝uďż˝ďż˝cych rozwiďż˝zaniu problemu.

Bardzo czďż˝sto decyzja o podjďż˝ciu psychoterapii stanowi wďż˝aďż˝nie naturalnďż˝ konsekwencjďż˝ wnioskďż˝w pojawiajďż˝cych siďż˝ w ramach porady psychologicznej.

Warto takďż˝e dodaďż˝, ďż˝e porada psychologiczna nie musi ograniczaďż˝ siďż˝ li tylko do funkcji klarujďż˝co - diagnostycznej. W niektďż˝rych przypadkach, wiďż˝ďż˝ďż˝cych siďż˝ np. z jasno okreďż˝lonym, ograniczonym i maďż˝o zďż˝oďż˝onym problemem - moďż˝e ona stanowiďż˝ jednorazowďż˝ formďż˝ oddziaďż˝ywania, skoncentrowanďż˝ na doprowadzeniu do poďż˝ďż˝danej, bardzo konkretnej zmiany ( np. problem: "w jaki sposďż˝b stawiaďż˝ dziecku rozsďż˝dne granice" ).

Generalnie speďż˝nia ona wiďż˝c funkcje diagnostyczno - porzďż˝dkujďż˝co - interwencyjnďż˝. Ogranicza siďż˝ zazwyczaj do 1-3 sesji, koncentruje na zbieraniu i kategoryzowaniu informacji udzielanych przez klienta, zawiera w sobie rďż˝wnieďż˝ komponentďż˝ edukacyjnďż˝ i motywujďż˝cďż˝. Jednym sďż˝owem - krďż˝tka, konkretna, ograniczona w swoich zadaniach i moďż˝liwoďż˝ciach forma psychologicznej pomocy.

INTERWENCJA KRYZYSOWA

Klucz do zrozumienia tej formy pomocy ukryty jest w zasadzie w samej jej nazwie, konkretnie zaďż˝ w sďż˝owie "kryzysowa". Mamy tu bowiem wskazďż˝wkďż˝, ktďż˝ra doďż˝ďż˝ jednoznacznie okreďż˝la sytuacje wymagajďż˝ce wďż˝aďż˝nie tego typu oddziaďż˝ywaďż˝. Interwencjďż˝ kryzysowďż˝ podejmujemy wiďż˝c tylko i wyďż˝ďż˝cznie w sytuacji kryzysu. Kryzys z kolei rozumiemy tu jako zasadniczďż˝, destrukcyjnďż˝ zmianďż˝ sytuacji psychologicznej klienta, wiďż˝ďż˝ďż˝cďż˝ siďż˝ bďż˝dďż˝ z czynnikami natury wewnďż˝trznej, bďż˝dďż˝ - czďż˝ciej - zewnďż˝trznej (np. rozwďż˝d, choroba, doďż˝wiadczenie przemocy, kataklizmďż˝w). W sytuacji kryzysu na plan pierwszy wysuwa siďż˝ niewďż˝tpliwie skrajne napiďż˝cie emocjonalne, a co za tym idzie praca nad jego redukcjďż˝ oraz koniecznoďż˝ďż˝ podjďż˝cia konkretnych dziaďż˝aďż˝ sďż˝uďż˝ďż˝cych przywrďż˝ceniu rďż˝wnowagi. Dziaďż˝aďż˝, ktďż˝re bardzo czďż˝sto majďż˝ wymiar czysto zewnďż˝trzny ( np. w sytuacji doďż˝wiadczania przemocy - kwestie zwiďż˝zane z zabezpieczeniem siďż˝ przed agresjďż˝, zmiana miejsca zamieszkania, kroki natury prawnej ).

Nie bez znaczenia jest tu rďż˝wnieďż˝ praca dotyczďż˝ca obszarďż˝w stricte wewnďż˝trznych, polegajďż˝ca na konstruktywnej, prorozwojowej interpretacji sytuacji kryzysowej, jej redefinicji, czasem teďż˝ desensytyzacji na bodďż˝ce odruchowo kojarzone z kryzysem (np. agresywne zachowania innych ludzi - w przypadku pracy z ofiarami przemocy).

Jednym sďż˝owem istota interwencji kryzysowej polega na dostarczeniu klientowi adekwatnego wsparcia, pomocy w opanowaniu skrajnych czďż˝sto emocji, zbudowaniu konstruktywnej postawy wobec nowej sytuacji, oraz wskazaniu konkretnych kierunkďż˝w dalszego postďż˝powania - dotyczďż˝cych tak pďż˝aszczyzny czysto psychologicznej, jak i bardzo praktycznej.

Bardzo czďż˝sto interwencja kryzysowa stanowi pierwszy, konieczny krok do podjďż˝cia dalszych dziaďż˝aďż˝, sďż˝uďż˝ďż˝cych zmianie swojego ďż˝ycia - ot choďż˝by poprzez psychoterapiďż˝ dďż˝ugoterminowďż˝. W sytuacji kryzysu jednak specyficzne oddziaďż˝ywania, charakterystyczne dla interwencji kryzysowej wďż˝aďż˝nie, stanowiďż˝ konieczny warunek wstďż˝pny. Trudno bowiem angaďż˝owaďż˝ w proces psychoterapii (i spodziewaďż˝ siďż˝ pozytywnych, trwaďż˝ych rezultatďż˝w) czďż˝owieka, ktďż˝ry w zwiďż˝zku ze swojďż˝ sytuacjďż˝ emocjonalnďż˝, potďż˝nym rozchwianiem i czďż˝sto skrajnďż˝ dezorientacjďż˝ potrzebuje przede wszystkim wsparcia i stabilnoďż˝ci.

Sieďż˝ Oďż˝rodkďż˝w Interwencji Kryzysowej jest w naszym kraju i wojewďż˝dztwie doďż˝ďż˝ dobrze rozwiniďż˝ta i dostďż˝p do tej formy pomocy nie powinien nastrďż˝czaďż˝ trudnoďż˝ci. Personel oďż˝rodkďż˝w stanowiďż˝ zespoďż˝y interdyscyplinarne, w skďż˝ad ktďż˝rych wchodzďż˝ zwykle psychologowie, lekarze, prawnicy oraz pracownicy socjalni.