IT-SELF Małgorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com

Portal Pomocy Psychologicznej

E-book
Psychoterapia po ludzku

Stowarzyszenie INTRO

E-book
E-pomoc
Psychologiczna pomoc w Internecie
teoria i praktyka

Stowarzyszenie INTRO

Programy pomocy

Artykuďż˝y

Niedziela 12 stycznia 2020

To dla jego dobra - kary wychowawcze a przemoc.

ďż˝rďż˝dďż˝o: www.psychotekst.pl

To nie takie proste

Wychowanie dziecka to spora przygoda. Z jednej strony: wiďż˝kszoďż˝ďż˝ z nas czuje potrzebďż˝ posiadania potomstwa. Niby jest to naturalne i, co za tym idzie, wychowywanie powinno byďż˝ dla rodzicďż˝w czynnoďż˝ciďż˝ prostďż˝ i niemal odruchowďż˝. Z drugiej strony: jak juďż˝ dziecko mamy (szczegďż˝lnie pierwsze), okazuje siďż˝, ďż˝e wcale nie jest to takie proste. Prostsze robi siďż˝ podobno dopiero przy trzecim :-).

ďż˝eby byďż˝ mďż˝dry i zdolny i odpowiedzialny i ...

Bďż˝dďż˝c rodzicami dďż˝ďż˝ymy do zapewnienia naszemu dziecku dobrego startu w dorosďż˝e ďż˝ycie. Wizje, jak to osiďż˝gnďż˝ďż˝ bywajďż˝ bardzo rďż˝ne. Jedni uwaďż˝ajďż˝, ďż˝e przydaje siďż˝ odpowiedzialnoďż˝ďż˝ i twardoďż˝ďż˝ charakteru i trzeba to wyďż˝wiczyďż˝ u dziecka. Inni, ďż˝e warto dziecku pozwalaďż˝ na wszystko, aďż˝ samo zmďż˝drzeje. Jeszcze inni sďż˝dzďż˝, ďż˝e dzieko powinno byďż˝ bezwzglďż˝dnie posďż˝uszne opiekunom i to pomoďż˝e mu w ďż˝yciu znaleďż˝ďż˝ wďż˝asciwďż˝ drogďż˝. Jest teďż˝ stare chiďż˝skie przysďż˝owie, mďż˝wiďż˝ce o tym,ďż˝e do 6 roku ďż˝ycia dziecko naleďż˝y traktowac jak krďż˝la, od 6 do 12 roku ďż˝ycia jak sďż˝uďż˝ďż˝cego, a gdy skoďż˝czy 12 lat jak rďż˝wnego sobie.

Kaďż˝dy ma prawo wychowywaďż˝ swoje dzieci tak, jak mu to podpowiada intuicja i kierowac rozwojem swego potomstwa tak, jak uwaďż˝a za stosowne, oczywiďż˝cie jeďż˝li nie stosuje przemocy i nie zaniedbuje dziecka. Warto jednak zastanowiďż˝ siďż˝ czasem, czy nasze metody wychowawcze rzeczywiďż˝cie prowadzďż˝ do celu, jaki sobie zakďż˝adamy. Bo cele te na ogďż˝ sďż˝ takie, jak te opisane powyďż˝ej, ale teďż˝ i np. opiekun pragnie mieďż˝ chwilďż˝ spokoju dla siebie, chce aby dziecko zajďż˝o siďż˝ sobďż˝, aby byďż˝o rozsďż˝dne samo z siebie itp. Rďż˝ne cele doraďż˝ne mogďż˝ w istotny sposďż˝b wpďż˝ywaďż˝ na to, do jakich dzialaďż˝ siďż˝ uciekamy. Choďż˝ czasem przyďż˝wieca nam jakaďż˝ szczytna idea, to spora czďż˝ďż˝ naszych dziaďż˝aďż˝ wcale nas do niej nie zbliďż˝a.

Waďż˝na jest w tym wszystkim ďż˝wiadomoďż˝ďż˝, co robimy i po co to robimy, oraz refleksja, czy osiďż˝gniemy to, co zamierzaliďż˝my.

Karaďż˝ czy nagradzaďż˝?

Od dawna wiadomo, ďż˝e marchewka dziaďż˝a lepiej niďż˝ kij. Jeďż˝li dziecko nagrodzimy za jakieďż˝ zachowanie, to jest duďż˝a szansa, ďż˝e ono je powtďż˝rzy. Jeďż˝li ukaram dziecko za coďż˝, co robi, dobrze jest pokazaďż˝ mu, co powinno robiďż˝, ďż˝eby wiedziaďż˝o jak ma postďż˝piďż˝ nastepnym razem. Bďż˝ďż˝d popeďż˝niany przez wszystkich chyba rodzicďż˝w to klasyczne: "nie rďż˝b tego!" ale bez podpowiedzi, co dziecko ma robiďż˝. Przeciez nie bďż˝dzie staďż˝o jak sďż˝up soli.

Rďż˝nica miďż˝dzy karďż˝ a przemocďż˝

Pierwszďż˝ i najwaďż˝nieszďż˝ rzeczďż˝ jest to, ďż˝e kary cielesne: bicie, klapsy, popchniďż˝cia, szczypanie, zamykanie siďż˝ďż˝ w pomieszczeniu itp. to przemoc, a nie wychowywanie. Sa to czyny zakazane prawem i karalne.

