IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Niedziela 12 stycznia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Stoj�cy z boku - trudna rola �wiadka przemocy - cz�� 2

Autor: Paulina Chocholska

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Chyba ka�dy z nas widzia� kiedy� tak� sytuacj�, kt�r� mo�na by�o nazwa� przemoc� - czy to fizyczn�, czy psychiczn�. Prawie ka�dy do�wiadczy� te� na swojej sk�rze, jak to jest by� ofiar� przemocy, cho�by w niewielkim stopniu. Z przemoc� po prostu czasem stykamy si� w �yciu, czy tego chcemy, czy nie. Jako obserwatorzy, jako sprawcy, jako ofiary. W tym artykule zostanie poruszona sytuacja osoby, kt�ra bezpo�rednio w przemocy nie uczestniczy, a jedynie j� obserwuje. Czy mo�na powiedzie� "jedynie"...?

Czemu tylko patrzysz...?!

Przemoc bardzo cz�sto ma miejsce w takim otoczeniu, kt�re (teoretycznie) powinno by� bezpieczne, by� ostoj�. Bardzo cz�sto tym miejscem jest dom rodzinny, dom krewnych czy inne miejsce, gdzie ofiara przemocy sp�dza du�o czasu. Cz�ciowo na tym polega ogrom dramatu ofiary. Szczeg�lnie, gdy jest to osoba nieletnia, poniewa� nie mo�e ona tak po prostu odej�� z takiego miejsca. Teoretycznie jest to mo�liwe, ale nie wyobra�am sobie wielu sytuacji, gdy bite dziecko samo zg�asza si� do pogotowia opieku�czego, by tam zamieszka� na sta�e, z dala od rodzic�w.

Jedn� z cz�stych, a jednocze�nie bardzo rani�cych na d�ugie lata �ycia, form przemocy, jest nadu�ycie seksualne. W tym poj�ciu mie�ci si� do�� du�o zachowa�: od pokazywania nieletniemu np. fotografii pornograficznych i rozm�w z nim na tematy dotycz�ce erotyki, a� po gwa�t.

Erotyka to bardzo delikatna sfera ludzkiego �ycia i bardzo �atwo jest j� "uszkodzi�". W naszej kulturze jest ona tematem tabu, a jednocze�nie cz�sto zdarzaj� si� nadu�ycia na tym tle. Dzieci "od ma�ego" uczone s�, �e "o tym si� nie m�wi", zatem gdy spotka je co� z�ego, maj� tym wi�ksz� trudno��, by komu� si� z tego zwierzy� i prosi� o pomoc. Niestety, konsekwencj� tego milczenia bywa wielokrotne, czasem wieloletnie wykorzystywanie seksualne.

Problemem jest te� brak �wiadomo�ci dzieci co do tego, jaki dotyk i jakie rozmowy np. o ciele mieszcz� si� jeszcze w normie, a kt�re s� ju� nadu�yciem. Dzieci s� ciekawskie i skoro rodzice nic im o ich ciele i seksie nie m�wi�, to gdy kto� ten temat poruszy, to cho� czuj�, �e nie wszystko gra, ciekawo�� czasem we�mie g�r�.

Efektem tej mieszanki niewiedzy, tabu, ciekawo�ci i szanta�u sprawcy jest sytuacja, gdy dziecko ju� dawno czuje, �e dzieje si� co� naprawd� z�ego dla niego, �e jest krzywdzone, ale nie potrafi o tym m�wi�.

Ze statystyk policyjnych (a to tylko u�amek faktycznych sytuacji) wynika, �e w ogromnej wi�kszo�ci przypadk�w przemocy seksualnej ofiara zna sprawc� i jest to kto� bliski: bliska rodzina, albo dobry znajomy rodziny.

Sytuacje, jakie wyobra�amy sobie, czyli podejrzanie wygl�daj�cy zboczeniec zaci�gaj�cy do ciemnej piwnicy ma�� dziewczynk�, cho� si� zdarzaj�, to jednak nale�� do mniejszo�ci. O wiele cz�ciej jest to mi�y wujek po jednym kieliszku, kt�ry zakazuje m�wi� o "tej fajnej zabawie" mamie, bo mama by si� rozgniewa�a, gdyby si� dowiedzia�a, jaki to mamy tutaj sekret...

I tu dochodzimy do wa�nej sprawy. Z regu�y oznaki tego, �e z dzieckiem dzieje si� co� niedobrego, wida� bardzo szybko. Ale opiekunowie w og�le nie ��cz� tych sygna��w z mo�liwo�ci�, �e dziecko jest molestowane. Nawet, gdy dziecko prze�amie opory i zaczyna nie�mia�o m�wi� o tym, �e jest krzywdzone, wielu opiekun�w po prostu mu nie wierzy. To prawda, �e trudno jest przyj�� mo�liwo��, �e ukochany partner, poznany rok temu, lubi�cy dzieci, mo�e molestowa� dziecko, do kt�rego m�wi "c�reczko"...

