IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

Moje dziecko nosi koszulkďż˝ z zielonym listkiem - wymiana poglďż˝dďż˝w rodzica/opiekuna i dziecka jako sposďż˝b zapobiegania naďż˝ogom.

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

Nastolatkom zdarza siďż˝ doďż˝ďż˝ wyraďż˝nie demonstrowaďż˝ swďż˝j stosunek do narkotykďż˝w i alkoholu. Niekiedy jest to aďż˝ ostentacja. Obecnie na rynku jest niezliczona iloďż˝ďż˝ gadďż˝etďż˝w, ktďż˝re uďż˝atwiajďż˝ publiczne prezentowanie poglďż˝dďż˝w danej osoby na jakiďż˝ temat i niektďż˝rzy skwapliwie z tego korzystajďż˝.

Co nosi na sobie Twoje dziecko?

Koszulki, bransoletki, wisiorki, breloczki, czapeczki, paski, torby, plecaki, naszywki, plakaty, naklejki, tapeta na monitorze komputera... nieskoďż˝czona iloďż˝ďż˝ moďż˝liwoďż˝ci. Ozdobione listkami, napisami, komiksowymi obrazkami - zwiďż˝zanymi z zaďż˝ywaniem substancji psychoaktywnych. Do tego takďż˝e rozmaite, sprytnie ukryte, np. w breloczkach, akcesoria do zaďż˝ywania narkotykďż˝w.

I co z tego, ďż˝e nosi? To jeszcze nie znaczy, ďż˝e bierze.

I tak, i nie. Kaďż˝dy moďż˝e kupiďż˝ sobie koszulkďż˝ "Piwo uksztaďż˝towaďż˝o to wspaniaďż˝e ciaďż˝o", ale jednak najczďż˝ciej robiďż˝ to osoby, ktďż˝re pijďż˝ duďż˝o piwa. Innym po prostu nie przyjdzie to do gďż˝owy, bo i po co im taka koszulka...?

Zwrďż˝ďż˝my uwagďż˝ na garderobďż˝ naszego dziecka, na napisy i rysunki na koszulkach. Moďż˝e nie jest to peďż˝na wizja poglďż˝dďż˝w nastolatka, ale pewne rzeczy nie pozostajďż˝ bez zwiďż˝zku. Co nasze dziecko przywozi z wakacji? Jakie pamiďż˝tki, widokďż˝wki, zdjďż˝cia...?

Oczywiďż˝cie zdarza siďż˝, ďż˝e koszulkďż˝ "reklamujďż˝cďż˝" palenie marihuany dziecko kupi sobie dla dowcipu, warto jednak wtedy porozmawiaďż˝ z nim o tym, czy to rzeczywiďż˝cie jest ďż˝mieszny dowcip. I po co to robi? Moďż˝e samo nie pali, ale ma palďż˝cych kolegďż˝w i chce im zaimponowaďż˝? Nie ďż˝udďż˝ siďż˝, ďż˝e dziecko zupeďż˝nie nie wie, co na sobie nosi i na co wydaje swoje kieszonkowe.

Test uwagi rodzica.

Niektďż˝re dzieci, kupujďż˝c sobie coďż˝ kontrowersyjnego w stylu koszulki z listkiem marihuany sprawdzajďż˝ reakcjďż˝ rodzicďż˝w. Czy "starzy zajarzďż˝" o co chodzi? Co powiedzďż˝? Czy zakaďż˝ďż˝ nosiďż˝, czy nie zwrďż˝cďż˝ uwagi? Czy bďż˝dzie jakiďż˝ komentarz?

Czasem takie demonstracje pozwalajďż˝ odpowiednio wczeďż˝nie zorientowaďż˝ siďż˝, ďż˝e nasze dziecko zainteresowaďż˝o siďż˝ narkotykami i "sztucznym odlotem".

