IT-SELF Ma³gorzata Osipczuk, www.it-self.pl, www.terapia-par-wroclaw.com
Forum Reklama Kontakt

Portal Pomocy Psychologicznej

Sobota 15 sierpnia 2020

Szukaj w artyku�ach

Wszystkie artyku�y...

Artyku�y

Internetowe grupy wsparcia

Autor: Ma�gorzata Osipczuk

�r�d�o: www.psychotekst.pl

Istniej� szczeg�lne wi�zi pomi�dzy lud�mi dziel�cymi te same trudno�ci. To zaczyna si� kiedy kto� m�wi do Ciebie: "Ja dok�adnie wiem jak si� czujesz!". �wiadomo�� tego, �e inna osoba prawdziwie rozumie moje uczucia, bo sama przesz�a to samo ("ja tam by�am") przynosi poczucie ulgi. Moje w�asne cierpienie przestaje by� ci�arem niesionym samotnie. Wkroczenie w bezpieczne �rodowisko grupy wsparcia to jak powr�t do domu dla tych, kt�rzy byli zbyt d�ugo wyizolowani z powodu swoich trudnych do�wiadcze�.

Wi�kszo�ci ludzi Internet kojarzy si� jako siedlisko anarchii, �rodowisko, kt�rego u�ytkownicy korzystaj�c z niczym nieskr�powanej swobody i anonimowo�ci daj� upust swym przykrym emocjom poprzez walki s�owne na forach i grupach dyskusyjnych. Internet to w powszechnej opinii tak�e z�odziej czasu, miejsce niekoniecznie dojrza�ych flirt�w, platforma handlowo-reklamowa, a tak�e ocean pornografii. By� mo�e jedynym co broni honoru �wiatowej Paj�czyny s� nieprzebrane zasoby wiedzy zawarte na stronach WWW. Jednak ma�o kto jeszcze, zw�aszcza w Polsce, zdaje sobie spraw� z faktu istnienia r�nych sieciowych us�ug stworzonych z my�l� o niesieniu pomocy ludziom, kt�rzy zechc� po ni� si�gn��.

Niew�tpliwym fenomenem s� internetowe grupy wsparcia. Pomys� ich tworzenia w �rodowisku wirtualnym zosta� oczywi�cie zainspirowany dzia�aniem grup samopomocowych w rzeczywistym �wiecie.

Nierzadko terminologia powoduje nieporozumienia - dla przyk�adu grup� wsparcia okre�la si� prowadzone przez psycholog�w, terapeut�w, zaplanowane i okre�lone w czasie spotkania pacjent�w zg�aszaj�cych podobny problem. Grupa samopomocowa kojarzy� si� mo�e z zarejestrowanym s�downie stowarzyszeniem maj�cym swoje struktury w�adzy, statut okre�laj�cy cele dzia�a� i polityk� finansow�.

Grupy wzajemnej pomocy - bo taka jest zapewne najbardziej adekwatna dla nich nazwa - istniej� na ca�ym �wiecie w formie organizowanych zazwyczaj raz na tydzie� spotka� os�b dziel�cych:

- wsp�lny problem zdrowotny lub niepe�nosprawno�� (np. grupy wsparcia dla chorych na raka, cukrzyc�, depresj�, dla os�b z niedow�adem ko�czyn, po amputacji piersi, niewidomych, itd.),

- podobne trudno�ci �yciowe (np. grupy wsparcia dla os�b prze�ywaj�cych �a�ob� po stracie bliskiej osoby, dla samotnych rodzic�w, Doros�e Dzieci Alkoholik�w, Al-Anon czyli dla bliskich alkoholika, Gam-Anon czyli dla bliskich hazardzisty, dla rodzic�w dzieci z pora�eniem m�zgowym, dla opiekuj�cych si� przewlekle chorym krewnym, itd.)

- uzale�nienie (np. Anonimowi Alkoholicy, Anonimowi Narkomani, Anonimowi Hazardzi�ci, Anonimowi Erotomani, Anonimowi �ar�ocy, Anonimowi Nikotyni�ci, Anonimowi Infoholicy, itd.)

- traumatyczne prze�ycie (grupy wsparcia dla ofiar przemocy domowej, dla ofiar gwa�tu, dla ocala�ych z wypadk�w, katastrof i kl�sk �ywio�owych, itd.)

Grupy te s� uruchamiane i prowadzone przez samych cz�onk�w, pozbawione formalnej otoczki i kierownictwa ze strony jakiegokolwiek profesjonalisty czy autorytetu. Grupa wsparcia, w tym uj�ciu, sk�ada si� z os�b o r�wnym wobec siebie statusie, po��czonych wsp�lnym problemem i ch�ci� radzenia sobie z nim.