Jak zrozumie� to, �e w�asny ojciec molestuje c�rk�? Jak uwierzy�, gdy dziecko m�wi, �e to brat taty czy w�asny, starszy o kilka lat kuzyn mu "to robi"?

Dla wielu matek, bo to one najcz�ciej staj� w sytuacji �wiadka przemocy seksualnej wobec dziecka, przyj�cie do �wiadomo�ci tego, co si� dzieje, jest bardzo trudne. Cz�sto oznacza konieczno�� zako�czenia zwi�zku z partnerem, je�li to on jest sprawc�. Mo�e by� jednoznaczne z zerwaniem niekt�rych wi�zi rodzinnych. To du�y koszt. Dlatego tak wiele kobiet "nie widzi" tego, co dzieje si� "pod ich nosem".

Z drugiej strony

Gdy ten, kto molestowany by�, ju� uwolni si� od swojego prze�ladowcy, mo�e wreszcie pozwoli� sobie na wybuch emocji, t�umionych latami. To w�ciek�o�� na sprawc�, zranienie, �al, poczucie winy, poczucie bycia gorszym, nieudolnym, w�ciek�o�� na siebie, �e to w�a�nie mnie to spotka�o. Ale to tak�e ogromna pretensja do tej osoby, kt�ra by�a przy tym dramacie obecna, kt�ra nie reagowa�a. Kt�ra m�wi�a "wydaje Ci si�, to niemo�liwe" albo nie chcia�a s�ucha� w og�le. Cz�sto �atwiej przychodzi wybaczenie sprawcy tego, co zrobi�, ni� wybaczenie obserwatorowi tego, �e nie zrobi� niczego!

"Mamo, dlaczego mnie nie broni�a�?"

To pytanie wraca do skrzywdzonego wielokrotnie. Rodzice czy najbli�si opiekunowie s� zobowi�zani do zapewnienia dziecku bezpiecze�stwa i nietykalno�ci osobistej. Nawet prawo stoi po stronie nieletniego: gdy jedno z rodzic�w krzywdzi dziecko, a drugie wie i nie reaguje, obydwojgu grozi odebranie praw rodzicielskich. Bierne obserwowanie krzywdy dziecka to powa�ne zaniedbanie.

Co robi�, gdy widzisz, �e Twoje dziecko ma jaki� problem i masz podejrzenie, �e kto� je krzywdzi?
  1. S�uchaj, s�uchaj, s�uchaj. Dzieci, szczeg�lnie ma�e, potrafi� fantazjowa�, ale tematy seksu i nago�ci nie s� typowymi tematami w m�odym wieku. Je�li Twoje dziecko przejawia nadmierne zainteresowanie tymi kwestiami, to znaczy, �e kto� mu ten temat podsun��.
  3. Nigdy nie m�w: "zmy�lasz", "k�amiesz", "nie chc� tego s�ysze�!", bo dziecko wi�cej Ci nie powie, a wtedy nie wiesz, co mu si� jeszcze stanie. Wiadomo, �e nie chcesz tego s�ysze�, ale ono nie chce ju� tego prze�ywa� i ty mo�esz je od tego ocali�.
  5. Zapewnij dziecko, �e mu pomo�esz i �e nie musi si� ba�. Sprawcy potrafi� grozi�, �e skrzywdz� rodzin� dziecka albo ukochane zwierz�. Dziecko musi czu�, �e potrafisz je ochroni�.
  6. Upewnij dziecko, �e dobrze robi m�wi�c ci o tym, co si� sta�o.
  7. Pami�taj, �e dla dziecka to te� jest szok. Mo�e m�wi�, �e mu si� �ni�o albo �e mu si� wydawa�o, �e kto� je krzywdzi�. To obrona przed uznaniem tego za fakt, zbyt straszny dla dziecka.
  8. Reaguj, powiedz sprawcy, �e nie pozwolisz na to, aby tak si� dzia�o. Nie utrzymuj tego w tajemnicy, bo taka tajemnica wyrz�dza ogromne szkody.

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2007-12-07)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Zaburzenia psychosomatyczne w ujêciu terapeutycznymZaburzenia psychosomatyczne w uj�ciu terapeutycznym

Agata Orzechowska, Piotr Ga�ecki
Wydawnictwo Continuo

TEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS£YCHTEST DO BADANIA ROZUMIENIA MOWY U DZIECI I DOROS�YCH

El�bieta Szel�g, Aneta Szymaszek
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com