Waďż˝ne: bardzo wiele dzieci nie "obnosi" siďż˝ ze swoimi poglďż˝dami, a mimo to kontakt z narkotykami miaďż˝o lub nadal ma. Na pewnym etapie, nawet sporadycznego brania, nastolatek osiďż˝ga mistrzostwo w ukrywaniu rďż˝nych rzeczy. Jeďż˝li bierze, stara siďż˝ nie zwracaďż˝ na siebie uwagi w odniesieniu do narkotykďż˝w, bo boi siďż˝ konsekwencji. Omija temat, bagatelizuje, zbywa nas, itp. To sygnalizuje juďż˝ powaďż˝ny problem, ale nastolatek zdaje sobie teďż˝ sprawďż˝ z tego, ďż˝e to, co robi, nie byďż˝oby przez nas pochwalane.

Mamo, Tato, co Wy na to?

Reaguj! Waďż˝ne jest, aby dziecko miaďż˝o roďż˝ne punkty odniesienia, znaďż˝o opinie osďż˝b ze swojego otoczenia. Zapytaj, skďż˝d taka koszulka. Co, zdaniem dziecka, znaczy napis na jego plecaku.

Reakcja jest wyrazem troski. Jeďż˝li czyjeďż˝ losy nas nie obchodzďż˝, nie martwi nas zachowanie tej osoby. Twoje zainteresowanie ubiorem i akcesoriami dziecka dajďż˝ mu poczuďż˝, ďż˝e nie "ďż˝yjecie obok siebie", ale jesteďż˝cie dla siebie istotni i Ty jako rodzic zwracasz uwagďż˝ na jego zachowania. To waďż˝ne w rozwoju dziecka oraz w zapobieganiu uzaleďż˝nieniom. Dziďż˝ki temu Twďż˝j nastolatek czuje, ďż˝e ma jakieďż˝ ramy, ograniczenia, oraz ďż˝e nie jest bezkarny i nie wszystko mu wolno. Dzieci, ktďż˝rym wszystko wolno i nikt im nic nie zakazuje, nie sďż˝ naprawdďż˝ szczďż˝liwe, bo brak im punktu odniesienia.

Uwaga: nie zaczynaj od surowej krytyki i "kazania"!

Sam zakaz to za maďż˝o. Jeďż˝li powiesz: "co to za paskudztwo nosisz i ďż˝ebym Ciďż˝ wiďż˝cej w tym nie widziaďż˝a" i na tym zakoďż˝czy siďż˝ sprawa, to prawdopodobnie nie zyskasz zbyt wiele. Lepiej zapytaďż˝, po co mu/jej ta rzecz, co ona dziecka zdaniem oznacza? O czym moďż˝e ďż˝wiadczyďż˝? Zacznij od zapytania dziecka o jego poglďż˝dy. Potem przedstaw swoje: jak Ty postrzegasz osobďż˝ z takim napisem na koszulce. Jakie sďż˝ Twoje poglďż˝dy na branie narkotykďż˝w. Dlaczego uwaďż˝asz, ďż˝e jest szkodliwe. I dlaczego nie ďż˝yczysz sobie, ďż˝eby Twoje dziecko demonstrowaďż˝o ubiorem sympatiďż˝ dla zaďż˝ywania.

Uzasadnij swďż˝j punkt widzenia: troskďż˝ o zdrowie dziecka, dbaďż˝oďż˝ciďż˝ o jego rozwďż˝j, polskim prawem, ktďż˝re zakazuje posiadania i przyjmowania narkotykďż˝w. Zastanďż˝w siďż˝, jakie poglďż˝dy prezentujesz na co dzieďż˝. Czy Twoje dziecko widuje Ciďż˝ czďż˝sto z drinkiem i komentarzem "to na odstresowanie"? Czy macie wďż˝rďż˝d znajomych kogoďż˝, kto zaďż˝ywa narkotyki? Jak reagujesz na zachowania tej osoby? To nie majďż˝ byďż˝ poglďż˝dy "na pokaz" dla dziecka, bo nic z tego nie bďż˝dzie. Jeďż˝li tak naprawdďż˝ nie jesteďż˝ przekonany o szkodliwoďż˝ci brania narkotykďż˝w, nie wciskaj tego poglďż˝du dziecku, bo i tak Ci siďż˝ nie uda.