Uczestnicy spotykaj� si� po to, by dzieli� si� do�wiadczeniem w pokonywaniu zwi�zanych ze wsp�lnym problemem trudno�ci, wsparciem emocjonalnym, zwalcza� bezradno�� wobec problemu i budowa� odpowiedzialno�� za swoje �ycie, wzbudza� si��, nadziej� i poczucie warto�ci, wymienia� si� u�ytecznymi informacjami, pog��bia� zrozumienie problemu oraz szuka� wsp�lnymi si�ami rozwi�za�.

Internetowe grupy wzajemnej pomocy maj� takie same cele lecz specyficzn� form�. Wymienianie si� wsparciem w przestrzeni wirtualnej polega na operowaniu s�owem pisanym. W zale�no�ci od formy grupy - chat, forum, lista email, grupa dyskusyjna - pisze si� b�d� kr�tkie i natychmiastowe odpowiedzi, b�d� te� dowolnej d�ugo�ci, wcze�niej przygotowane listy.

Niew�tpliw� zalet� jest to, �e przestrze� fizyczna, odleg�o��, czas, nie stanowi� przeszkody w kontakcie. Internetowe grupy samopomocowe s� alternatyw� dla os�b, kt�re nie mog� opu�ci� domu czy szpitala: dla chorych, niepe�nosprawnych, opiekuj�cych si� dzie�mi lub chorym krewnym, ale tak�e dla ka�dego, kto podr�uje lub przebywa na wczasach. Wsparcie w Internecie jest dost�pne 24 godziny na dob� ka�dego dnia i nocy, mo�na z niego skorzysta� siedz�c wygodnie w swoim domowym fotelu lub w internetowej kafejce. Oczywi�cie, warunkiem jest posiadanie podstawowych umiej�tno�ci poruszania si� w tym �rodowisku. W naszych polskich warunkach najwi�ksz� przeszkod� s� wysokie op�aty za korzystanie z dost�pu do Internetu.

Wydaje si�, �e zw�aszcza grupy dotykaj�ce wstydliwych problem�w, temat�w tabu, trudno�ci, o kt�rych m�wienie twarz� w twarz by�oby zbyt trudne - �wietnie odnajduj� si� w internetowym �rodowisku. Dlatego te� osoby cierpi�ce z powodu zaburze� to�samo�ci p�ciowej, uzale�nione od seksu, ofiary przemocy seksualnej - bardzo ch�tnie tworz� ma�e spo�eczno�ci internetowe, dzi�ki kt�rym wspieraj� si� w bezpieczny, anonimowy spos�b. Ale r�wnie rewelacyjnie dzia�aj� liczne grupy koncentruj�ce si� wok� problem�w uzale�nie�, a tak�e te, dla os�b cierpi�cych na rzadko spotykane choroby. Istniej� grupy online nie maj�cego swego odpowiednika w �wiecie rzeczywistym jak np. dla ofiar wypadk�w drogowych.

Niemal po�owa badanych Amerykan�w korzystaj�cych z grup wsparcia online korzysta jednocze�nie z terapii indywidualnej, niemal 60% z terapii grupowej. Nikt nie pr�buje oceni� skali tego zjawiska w Polsce.

Poziom troski o wsp�uczestnik�w w internetowych grupach jest niezwyk�y, o wiele �atwiej ni� w realnym �wiecie rodzi si� poczucie wsp�lnoty, pomimo wy��czenia z kontaktu aspektu cielesno�ci albo w�a�nie dzi�ki temu. Uczestnik grupy online rozwija, niekiedy niezwykle szybko, poczucie przynale�no�ci do grupy i zaanga�owania w jej �ycie. Zaczyna odczuwa� ulg�, bo nie do�wiadcza ju� samotno�ci, nie jest sam w swojej batalii o przezwyci�enie problemu. To poczucie "my", �wiadomo��, �e jest si� cz�ci� grupy i niew�tpliwie anonimowo�� sprzyjaj� ujawnianiu si� na forum - niezwykle szczeremu zg��bianiu swoich trudno�ci, sukces�w i pora�ek. Wirtualne wsparcie nie ogranicza si� do wymiany my�li - istniej� udokumentowane przypadki podj�cia leczenia przez uzale�nionych od narkotyk�w, kt�rzy jeden raz byli �wiadkami konwersacji mi�dzy cz�onkami wirtualnej grupy wsparcia. Ponadto uczestnicy grup wsparcia online traktuj� cz�onk�w swojej grupy z wielk� powag� i potrafi� zmobilizowa� si� do jak najbardziej konkretnej pomocy - kontaktu telefonicznego z potrzebuj�cym koleg�/kole�ank�, powiadomienia policji o zamiarze samob�jczym czy gro�bie przemocy, umo�liwienia podj�cia leczenia, zorganizowania bezpiecznego noclegu i tymczasowego �r�d�a dochodu, itd. Jest to najlepszym dowodem na to, �e grupa wsparcia online nie jest dla jej bywalc�w tylko wirtualnym tworem, ale jak najbardziej realnym �rodowiskiem spo�ecznym. Oparte na tek�cie spo�eczne relacje s� prawdziwe dla zaanga�owanych w nie os�b i prowadz� do�� cz�sto do spotkania twarz� w twarz lub kontakt�w telefonicznych mi�dzy lud�mi znaj�cymi si� z przestrzeni internetowej.