Najczďż˝stszďż˝ przyczynďż˝ przemocy wobec dzieci wcale nie jest nieposďż˝uszeďż˝stwo brzdďż˝cďż˝w, tylko... "sďż˝abe nerwy" opiekuna. Zďż˝oďż˝ďż˝ i zniecierpliwienie, czďż˝sto bďż˝dďż˝ce efektem zmďż˝czenia i nadmiaru obowiďż˝zkďż˝w, mogďż˝ sprzyjaďż˝ temu, ďż˝e uderzymy dziecko. To nie jest ďż˝adne usprawiedliwienie takich czynďż˝w! To my "zawiniliďż˝my" - nasza organizacja czasu powoduje, ďż˝e jesteďż˝my napiďż˝ci i trudno nam stosownie zareagowaďż˝, gdy pociecha znďż˝w coďż˝ wykombinowaďż˝a. Bďż˝dďż˝my ďż˝wiadomi, ďż˝e prawdopodobnie, gdybyďż˝my byli wypoczďż˝ci, ta sama sytuacja wcale aďż˝ tak bardzo nie wyprowadziďż˝aby nas z rďż˝wnowagi.

Gdy dziecko jest starsze, doskonale zdaje sobie wtedy sprawďż˝, ďż˝e to, czy dostanie klapsa czy nie, zaleďż˝y nie od jego zachowania, tylko od humoru rodzica. Klaps nie jest wychowawczym dziaďż˝aniem... i zamiast nasz autorytet budowaďż˝, podwaďż˝a go. Uczymy dziecko, ďż˝e nie ma ogďż˝lnych zasad, co mu wolno, a czego nie. Wszystko zalezy od naszego humoru. W ten sposďż˝b nie przekazujemy dziecku zasad, ktďż˝re moďż˝e potem sobie przyswoiďż˝ i stosowaďż˝. Efekt? Gdy spuďż˝cimy je z oczu, bďż˝dzie robiďż˝o rozmaite rzeczy, bo nie bďż˝dzie miaďż˝o wpojonych jasnych zasad.

Kara zapowiedziana - przemoc "na zimno"

Najgorszym rodzajem "kar" sďż˝ sytuacje, gdy dziecko zrobi np. baďż˝agan i rodzic wygďż˝sza nastďż˝pujďż˝cy komunikat: "za godzinďż˝ dostaniesz pasem 4 razy, szykuj siďż˝". To jest czysta przemoc. Opiekun demonstruje swojďż˝ wďż˝adzďż˝, wzbudza lďż˝k, podkreďż˝la, ďż˝e nie ma odwoďż˝ania i bicie bďż˝dzie tak czy owak. W ten sposďż˝b dziecko nie uczy siďż˝ porzadku, tylko tego, ďż˝e osoba, ktďż˝ra jest wiďż˝ksza, silniejsza i ma wďż˝adzďż˝, moďż˝e zrobiďż˝ sďż˝abszemu wszystko. To fatalna szkoďż˝a i NIGDY nie sďż˝uďż˝y niczemu dobremu.

Kara karze nie rďż˝wna

Istnieje kilka zasad karania, ktďż˝re warto znaďż˝, jeďż˝li uznajemy, ďż˝e kary sďż˝ konieczne.

Dziecko musi wiedzieďż˝, co mu wolno a czego nie i naleďż˝y mu to wielokrotnie powiedzieďż˝, pokazaďż˝. Muszďż˝ byďż˝ to jasne, czytelne zasady. Dopiero, gdy ďż˝wiadomie je zďż˝amie, zastanawiamy siďż˝ nad karďż˝.
Kara jest wspďż˝mierna do przewinienia.
Najlepsza karďż˝ jest... odebranie nagrody czy czegoďż˝, co dziecku sprawiďż˝oby przyjemnoďż˝ďż˝, np. zakaz gry na komputerze przez kilka dni, szlaban na wyjďż˝cia z kolegami itp.
Zasady, co jest karďż˝ i jak dďż˝ugo bďż˝dzie ona trwaďż˝a, muszďż˝ byďż˝ jasne i naleďż˝y siďż˝ ich trzymaďż˝. br /> Sytuacja, gdy rodzic sam zapomina o karze i proponuje dziecku zajďż˝cie, ktďż˝rego mu zakazaďż˝,ďż˝eby "mieďż˝ chwilďż˝ spokoju", nie naleďż˝y do rzadkoďż˝ci. Nie oczekujmy wtedy, ďż˝e dziecko bďż˝dzie traktowaďż˝o powaďż˝nie to, co do niego mďż˝wimy...
Pamiďż˝tajmy, ďż˝e dziecko sprawdza, na ile moďż˝e sobie pozwoliďż˝. Upominajmy, dawajmy wyraz swemu niezadowoleniu, aby dziecko dokďż˝adnie wiedziaďż˝o, ďż˝e robi cos niewďż˝aďż˝ciwego. Rozmawiajmy z dzieckiem, moďż˝e robi to, bo nie rozumie zasady albo sďż˝ inne, waďż˝ne przyczyny tego zachowania, ktďż˝rych z kolei my nie dostrzegamy.
Przemoc fizyczna nie jest karďż˝. Jest przemocďż˝, przestďż˝pstwem i kaleczniem psychiki naszego dziecka na caďż˝e ďż˝ycie. Czerwony ďż˝lad po pasku na pupie zniknie, ale ďż˝lad na psychice dziecka zostanie na caďż˝e ďż˝ycie. Takie blizny utrudniajďż˝ ďż˝ycie, a przecieďż˝ chcemy naszemu dziecku pomďż˝c, a nie zaszkodziďż˝. Pamiďż˝tajmy o tym.