Dyskusja...? wďż˝aďż˝nie, czasem to trudna rzecz. Wymaga wiedzy i zaangaďż˝owania. Czďż˝sto ďż˝atwiej krzyknďż˝ďż˝ "wyrzuďż˝ to natychmiast" niďż˝ wyjaďż˝niďż˝, dlaczego wďż˝aďż˝nie tego oczekujemy od nastolatka. Pamiďż˝taj, ďż˝e nakazy i zakazy, stosowane bez uzasadnienia budzďż˝ sprzeciw i bunt, a nie o taki efekt Ci przecieďż˝ chodzi. Jako rodzic sprawujesz opiekďż˝ nad dzieckiem i masz prawo zakazywaďż˝ mu pewnych zachowaďż˝, ale pamiďż˝taj, ďż˝e obowiďż˝zuje Ciďż˝ szacunek dla tego niedorosďż˝ego jeszcze czďż˝owieka i to wďż˝aďż˝nie szacunek wymaga, aby zakaz taki byďż˝ uzasadniony. Dyskusja powinna polegaďż˝ na tym, ďż˝e sprďż˝bujesz dowiedzieďż˝ siďż˝ od dziecka, jakie sďż˝ jego poglďż˝dy i przedstawiďż˝ mu swoje, dobrze uzasadnione. Pamiďż˝taj, ďż˝e sporo poglďż˝dďż˝w mďż˝odego czďż˝owieka to po prostu zasďż˝yszane gdzieďż˝ opinie innych osďż˝b i czasem ma on trudnoďż˝ci z rozsďż˝dnďż˝ argumentacjďż˝ - po prostu "tak myďż˝li i juďż˝", ale sam nie wie, jak to uzasadniďż˝.

Wykorzystaj to jako rodzic: podrzuďż˝ mu swoje, rzeczowe argumenty: z faktami trudno siďż˝ dyskutuje, jeďż˝li nie ma siďż˝ kontrargumentďż˝w. Jeďż˝li Twďż˝j nastolatek choďż˝ trochďż˝ Ciďż˝ wysďż˝ucha (a sďż˝yszy nawet, gdy ostentacyjnie udaje, ďż˝e nie sďż˝yszy), to siďż˝ďż˝ rzeczy bďż˝dzie sobie to musiaďż˝ przemyďż˝leďż˝. Czasem zasianie wďż˝tpliwoďż˝ci co do pewnych spraw dziaďż˝a lepiej, niďż˝ zakaz. Ale podstawowym warunkiem jest Twoja rzetelna wiedza i otwartoďż˝ďż˝ na to, ďż˝e moďż˝esz w rozmowie usďż˝yszeďż˝ od swojego dziecka rzeczy, ktďż˝rych moďż˝e ďż˝atwiej byďż˝oby Ci nie wiedzieďż˝.

Unikaj uogďż˝lnieďż˝ i nie mieszaj tematďż˝w: argumenty przeciwko braniu narkotykďż˝w, ďż˝ďż˝czone z pretensjami o wyniki w nauce, obawami o ďż˝ycie seksualne nastolatka, reprymendďż˝ za baďż˝agan w pokoju i niewynoszenie ďż˝mieci, wygďż˝oszone jednym tchem przez rodzica, zakoďż˝czďż˝ siďż˝ kďż˝ďż˝tniďż˝ albo w najlepszym wypadku tym, ďż˝e nastolatek "oleje" wszystko razem. Poza tym, Twoje dziecko moďż˝e odczuďż˝, ďż˝e "znowu wszystko ďż˝le", a nie w tym rzecz. Lepsza jest wymiana poglďż˝dďż˝w, aby mďż˝oda osoba mogďż˝a stworzyďż˝ swďż˝j wďż˝asny poglďż˝d na sprawďż˝, ale tak, aby rodzic miaďż˝ w tym swďż˝j udziaďż˝ w rozsďż˝dny sposďż˝b.