Uczestniczenie w rzeczywistej grupie wsparcia budzi� mo�e wiele obaw: to b�dzie przykre do�wiadczenie i tylko pogorszy m�j stan, inni cz�onkowie grupy b�d� narzuca� swoje spojrzenie na przyczyny i spos�b rozwi�zania problemu, inni nie b�d� zdolni zidentyfikowa� si� z moj� sytuacj�, poczuj� si� nawet jeszcze bardziej wyobcowany, b�d� ode mnie oczekiwa� opowiadania o sobie, a ja nie jestem na to gotowy, kiedy nas�ucham si� jak inni m�wi� o swoich bol�czkach i kl�skach - wtedy zupe�nie si� za�ami�, a co je�li mnie odrzuc�, uznaj� za bezwarto�ciowego, poddadz� krytyce?, itp.

Anonimowo�� kontaktu internetowego sprawia, �e nie trzeba tak wiele ryzykowa�, ka�dy uczestnik grupy mo�e po prostu "przyczai� si�" i niezauwa�ony obserwowa� to, co si� dzieje. W momencie, gdy poczuje si� ju� gotowy tworzy swoj� wiadomo�� i przed jej wys�aniem ma jeszcze dowoln� ilo�� czasu na jej przejrzenie i poprawienie. Takiego luksusu nie ma w komunikacji twarz� w twarz. W odr�nieniu od wzajemnej pomocy przebiegaj�cej w czasie rzeczywistym, odpowiedzi s� z regu�y staranniej przygotowywane zanim b�d� wys�ane. S� przemy�lane, redagowane z wi�ksz� pieczo�owito�ci�. Prze�ycia i osobiste triumfy wyra�one w pisemnej formie mog� wydawa� si� mocniejsze i bardziej jasne ni� podobne przes�ania dzielone osobi�cie na mityngach. Poza tym, wiadomo�ci mo�na czyta� wielokrotnie, mo�na przegl�da� zapisy dawniejszych w�tk�w, co jest niezwykle atrakcyjne zw�aszcza dla nowicjuszy. Dzi�ki temu mog� oni zorientowa� si� w specyfice dzia�ania grupy zanim podejm� decyzj� o czynnym udziale. Spora liczba internaut�w pozostaje tylko w roli obserwatora na pewien okres czasu: kilka dni, tygodni a nawet wiele miesi�cy. Cz�� sta�ych bywalc�w grup online to w�a�nie "cisi s�uchacze", nie zamieszczaj� swoich wpis�w, nie odpowiadaj� na posty, a jednak ca�ymi miesi�cami uczestnicz� w �yciu grupy i by� mo�e nigdy nie zechc� si� ujawni�. Jest to zjawisko warte refleksji - czy mo�na czerpa� "zysk" z rozmowy mi�dzy innymi lud�mi b�d�c ukrytym obserwatorem? Mo�e dla niekt�rych os�b przygotowanie si� do roli uczestnika grupy wsparcia wymaga d�ugiego okresu czasu?

Uczestnikom grup wzajemnej pomocy w Internecie brakuje niekt�rych pomocnych element�w odnajdywanych w grupach rzeczywistych, takich jak: komunikacja cia�a, u�ci�ni�cie d�oni, patrzenie w oczy, przytulenie si� czy obj�cie, ludzka obecno��, us�yszenie dr�enia w czyim� g�osie czy p�aczu. Jednak grupy online tak�e dostarczaj� wsparcia, informacji i poczucia przynale�no�ci. Spotkania w Sieci nie s� zimne, czy bezosobowe jak mo�na by pomy�le�, ludzie znajduj� dzi�ki nim przyjaci�, wymieniaj� numery domowych telefon�w, i martwi� si� je�li "zbyt d�ugo nie mieli o kim� wie�ci ".

Grupy online maj� zazwyczaj bardziej lu�n� struktur� ni� te dzia�aj�ce lokalnie - brakuje wyra�nego lidera, pojawia si� wiele zaimprowizowanych w�tk�w tematycznych, mniejszy nacisk k�adzie si� na zasady. Wyj�tkiem zdaj� si� by� grupy oparte na Programie 12 Krok�w, kt�re raczej wiernie na�laduj� scenariusz mityngu, trzymaj� si� sprawdzonych metod i regu�.

Komunikacja online zr�wnuje ludzi - nie ma w niej �adnych wzrokowych zak��ce� : �adnych oznak spo�ecznego statusu, wieku, ubrania, wagi, rasy, wygl�du. Ka�dy jest postrzegany przez pryzmat swoich s��w i pogl�d�w, i przez swoje emocje, je�li decyduje si� je ujawni�. Aby wyra�a� emocje korespondenci u�ywaj� cz�sto tzw. emotikon�w: :-) u�miech, ;-) mrugni�cie okiem, :-0 zaskoczenie, (((imi�))) przytulenie rozm�wcy.

Dla os�b, kt�re przywyk�y do zasad obowi�zuj�cych na spotkaniach AA (lub w innych wsp�lnotach opartych na podobnym programie), a mianowicie do nieudzielania informacji zwrotnych i rad, Internet daje nowe mo�liwo�ci wspieraj�cego komunikowania si� i rozwoju takich umiej�tno�ci. Tu bowiem zwrotne odpowiedzi, bardzo cz�sto przesycone emocjami, s� na porz�dku dziennym.

Pragn� podzi�kowa� za okazanie mi zrozumienia, zaakceptowanie mnie i mojej osoby, za to, �e byli�cie ze mn� w ka�dym dniu i dodawali�cie mi si�y na przetrwanie kolejnego dnia i kolejnej nocy.... nauczyli�cie mnie, �e ka�dy cz�owiek ma warto�� - cz�owieka, bez wzgl�du na to, co zrobi� i jak �y�, bez wzgl�du na problemy i przesz�o��, i �e zawsze mo�na zacz�� wszystko od nowa.

(z jednej z grup wsparcia w polskiej Sieci)

�r�d�o: www.psychotekst.pl

(publikacja: 2003-01-24)

<< powr�t

Wszystkie artyku�y...

Wolni od Przemocy

Ksi��ki

Z³o¿ony zespó³ stresu pourazowegoZ�o�ony zesp� stresu pourazowego

Arielle Schwartz
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello�skiego

Krytyczni, wymagaj±cy i dysfunkcyjni rodziceKrytyczni, wymagaj�cy i dysfunkcyjni rodzice

David M. Allen
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello�skiego

DogoterapiaDogoterapia

Kasper Sipowicz, Tadeusz Pietras, Edyta Najbert
Wydawnictwo Naukowe PWN

Zawód psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowaZaw�d psycholog. Regulacje prawne i etyka zawodowa

Dorota Bednarek
Wydawnictwo Naukowe PWN

Profilowanie kryminalneProfilowanie kryminalne

Scotia J. Hicks, Bruce D. Sales
Wydawnictwo Naukowe PWN

Przekleñstwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiejPrzekle�stwo perfekcjonizmu. Dlaczego idealnie nie zawsze oznacza najlepiej

Malwina Hu�czak
Wydawnictwo Samo Sedno

Komunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia³aKomunikacja niewerbalna. Autoprezentacja, relacje, mowa cia�a

Monika Maj-Osytek
Wydawnictwo Samo Sedno

Najwybitniejsze kobiety w psychologii XX wiekuNajwybitniejsze kobiety w psychologii XX wieku

Sibylle Volkmann-Raue, Helmut E. L�ck
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Zrozumieæ dziecko wykorzystywane seksualnieZrozumie� dziecko wykorzystywane seksualnie

Magdalena Czub
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

B¡D¬ NAJLEPSZ¡ WERSJ¡ SIEBIEB�D� NAJLEPSZ� WERSJ� SIEBIE

Adams Linda
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

I ¯YLI D£UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowaæ zwi±zek idealny?I �YLI D�UGO I SZCZʦLIWIE. Jak zbudowa� zwi�zek idealny?

Willard F. Harley jr
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

DIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Ujêcie psychodynamiczneDIAGNOZA W SOCJOTERAPII. Uj�cie psychodynamiczne

Wilk Maciej
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

PEDOFILIA. 30 wywiadów z pedofilamiPEDOFILIA. 30 wywiad�w z pedofilami

Douglas W. Pryor
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

W PU£APCE MY¦LI Jak skutecznie poradziæ sobie z depresj±, stresem i lêkiemW PU�APCE MY�LI Jak skutecznie poradzi� sobie z depresj�, stresem i l�kiem

Steven C. Hayes, Spencer Smith
Gda�skie Wydawnictwo Psychologiczne

Nie¶mia³o¶æ. Zmieñ my¶lenie i odwa¿ siê byæ sob±Nie�mia�o��. Zmie� my�lenie i odwa� si� by� sob�

Magdalena Staniek
Wydawnictwo Samo Sedno

Wszelkie prawa zastrze�one © Copyright 2001/2020 Psychotekst.pl - Psychotekst.com